1
00:00:00,256 --> 00:00:01,730
Nieodzownym elementem

2
00:00:01,730 --> 00:00:04,738
żeńskiego układu rozrodczego jest macica.

3
00:00:05,120 --> 00:00:07,934
Bez tego narządu nie można zajść w ciążę

4
00:00:07,934 --> 00:00:09,430
ani urodzić dziecka.

5
00:00:09,824 --> 00:00:11,967
Są jednak choroby w wyniku których

6
00:00:12,017 --> 00:00:13,970
macica nigdy się nie wykształca.

7
00:00:14,336 --> 00:00:16,285
Jest zbudowana tak nieprawidłowo

8
00:00:16,285 --> 00:00:18,064
że nie może utrzymać zarodka

9
00:00:18,064 --> 00:00:19,904
albo trzeba ją było usunąć

10
00:00:19,904 --> 00:00:21,248
z powodu nowotworu.

11
00:00:22,016 --> 00:00:23,155
Szansą dla kobiet

12
00:00:23,155 --> 00:00:25,247
które znalazły się w takiej sytuacji

13
00:00:25,247 --> 00:00:27,616
a chciałyby urodzić własne dziecko

14
00:00:27,616 --> 00:00:29,218
jest przeszczep macicy.

15
00:00:29,696 --> 00:00:32,446
Pierwszego dokonano w 2000 roku

16
00:00:32,446 --> 00:00:33,751
w Arabii Saudyjskiej

17
00:00:33,751 --> 00:00:34,861
ale narząd szybko

18
00:00:34,861 --> 00:00:36,516
trzeba było usunąć.

19
00:00:36,864 --> 00:00:38,383
Pierwsze dziecko donoszone

20
00:00:38,383 --> 00:00:39,866
w przeszczepionej macicy

21
00:00:39,866 --> 00:00:42,269
urodziło się cesarskim cięciem

22
00:00:42,269 --> 00:00:44,032
we wrześniu 2014 roku.

23
00:00:44,800 --> 00:00:48,106
Do 2021 roku dzięki tej metodzie

24
00:00:48,106 --> 00:00:50,782
przyszło na świat 31 dzieci.

25
00:01:01,184 --> 00:01:02,802
Do celów prokreacyjnych

26
00:01:02,802 --> 00:01:04,548
czyli do rozmnażania się

27
00:01:04,548 --> 00:01:06,149
i przedłużania gatunku

28
00:01:06,149 --> 00:01:08,276
niezbędny jest układ rozrodczy.

29
00:01:08,786 --> 00:01:10,978
O męskim opowiadamy w innym filmie

30
00:01:11,018 --> 00:01:11,986
tej playlisty.

31
00:01:12,448 --> 00:01:14,400
Tu zajmiemy się żeńskim.

32
00:01:14,752 --> 00:01:16,912
Tylko żeńska połowa naszego gatunku

33
00:01:16,912 --> 00:01:18,656
wydaje na świat potomstwo

34
00:01:18,656 --> 00:01:20,349
dlatego jej układ rozrodczy

35
00:01:20,349 --> 00:01:23,078
jest do tego specjalnie przystosowany.

36
00:01:23,200 --> 00:01:25,504
Jego główną częścią jest macica

37
00:01:25,760 --> 00:01:27,160
czyli miejsce, w którym

38
00:01:27,160 --> 00:01:28,317
rozwija się zarodek

39
00:01:28,337 --> 00:01:29,664
a później płód.

40
00:01:30,112 --> 00:01:32,483
Macica ma kształt krzywej gruszki

41
00:01:32,483 --> 00:01:34,478
pochylonej zwykle ku przodowi.

42
00:01:34,720 --> 00:01:37,792
Górna, szersza część zwana jest trzonem

43
00:01:38,304 --> 00:01:40,316
a dolna, węższa szyjką.

44
00:01:40,864 --> 00:01:43,171
Trzon tworzy kilka przeplatających się

45
00:01:43,171 --> 00:01:44,852
warstw mięśni gładkich

46
00:01:44,852 --> 00:01:47,931
wyścielonych od wewnątrz błoną śluzową

47
00:01:47,931 --> 00:01:48,984
a od zewnątrz

48
00:01:48,984 --> 00:01:51,510
pokrytych elastyczną tkanką łączną.

49
00:01:51,872 --> 00:01:54,368
Dzięki grubej mięśniówce, w czasie ciąży

50
00:01:54,368 --> 00:01:56,449
macica może wielokrotnie zwiększać

51
00:01:56,449 --> 00:01:59,311
swoją objętość od kilku milimetrów

52
00:01:59,311 --> 00:02:00,576
do 5 litrów

53
00:02:01,088 --> 00:02:02,785
dostosowując się do rozmiarów

54
00:02:02,785 --> 00:02:04,470
rozwijającego się płodu.

55
00:02:04,928 --> 00:02:07,488
Podczas porodu jej mięśnie kurczą się

56
00:02:07,744 --> 00:02:09,650
wypychające dziecko na świat.

57
00:02:10,048 --> 00:02:12,080
Śluzówka zmienia swoją grubość

58
00:02:12,096 --> 00:02:13,992
w trakcie cyklu miesiączkowego.

59
00:02:14,144 --> 00:02:16,452
O nim opowiemy w osobnym filmie.

60
00:02:16,960 --> 00:02:18,950
Tu powiemy tylko, że jej budowa

61
00:02:18,950 --> 00:02:21,359
umożliwia zagnieżdżenie się zarodka

62
00:02:21,359 --> 00:02:23,614
oraz późniejszy rozwój płodu.

63
00:02:24,570 --> 00:02:26,670
Żeby jednak w ogóle powstał zarodek

64
00:02:26,740 --> 00:02:28,480
potrzebna jest komórka jajowa.

65
00:02:28,992 --> 00:02:30,868
Ich źródłem są jajniki.

66
00:02:31,040 --> 00:02:33,222
Parzysty narząd wielkości śliwki

67
00:02:33,344 --> 00:02:35,328
zlokalizowany w jamie brzusznej

68
00:02:35,328 --> 00:02:36,952
po obu stronach macicy.

69
00:02:37,440 --> 00:02:39,128
Oprócz tego, że są magazynem

70
00:02:39,128 --> 00:02:40,194
komórek jajowych

71
00:02:40,194 --> 00:02:42,200
które muszą wystarczyć kobiecie

72
00:02:42,200 --> 00:02:44,875
na cały okres aktywności rozrodczej

73
00:02:44,875 --> 00:02:47,092
jajniki produkują też żeńskie

74
00:02:47,092 --> 00:02:49,614
hormony płciowe niezbędne w procesie

75
00:02:49,614 --> 00:02:52,137
dojrzewania jajeczek, ich uwalniania

76
00:02:52,137 --> 00:02:54,124
a także zagnieżdżanie zarodka

77
00:02:54,124 --> 00:02:55,360
i rozwoju płodu.

78
00:02:55,872 --> 00:02:57,154
O cyklicznych zmianach

79
00:02:57,154 --> 00:02:58,431
poziomów tych hormonów

80
00:02:58,431 --> 00:02:59,980
dowiesz się z innego filmu

81
00:02:59,980 --> 00:03:01,086
tej playlisty.

82
00:03:01,248 --> 00:03:04,181
Znajdujące się w jajnikach komórki jajowe

83
00:03:04,181 --> 00:03:06,112
są w różnym stadium rozwoju.

84
00:03:06,624 --> 00:03:08,720
Co miesiąc jedna z nich dojrzewa

85
00:03:08,720 --> 00:03:10,952
i w momencie owulacji jest uwalniana

86
00:03:10,952 --> 00:03:12,516
z pęcherzyka jajowego.

87
00:03:13,024 --> 00:03:14,662
Gdy wszystko idzie gładko

88
00:03:14,662 --> 00:03:16,196
trafia do kolejnej części

89
00:03:16,196 --> 00:03:19,168
żeńskiego układu rozrodczego, jajowodów.

90
00:03:19,936 --> 00:03:22,752
Każdy z dwóch jajowodów otacza swój jajnik

91
00:03:23,008 --> 00:03:25,180
strzępkami, których zadaniem jest

92
00:03:25,180 --> 00:03:27,616
wychwycenie uwolnionej komórki jajowej.

93
00:03:27,872 --> 00:03:30,061
Dzięki skurczom mięśni gładkich

94
00:03:30,061 --> 00:03:32,246
przesuwa się ona w kierunku macicy

95
00:03:32,246 --> 00:03:34,339
a po drodze może ulec zapłodnieniu

96
00:03:34,339 --> 00:03:35,440
przez plemnik.

97
00:03:35,808 --> 00:03:38,463
O tym jak i gdzie dochodzi do zapłodnienia

98
00:03:38,463 --> 00:03:40,928
opowiem Ci w innym filmie tej playlisty.

99
00:03:41,696 --> 00:03:44,051
Tu zapamiętaj, że żeńska gameta

100
00:03:44,051 --> 00:03:46,611
czyli jajeczko to największa komórka

101
00:03:46,611 --> 00:03:48,160
ludzkiego organizmu.

102
00:03:48,352 --> 00:03:50,113
W przeciwieństwie do plemników

103
00:03:50,113 --> 00:03:52,000
nie ma możliwości poruszania się.

104
00:03:52,192 --> 00:03:54,151
Jeśli do zapłodnienia nie dojdzie

105
00:03:54,151 --> 00:03:56,004
jajo po prostu trafia do macicy

106
00:03:56,004 --> 00:03:58,705
przez ujście jajowodu i jest wydalane

107
00:03:58,745 --> 00:04:01,236
przy najbliższym krwawieniu miesięcznym.

108
00:04:01,810 --> 00:04:03,058
Ostatnim elementem

109
00:04:03,058 --> 00:04:04,957
żeńskiego układu rozrodczego

110
00:04:04,957 --> 00:04:06,653
znajdującym się w całości

111
00:04:06,653 --> 00:04:08,876
wewnątrz ciała, jest pochwa.

112
00:04:09,088 --> 00:04:11,441
Ten umięśniony kanał z jednej strony

113
00:04:11,441 --> 00:04:13,166
łączy się z szyjką macicy

114
00:04:13,166 --> 00:04:15,552
a z drugiej uchodzi na zewnątrz.

115
00:04:15,744 --> 00:04:17,595
To tutaj dostają się plemniki

116
00:04:17,595 --> 00:04:19,607
w trakcie stosunku płciowego.

117
00:04:20,095 --> 00:04:21,962
Przez pochwę wydostaje się też

118
00:04:21,962 --> 00:04:24,172
krew miesiączkowa, a podczas porodu

119
00:04:24,172 --> 00:04:25,539
przez ten kanał dziecko

120
00:04:25,539 --> 00:04:27,011
przychodzi na świat.

121
00:04:30,079 --> 00:04:32,251
Wiemy już co jest w środku.

122
00:04:32,383 --> 00:04:35,077
Zajmijmy się więc tym, co widać.

123
00:04:35,455 --> 00:04:37,942
Zewnętrzne narządy płciowe kobiety

124
00:04:37,942 --> 00:04:40,224
tworzą otaczające wejście do pochwy

125
00:04:40,224 --> 00:04:42,999
i ujście cewki moczowej fałdy skórne

126
00:04:43,135 --> 00:04:46,407
zwane wargami sromowymi, a ogólnie sromem.

127
00:04:46,719 --> 00:04:49,023
Każda dziewczyna ma ich dwie pary.

128
00:04:49,279 --> 00:04:52,095
Wargi mniejsze usytuowane od wewnątrz

129
00:04:52,607 --> 00:04:54,965
i bardziej mięsiste wargi większe

130
00:04:54,965 --> 00:04:57,143
zlokalizowane na zewnątrz.

131
00:04:57,471 --> 00:04:59,827
Do narządów płciowych zewnętrznych

132
00:04:59,827 --> 00:05:02,950
zaliczamy też zbudowany z tkanki tłuszczowej

133
00:05:02,950 --> 00:05:06,099
i pokryty włosami łonowymi wzgórek łonowy

134
00:05:06,175 --> 00:05:08,244
ograniczający srom od góry

135
00:05:08,244 --> 00:05:10,356
oraz położoną tuż nad ujściem

136
00:05:10,356 --> 00:05:12,373
cewki moczowej łechtaczkę

137
00:05:12,831 --> 00:05:14,611
żeński odpowiednik prącia

138
00:05:14,611 --> 00:05:16,596
zawierający komórki czuciowe

139
00:05:16,596 --> 00:05:19,079
wzmacniające pobudzenie płciowe.

140
00:05:19,487 --> 00:05:21,076
Skoro poznaliśmy już budowę

141
00:05:21,076 --> 00:05:23,049
żeńskiego układu rozrodczego

142
00:05:23,049 --> 00:05:24,954
sprawdźmy jak o niego dbać

143
00:05:24,954 --> 00:05:26,127
i co mu szkodzi.

144
00:05:26,655 --> 00:05:28,657
To po przerwie na orzeszka.

145
00:05:31,263 --> 00:05:33,823
Żeby nasz układ rozrodczy działał sprawnie

146
00:05:34,079 --> 00:05:35,529
musi być jak komputer.

147
00:05:35,615 --> 00:05:38,907
Regularnie zasilany i odwirusowywany.

148
00:05:39,455 --> 00:05:41,550
Zasilanie to odpowiednia dieta

149
00:05:41,550 --> 00:05:42,765
bogata w witaminy

150
00:05:42,765 --> 00:05:44,622
i mikroskładniki mineralne

151
00:05:44,622 --> 00:05:45,809
takie jak żelazo.

152
00:05:46,367 --> 00:05:48,511
O zdrowej diecie dowiesz się więcej

153
00:05:48,511 --> 00:05:50,215
z innych naszych filmów.

154
00:05:50,401 --> 00:05:51,553
Tu warto wspomnieć

155
00:05:51,553 --> 00:05:53,826
że bez odpowiednich składników

156
00:05:53,826 --> 00:05:56,762
hormony płciowe estrogeny i progesteron

157
00:05:56,762 --> 00:05:58,193
nie mogą skutecznie

158
00:05:58,213 --> 00:06:00,016
regulować cyklu miesiączkowego

159
00:06:00,016 --> 00:06:02,579
i dbać o prawidłowy przebieg ciąży.

160
00:06:03,339 --> 00:06:05,783
Drugim filarem wspierającym zdrowie

161
00:06:05,783 --> 00:06:08,217
narządów płciowych jest higiena.

162
00:06:08,639 --> 00:06:10,431
Używanie wspólnych ręczników

163
00:06:10,687 --> 00:06:12,833
stosowanie nieodpowiednich kosmetyków

164
00:06:12,833 --> 00:06:14,367
korzystanie z jacuzzi

165
00:06:14,367 --> 00:06:16,472
którego czystość jest wątpliwa

166
00:06:16,472 --> 00:06:17,942
czy pływanie w wodzie

167
00:06:17,942 --> 00:06:19,412
o nieznanej czystości

168
00:06:19,412 --> 00:06:21,223
to wszystko zwiększa ryzyko

169
00:06:21,223 --> 00:06:23,601
zakażenia grzybami i bakteriami.

170
00:06:23,999 --> 00:06:26,471
Głównym źródłem zakażeń okolic płciowych

171
00:06:26,471 --> 00:06:28,561
są jednak stosunki seksualne.

172
00:06:28,863 --> 00:06:31,026
Dlatego osoby, które współżyją

173
00:06:31,056 --> 00:06:32,943
powinny stosować prezerwatywy.

174
00:06:33,471 --> 00:06:35,432
Ten środek nie tylko zapobiega

175
00:06:35,432 --> 00:06:37,838
niechcianej ciąży, ale też skutecznie

176
00:06:37,838 --> 00:06:39,561
chroni przed takimi chorobami

177
00:06:39,561 --> 00:06:42,125
jak rzęsistkowica pochwy, rzeżączka

178
00:06:42,125 --> 00:06:43,302
chlamydioza, kiła

179
00:06:43,302 --> 00:06:45,744
czy opryszczka narządów płciowych

180
00:06:45,744 --> 00:06:47,594
a także mniej kojarzonymi

181
00:06:47,594 --> 00:06:49,176
z aktywnością seksualną

182
00:06:49,176 --> 00:06:51,903
zapaleniami wątroby typu B i C.

183
00:06:52,415 --> 00:06:54,121
Wiele zakażeń, jeśli nie jest

184
00:06:54,121 --> 00:06:55,238
właściwie leczonych

185
00:06:55,238 --> 00:06:56,696
może rozprzestrzeniać się

186
00:06:56,696 --> 00:06:58,543
na głębiej położone narządy.

187
00:06:58,815 --> 00:07:02,311
Szyjkę macicy, macicę, a nawet jajowody

188
00:07:02,311 --> 00:07:03,291
i jajniki.

189
00:07:03,679 --> 00:07:05,566
To zaś bywa przyczyną trudności

190
00:07:05,566 --> 00:07:07,775
z zajściem w ciążę i jej utrzymaniem.

191
00:07:08,287 --> 00:07:10,455
Dlatego w razie niepokojących objawów

192
00:07:10,455 --> 00:07:12,639
jak pieczenie, swędzenie czy upławy

193
00:07:12,895 --> 00:07:15,449
koniecznie skorzystaj z pomocy ginekologa.

194
00:07:15,711 --> 00:07:17,503
Czekanie aż samo przejdzie

195
00:07:17,759 --> 00:07:18,917
to zły wybór.

196
00:07:21,343 --> 00:07:23,582
Poza stanami zapalnymi dróg rodnych

197
00:07:23,582 --> 00:07:26,095
czyli sromu, pochwy, szyjki macicy

198
00:07:26,451 --> 00:07:29,779
żeński układ rozrodczy atakują nowotwory.

199
00:07:29,791 --> 00:07:32,615
Zarówno łagodne jak mięśniaki macicy

200
00:07:32,681 --> 00:07:35,315
jak i złośliwe, jak rak sutka

201
00:07:35,315 --> 00:07:37,711
szyjki macicy czy jajnika.

202
00:07:38,239 --> 00:07:39,936
Wiele z nich bardzo późno

203
00:07:39,936 --> 00:07:41,405
daje widoczne objawy.

204
00:07:41,567 --> 00:07:43,125
Tak późno, że zanim chora

205
00:07:43,125 --> 00:07:45,232
zorientuje się, że coś jest nie tak

206
00:07:45,232 --> 00:07:47,159
w organizmie są już przerzuty

207
00:07:47,159 --> 00:07:48,736
a szanse na wyleczenie

208
00:07:48,736 --> 00:07:50,169
drastycznie spadają.

209
00:07:50,527 --> 00:07:51,744
Dlatego tak ważne są

210
00:07:51,744 --> 00:07:53,241
badania profilaktyczne.

211
00:07:53,599 --> 00:07:55,286
Każda miesiączkująca kobieta

212
00:07:55,286 --> 00:07:57,138
powinna regularnie wykonywać

213
00:07:57,138 --> 00:07:58,461
badanie cytologiczne

214
00:07:58,461 --> 00:08:01,535
a po 50 roku życia mammografię.

215
00:08:02,047 --> 00:08:04,607
Młodszym paniom zaleca się USG piersi.

216
00:08:05,119 --> 00:08:07,423
Pakiet profilaktyczny uzupełniają

217
00:08:07,423 --> 00:08:08,965
okresowe badania krwi

218
00:08:08,965 --> 00:08:11,635
pozwalające wykryć na przykład anemię

219
00:08:11,635 --> 00:08:13,079
która może świadczyć

220
00:08:13,079 --> 00:08:15,871
o obecności mięśniaków lub endometriozie.

221
00:08:19,455 --> 00:08:21,427
Mamy jeszcze parzyste gruczoły

222
00:08:21,427 --> 00:08:23,374
które nie są anatomicznie związane

223
00:08:23,374 --> 00:08:24,899
z układem rozrodczym.

224
00:08:25,009 --> 00:08:26,754
Ale ich rola jest nieoceniona

225
00:08:26,754 --> 00:08:29,081
w okresie opieki nad małym dzieckiem.

226
00:08:29,439 --> 00:08:31,153
Wiesz o czym mowa?

227
00:08:34,815 --> 00:08:37,328
Jeśli myślisz, że to gruczoły mlekowe

228
00:08:37,328 --> 00:08:38,723
to bardzo dobrze.

229
00:08:42,751 --> 00:08:45,186
Żeńskie narządy rozrodcze wytwarzają

230
00:08:45,186 --> 00:08:47,615
komórki jajowe i hormony płciowe

231
00:08:47,871 --> 00:08:50,135
oraz umożliwiają proces zapłodnienia

232
00:08:50,135 --> 00:08:51,835
i dojrzewanie płodu.

233
00:08:52,223 --> 00:08:54,004
Zewnętrzne narządy rozrodcze

234
00:08:54,004 --> 00:08:56,766
to wzgórek łonowy, wargi sromowe

235
00:08:56,766 --> 00:08:59,135
większe i mniejsze oraz łechtaczka.

236
00:08:59,647 --> 00:09:02,278
Wewnętrzne narządy płciowe to parzyste

237
00:09:02,278 --> 00:09:05,279
jajniki, parzyste jajowody, macica

238
00:09:05,535 --> 00:09:06,727
i pochwa.

239
00:09:10,143 --> 00:09:11,919
Na dzisiaj to już wszystko.

240
00:09:12,191 --> 00:09:13,568
A po więcej materiałów

241
00:09:13,568 --> 00:09:16,543
zajrzyj na naszą stronę pi-stacja.tv