1
00:00:00,980 --> 00:00:02,668
Każdy z nas ma na dłoniach

2
00:00:02,768 --> 00:00:04,808
niepowtarzalne linie papilarne.

3
00:00:05,120 --> 00:00:07,777
Układ bruzd i listewek na skórze

4
00:00:07,777 --> 00:00:09,716
opuszków palców nie zmienia się

5
00:00:09,716 --> 00:00:12,216
przez całe życie, choć można go

6
00:00:12,216 --> 00:00:15,048
trwale zniszczyć na przykład kwasem.

7
00:00:15,416 --> 00:00:19,456
Dlatego już 4000 lat temu w Babilonie

8
00:00:19,712 --> 00:00:22,384
odciski wykorzystywano do identyfikacji

9
00:00:22,384 --> 00:00:25,700
osób, zawierających między sobą umowę

10
00:00:25,856 --> 00:00:27,907
a w starożytnej Grecji i Rzymie

11
00:00:28,007 --> 00:00:30,664
podpisywali się w ten sposób artyści.

12
00:00:31,388 --> 00:00:33,838
Policja wpadła na to, by używać

13
00:00:33,838 --> 00:00:35,824
odcisków palców do identyfikacji

14
00:00:35,824 --> 00:00:38,635
przestępców o wiele później

15
00:00:38,635 --> 00:00:40,648
dopiero w dwudziestym wieku.

16
00:00:41,216 --> 00:00:43,075
Dziś detektywów wspierają

17
00:00:43,175 --> 00:00:45,668
nowoczesne programy katalogujące

18
00:00:45,824 --> 00:00:47,826
dzięki którym jeśli ktoś kiedyś

19
00:00:47,926 --> 00:00:49,764
miał pobrane odciski palców

20
00:00:49,920 --> 00:00:51,980
można je szybko porównać na przykład

21
00:00:51,980 --> 00:00:54,984
z tymi, znalezionymi na miejscu zbrodni.

22
00:01:06,104 --> 00:01:08,864
Skóra jest największym organem ludzkiego ciała.

23
00:01:09,120 --> 00:01:15,620
Ma powierzchnię od 1,6 do 1,8 metra kwadratowego

24
00:01:15,776 --> 00:01:18,992
i waży jakieś 15% masy ciała.

25
00:01:19,616 --> 00:01:22,276
Są takie obszary, gdzie jest bardzo cienka

26
00:01:22,488 --> 00:01:25,704
na przykład na powiekach ma tylko pół milimetra.

27
00:01:26,016 --> 00:01:27,721
Ale i takie, gdzie ma grubość

28
00:01:27,821 --> 00:01:29,644
nawet czterech milimetrów.

29
00:01:29,856 --> 00:01:31,436
Jak myślisz, gdzie?

30
00:01:32,160 --> 00:01:34,047
Na przykład we wnętrzu dłoni

31
00:01:34,147 --> 00:01:35,988
czy na podeszwach stóp.

32
00:01:36,312 --> 00:01:38,154
Niezależnie od grubości skóra

33
00:01:38,254 --> 00:01:40,296
składa się z trzech warstw.

34
00:01:40,608 --> 00:01:43,624
Odgradzającego nas od świata naskórka

35
00:01:43,936 --> 00:01:45,906
skóry właściwej i leżącej

36
00:01:46,006 --> 00:01:48,176
pod nią tkanki podskórnej.

37
00:01:48,544 --> 00:01:51,592
Naskórek składa się z wielu warstw komórek

38
00:01:51,872 --> 00:01:53,685
ale można go z grubsza podzielić

39
00:01:53,685 --> 00:01:57,505
na dwie części: zewnętrzną i zrogowaciałą

40
00:01:57,505 --> 00:02:01,240
warstwę keratynową oraz leżącą pod spodem

41
00:02:01,240 --> 00:02:03,853
żywą warstwę rozrodczą, która

42
00:02:03,853 --> 00:02:06,731
jak nazwa zobowiązuje, stale produkuje

43
00:02:06,731 --> 00:02:07,944
nowe komórki.

44
00:02:08,256 --> 00:02:10,959
To dzięki niej, mimo że warstwa zewnętrzna

45
00:02:11,059 --> 00:02:14,207
ciągle się złuszcza, nie tracimy ochrony

46
00:02:14,207 --> 00:02:15,784
bo powstają wciąż nowe

47
00:02:15,784 --> 00:02:17,360
i zajmują ich miejsce.

48
00:02:17,784 --> 00:02:19,876
Czasami złuszczanie przyspiesza

49
00:02:19,932 --> 00:02:22,061
na przykład kiedy mocno się opalisz

50
00:02:22,161 --> 00:02:23,872
wysuszony naskórek łuszczy się

51
00:02:23,872 --> 00:02:25,452
białymi płatkami.

52
00:02:25,664 --> 00:02:27,812
Mówimy, że schodzi nam skóra

53
00:02:27,968 --> 00:02:30,118
ale na szczęście to nie skóra schodzi

54
00:02:30,218 --> 00:02:32,367
a jedynie jej najbardziej zewnętrzna

55
00:02:32,467 --> 00:02:33,900
martwa warstwa.

56
00:02:34,624 --> 00:02:36,961
Część rozrodcza, oprócz tego

57
00:02:37,001 --> 00:02:39,588
że produkuje nowe komórki naskórka

58
00:02:39,744 --> 00:02:42,148
dba też o to, by promienie słoneczne

59
00:02:42,304 --> 00:02:45,341
zwłaszcza te z zakresu UV, nie uszkadzały

60
00:02:45,341 --> 00:02:47,332
głębiej położonych struktur.

61
00:02:47,424 --> 00:02:50,272
Rolę ochroniarzy pełnią rozmieszczone

62
00:02:50,272 --> 00:02:52,388
między komórkami nabłonkowymi

63
00:02:52,544 --> 00:02:55,032
melanocyty, których zadaniem jest

64
00:02:55,052 --> 00:02:57,608
produkcja barwnika – melaniny.

65
00:02:58,232 --> 00:02:59,577
Chroni ona skórę

66
00:02:59,577 --> 00:03:01,995
przed szkodliwym działaniem promieni UV

67
00:03:02,095 --> 00:03:04,464
a jednocześnie nadaje jej kolor.

68
00:03:04,832 --> 00:03:06,789
Co ciekawe, melanocytów mamy

69
00:03:06,889 --> 00:03:08,616
mniej więcej tyle samo

70
00:03:08,928 --> 00:03:10,406
niezależnie czy jesteśmy

71
00:03:10,506 --> 00:03:13,736
piegowatą blondynką o porcelanowej cerze

72
00:03:14,048 --> 00:03:16,140
czy rdzennym mieszkańcem Afryki.

73
00:03:16,764 --> 00:03:19,580
To ich indywidualna aktywność sprawia

74
00:03:19,936 --> 00:03:21,490
że ludy zamieszkujące mocno

75
00:03:21,590 --> 00:03:23,344
nasłonecznione kontynenty

76
00:03:23,444 --> 00:03:26,328
mają bardzo ciemną skórę, a te z wysokich

77
00:03:26,328 --> 00:03:28,940
szerokości geograficznych — jasną.

78
00:03:29,308 --> 00:03:31,208
Głównym zadaniem melaniny

79
00:03:31,308 --> 00:03:32,991
jest bowiem pochłanianie

80
00:03:33,091 --> 00:03:35,496
i odbijanie promieniowania UV

81
00:03:35,708 --> 00:03:37,854
które choć wyposaża nas w dobroczynną

82
00:03:37,854 --> 00:03:40,772
witaminę D, może być niebezpieczne

83
00:03:40,928 --> 00:03:43,432
ponieważ uszkadza komórkowe DNA.

84
00:03:43,990 --> 00:03:46,168
Jeśli takie uszkodzone komórki

85
00:03:46,168 --> 00:03:48,126
nie zostaną w porę zniszczone

86
00:03:48,126 --> 00:03:50,244
przez nasze mechanizmy obronne

87
00:03:50,400 --> 00:03:53,060
mogą doprowadzić do powstania czerniaka

88
00:03:53,216 --> 00:03:54,796
albo raka skóry.

89
00:03:55,008 --> 00:03:57,668
Unikaj więc długiego przebywania na słońcu

90
00:03:57,824 --> 00:04:00,493
bez odpowiedniej ochrony, takiej jak

91
00:04:00,593 --> 00:04:03,441
zakrywające ciało ubranie lub kremy

92
00:04:03,441 --> 00:04:06,116
z filtrami ochraniającymi przed UV

93
00:04:06,272 --> 00:04:07,466
i to o wiele lepiej

94
00:04:07,466 --> 00:04:09,288
niż nasza naturalna melanina.

95
00:04:09,656 --> 00:04:12,462
Omijaj solaria, a wszelkie znamiona

96
00:04:12,462 --> 00:04:14,686
na skórze regularnie kontroluj

97
00:04:14,686 --> 00:04:15,944
u dermatologa.

98
00:04:16,156 --> 00:04:18,791
Powinno Cię zaniepokoić, jeśli pieprzyk

99
00:04:18,791 --> 00:04:20,751
ma cechy pokazane na planszy.

100
00:04:24,959 --> 00:04:26,857
Rozrodcza warstwa naskórka

101
00:04:26,957 --> 00:04:29,155
wytwarza też różne struktury

102
00:04:29,311 --> 00:04:31,203
które migrują nie w górę

103
00:04:31,359 --> 00:04:33,607
lecz w głąb do skóry właściwej.

104
00:04:33,819 --> 00:04:36,735
Ta warstwa jest zdecydowanie grubsza

105
00:04:36,991 --> 00:04:38,883
zbudowana z włókien białkowych

106
00:04:39,195 --> 00:04:41,955
w tym kolagenowych i elastynowych

107
00:04:42,267 --> 00:04:44,059
które nadają jej odporność

108
00:04:44,159 --> 00:04:46,251
elastyczność i sprężystość.

109
00:04:46,775 --> 00:04:49,535
Liczne drobne naczynia krwionośne

110
00:04:49,535 --> 00:04:52,158
umożliwiają usuwanie zbędnych substancji

111
00:04:52,258 --> 00:04:54,243
przez drobne pory w skórze

112
00:04:54,399 --> 00:04:57,159
oraz biorą ważny udział w termoregulacji.

113
00:04:57,883 --> 00:05:00,387
Kiedy na zewnątrz jest zbyt ciepło

114
00:05:00,543 --> 00:05:02,847
naczynia krwionośne rozszerzają się

115
00:05:03,103 --> 00:05:05,137
i oddają nadmiar ciepła z krwi

116
00:05:05,137 --> 00:05:06,019
do otoczenia.

117
00:05:06,587 --> 00:05:08,735
Kiedy panują zbyt niskie temperatury

118
00:05:08,991 --> 00:05:11,395
wówczas te same naczynia kurczą się

119
00:05:11,551 --> 00:05:13,474
co sprawia, że przepływa przez nie

120
00:05:13,474 --> 00:05:15,576
mniej krwi i dzięki temu

121
00:05:15,576 --> 00:05:17,127
tracimy mniej ciepła.

122
00:05:17,695 --> 00:05:19,852
W regulowanie temperatury ciała

123
00:05:19,852 --> 00:05:22,632
włączają się też rozsiane po całej skórze

124
00:05:22,632 --> 00:05:24,073
gruczoły potowe.

125
00:05:24,587 --> 00:05:26,300
Czy wiesz, że jest ich około

126
00:05:26,300 --> 00:05:27,467
trzech milionów?

127
00:05:27,835 --> 00:05:29,746
A połączone miałyby długość

128
00:05:29,846 --> 00:05:32,075
czterdziestu ośmiu kilometrów?

129
00:05:32,543 --> 00:05:34,720
Nie dość, że schładzają ciało

130
00:05:34,720 --> 00:05:37,808
produkując pot, to jeszcze oprócz wody

131
00:05:37,808 --> 00:05:39,911
wydalają zbędne substancje

132
00:05:39,911 --> 00:05:42,773
na przykład mocznik oraz związki

133
00:05:42,773 --> 00:05:45,246
które podejmują walkę z intruzami

134
00:05:45,246 --> 00:05:47,481
takimi jak chorobotwórcze grzyby

135
00:05:47,581 --> 00:05:49,127
wywołujące grzybicę.

136
00:05:49,695 --> 00:05:52,711
Sam pot nie dałby jednak rady ich pokonać.

137
00:05:52,923 --> 00:05:54,605
By mu pomóc, nie powinniśmy

138
00:05:54,705 --> 00:05:57,155
dzielić się przedmiotami służącymi

139
00:05:57,155 --> 00:05:59,971
do higieny ciała, takimi jak ręczniki

140
00:05:59,971 --> 00:06:02,283
szczoteczki do zębów czy grzebienie.

141
00:06:02,651 --> 00:06:04,265
Na basenach i pływalniach

142
00:06:04,365 --> 00:06:06,379
trzeba nosić obuwie ochronne.

143
00:06:06,591 --> 00:06:08,298
Podobne zasady chronią też

144
00:06:08,398 --> 00:06:10,375
przed zakażeniem świerzbowcem.

145
00:06:10,587 --> 00:06:12,813
Ten pasożyt drąży korytarze

146
00:06:12,913 --> 00:06:15,139
w warstwie rogowej naskórka

147
00:06:15,295 --> 00:06:17,643
powodując męczące swędzenie.

148
00:06:20,471 --> 00:06:22,360
Oprócz gruczołów potowych

149
00:06:22,460 --> 00:06:25,379
w skórze właściwej mieszczą się włosy

150
00:06:25,535 --> 00:06:27,695
a w zasadzie ich żywa część

151
00:06:27,695 --> 00:06:29,375
 czyli mieszki włosowe

152
00:06:29,631 --> 00:06:31,529
oraz nierozerwalnie złączone

153
00:06:31,629 --> 00:06:33,927
z włosami gruczoły łojowe.

154
00:06:34,495 --> 00:06:36,527
Na ludzkiej czaszce rośnie nawet

155
00:06:36,527 --> 00:06:39,811
200 000 włosów, przy czym statystycznie

156
00:06:39,911 --> 00:06:41,707
najwięcej mają ich blondyni.

157
00:06:42,175 --> 00:06:44,928
A gdyby zliczyć wszystkie, bo przecież

158
00:06:44,928 --> 00:06:47,495
włosy rosną też w innych miejscach ciała

159
00:06:47,707 --> 00:06:49,899
doszlibyśmy do paru milionów.

160
00:06:50,111 --> 00:06:52,334
Na samej głowie mamy przecież także

161
00:06:52,334 --> 00:06:55,825
brwi i rzęsy, a jeśli jesteśmy facetami

162
00:06:55,825 --> 00:06:58,759
to także zarost, czyli wąsy i brodę.

163
00:06:59,121 --> 00:07:00,825
Poza tym włosy rosną nam

164
00:07:00,825 --> 00:07:02,499
praktycznie na całym ciele

165
00:07:02,655 --> 00:07:04,903
choć nie wszędzie równie bujnie.

166
00:07:05,371 --> 00:07:07,619
Są miejsca, gdzie łatwo je zauważyć:

167
00:07:07,775 --> 00:07:10,023
pachy, pachwiny, łydki.

168
00:07:10,235 --> 00:07:12,783
Są i takie, gdzie nie ma ich wcale.

169
00:07:12,895 --> 00:07:14,887
Umiesz powiedzieć, które to?

170
00:07:17,047 --> 00:07:20,675
Absolutnie bezwłose są wnętrza dłoni

171
00:07:20,831 --> 00:07:24,259
i podeszwy stóp, a także zgięcia w stawach

172
00:07:24,415 --> 00:07:26,072
na przykład wnętrze łokci

173
00:07:26,072 --> 00:07:27,887
kolan czy nadgarstków.

174
00:07:28,155 --> 00:07:30,464
Każdy włos wyrasta z cebulki

175
00:07:30,564 --> 00:07:32,451
czyli mieszka włosowego

176
00:07:32,607 --> 00:07:35,523
który mocuje go w skórze i zapewnia wzrost

177
00:07:35,679 --> 00:07:38,539
a gdy włos wypadnie, odtwarza nowy.

178
00:07:39,163 --> 00:07:41,549
Co ciekawe, mieszki włosowe nie tylko

179
00:07:41,649 --> 00:07:43,459
odtwarzają utracone włosy

180
00:07:43,871 --> 00:07:46,433
ale też regenerują skórę zniszczoną

181
00:07:46,433 --> 00:07:48,935
na przykład po urazie czy oparzeniu.

182
00:07:49,759 --> 00:07:51,894
To co widzimy, czyli co wystaje

183
00:07:51,994 --> 00:07:54,823
ponad powierzchnię skóry, jest martwe.

184
00:07:55,035 --> 00:07:56,429
Dlatego możemy sobie

185
00:07:56,429 --> 00:07:58,919
obcinać włosy nie czując bólu.

186
00:07:59,387 --> 00:08:01,485
Tak zwana łodyga włosa składa się

187
00:08:01,585 --> 00:08:03,783
z wypełnionych keratyną komórek

188
00:08:03,995 --> 00:08:05,516
i spajającej je

189
00:08:05,516 --> 00:08:07,467
substancji międzykomórkowej.

190
00:08:07,935 --> 00:08:10,595
Kolor włosów, podobnie jak skóry

191
00:08:10,751 --> 00:08:12,154
zależy od zawartości

192
00:08:12,154 --> 00:08:13,767
znanej Ci już melaniny.

193
00:08:14,235 --> 00:08:15,971
A co z włosami siwymi?

194
00:08:16,695 --> 00:08:19,015
Siwizna to efekt zaprzestania

195
00:08:19,015 --> 00:08:20,935
produkcji melaniny w mieszkach.

196
00:08:21,559 --> 00:08:24,575
O kondycję włosów, a przy okazji i skóry

197
00:08:24,731 --> 00:08:27,591
dbają wspomniane już gruczoły łojowe.

198
00:08:27,803 --> 00:08:30,114
Leżą one tuż przy mieszku

199
00:08:30,114 --> 00:08:32,996
a ich wydzielina — łój, ma za zadanie

200
00:08:32,996 --> 00:08:35,371
natłuszczać włosy oraz naskórek

201
00:08:35,583 --> 00:08:37,243
co sprawia, że te struktury

202
00:08:37,263 --> 00:08:39,921
są bardziej elastyczne i odporniejsze

203
00:08:40,021 --> 00:08:42,639
na niekorzystne czynniki środowiska.

204
00:08:43,263 --> 00:08:46,903
Dzięki kwaśnemu pH łój do spółki z potem

205
00:08:47,013 --> 00:08:48,916
chroni też przed chorobotwórczymi

206
00:08:49,015 --> 00:08:50,831
bakteriami i grzybami.

207
00:08:51,255 --> 00:08:54,400
Martwym jak włosy, ale również ważnym

208
00:08:54,400 --> 00:08:56,779
wytworem skóry są paznokcie.

209
00:08:56,987 --> 00:08:59,235
Też zbudowane są z keratyny

210
00:08:59,547 --> 00:09:01,389
a ich zadaniem jest ochrona

211
00:09:01,489 --> 00:09:03,331
wrażliwych czubków palców

212
00:09:03,487 --> 00:09:05,835
i wzmacnianie wrażeń dotykowych.

213
00:09:06,471 --> 00:09:08,193
Popatrz, co możesz zdziałać

214
00:09:08,193 --> 00:09:09,475
dzięki paznokciom.

215
00:09:09,631 --> 00:09:12,023
Podrapać się, oderwać coś

216
00:09:12,023 --> 00:09:15,051
wyciągnąć sobie drzazgę albo kleszcza.

217
00:09:18,305 --> 00:09:20,364
Skóra to również siedlisko

218
00:09:20,394 --> 00:09:23,043
najrozmaitszych zakończeń nerwowych

219
00:09:23,199 --> 00:09:25,347
odbierających wrażenia dotyku

220
00:09:25,503 --> 00:09:29,131
ciepła, zimna, wibracji, ucisku czy bólu.

221
00:09:29,343 --> 00:09:32,259
To dzięki tym wyspecjalizowanym receptorom

222
00:09:32,415 --> 00:09:34,741
mózg może orientować się nie tylko

223
00:09:34,841 --> 00:09:37,223
czy coś nas kłuje czy łaskocze

224
00:09:37,435 --> 00:09:39,431
ale i precyzyjnie lokalizować

225
00:09:39,531 --> 00:09:41,063
miejsce takiej akcji.

226
00:09:41,405 --> 00:09:43,779
O tym jak działa mózg i zmysły

227
00:09:43,879 --> 00:09:46,127
dowiesz się w innym filmie.

228
00:09:49,367 --> 00:09:51,455
Została nam do omówienia najgłębsza

229
00:09:51,455 --> 00:09:53,607
warstwa, tkanka podskórna.

230
00:09:53,919 --> 00:09:56,232
Dzięki dużej zawartości tłuszczu

231
00:09:56,332 --> 00:09:59,278
jest ona jak materac, który chroni ciało

232
00:09:59,378 --> 00:10:02,923
przed urazami, wstrząsami i uderzeniami.

233
00:10:03,035 --> 00:10:05,539
O tym, że bez niej ani rusz

234
00:10:05,695 --> 00:10:08,070
pewnie przekonaliście się, gdy niechcący

235
00:10:08,170 --> 00:10:10,247
uderzyliście piszczelą w ławkę.

236
00:10:10,615 --> 00:10:13,204
Przednia część goleni jest praktycznie

237
00:10:13,304 --> 00:10:15,779
pozbawiona tłuszczowej podściółki

238
00:10:15,935 --> 00:10:17,559
więc zakończenia bólowe

239
00:10:17,659 --> 00:10:19,719
zapewniają wzmożone doznania.

240
00:10:20,287 --> 00:10:21,859
W tej warstwie znajdują się

241
00:10:21,859 --> 00:10:23,871
zresztą specjalne receptory

242
00:10:24,127 --> 00:10:26,887
odbierające głębokie wrażenia ucisku.

243
00:10:27,355 --> 00:10:29,673
Tłuszcz stanowi też zapasy energii

244
00:10:29,673 --> 00:10:30,867
dla organizmu.

245
00:10:31,039 --> 00:10:32,575
Wytwarza niektóre hormony

246
00:10:32,831 --> 00:10:34,596
a wraz ze znajdującymi się

247
00:10:34,696 --> 00:10:36,771
w nim naczyniami krwionośnymi

248
00:10:36,927 --> 00:10:39,075
odgrywa rolę w termoregulacji.

249
00:10:39,231 --> 00:10:41,379
Nie dopuszcza do ucieczki ciepła

250
00:10:41,535 --> 00:10:43,029
gdy na zewnątrz ziąb.

251
00:10:43,639 --> 00:10:46,249
Dzięki tkance podskórnej nasze ciało

252
00:10:46,349 --> 00:10:49,059
ma też przyjemne, zaokrąglone zarysy

253
00:10:49,215 --> 00:10:51,919
a mięśnie mają się do czego przyczepiać.

254
00:10:55,671 --> 00:10:58,385
Skóra reaguje na bodźce zewnętrzne.

255
00:10:58,487 --> 00:11:01,959
Może się zaczerwienić, zaswędzieć, spocić.

256
00:11:02,527 --> 00:11:04,875
A czy wiesz, jak reaguje na zimno?

257
00:11:07,165 --> 00:11:08,259
Masz rację.

258
00:11:08,415 --> 00:11:10,871
Pod wpływem zimna na skórze powstają

259
00:11:10,971 --> 00:11:13,379
uwypuklenia zwane gęsią skórką.

260
00:11:13,535 --> 00:11:15,315
Wiesz jak powstaje?

261
00:11:17,887 --> 00:11:19,201
To spadek po naszych

262
00:11:19,201 --> 00:11:20,647
futrzastych przodkach.

263
00:11:21,215 --> 00:11:24,075
Oni w reakcji na zimno stroszyli sierść.

264
00:11:24,287 --> 00:11:26,378
W takiej nastroszonej można było

265
00:11:26,478 --> 00:11:28,383
uwięzić więcej powietrza

266
00:11:28,639 --> 00:11:30,531
które jest świetnym izolatorem.

267
00:11:30,857 --> 00:11:33,191
Dowiesz się tego z filmów z fizyki.

268
00:11:33,759 --> 00:11:36,229
Włosy na naszym ciele są bardzo słabe

269
00:11:36,229 --> 00:11:39,514
i delikatne, ale ewolucyjnie pamiętają

270
00:11:39,514 --> 00:11:40,971
jak się nastroszyć.

271
00:11:41,339 --> 00:11:44,099
I właśnie takie nastroszone na ciele włosy

272
00:11:44,255 --> 00:11:46,503
dają obraz gęsiej skórki.

273
00:11:46,815 --> 00:11:48,742
A może znasz jeszcze inne powody

274
00:11:48,842 --> 00:11:50,599
powstawania gęsiej skórki?

275
00:11:51,067 --> 00:11:52,749
Koniecznie napisz nam o nich

276
00:11:52,849 --> 00:11:54,283
w komentarzu pod filmem!

277
00:11:57,623 --> 00:11:59,943
Skóra ochrania narządy i tkanki

278
00:11:59,943 --> 00:12:01,863
przed zagrożeniem zewnętrznym.

279
00:12:02,431 --> 00:12:05,091
Pomaga utrzymać stałą temperaturę ciała.

280
00:12:05,247 --> 00:12:07,807
Informuje o tym, co dzieje się w otoczeniu

281
00:12:08,063 --> 00:12:10,401
dzięki receptorom dotyku, bólu

282
00:12:10,501 --> 00:12:12,203
ucisku, ciepła i zimna.

283
00:12:12,571 --> 00:12:14,407
Produkuje witaminę D.

284
00:12:14,719 --> 00:12:16,163
Obecne w niej gruczoły

285
00:12:16,263 --> 00:12:18,046
wydzielają różne substancje

286
00:12:18,146 --> 00:12:20,295
na przykład pot, łój i mleko.

287
00:12:21,019 --> 00:12:23,779
Dbaj o skórę, utrzymując ją w czystości

288
00:12:23,935 --> 00:12:27,051
zdrowo się odżywiając, uprawiając sport

289
00:12:27,263 --> 00:12:29,255
i opalając się z umiarem.

290
00:12:32,695 --> 00:12:35,397
Na zakończenie prośba o pozostawienie

291
00:12:35,497 --> 00:12:38,371
swojego odcisku palca na myszce.

292
00:12:38,527 --> 00:12:40,753
Najlepiej podczas klikania przycisku

293
00:12:40,853 --> 00:12:42,812
„lubię to” lub „subskrybuj”

294
00:12:42,812 --> 00:12:44,552
a optymalnie obu.