1
00:00:01,349 --> 00:00:03,529
Pewnie nieraz po powrocie ze szkoły

2
00:00:03,629 --> 00:00:06,161
już od drzwi mieszkania czuliście

3
00:00:06,261 --> 00:00:08,033
zapach ulubionego obiadu

4
00:00:08,303 --> 00:00:11,178
albo wyciągnął was z pokoju aromat

5
00:00:11,278 --> 00:00:13,568
świeżo upieczonej szarlotki.

6
00:00:13,707 --> 00:00:16,321
Rozchodzące się po domu zapachy

7
00:00:16,421 --> 00:00:18,175
to przykłady dyfuzji.

8
00:00:29,995 --> 00:00:33,024
Przyjrzyjmy się bliżej temu zjawisku.

9
00:00:33,169 --> 00:00:35,818
Efektownym przykładem jest dyfuzja

10
00:00:35,918 --> 00:00:39,936
kropli barwnika w wodzie czy parzenie herbaty.

11
00:00:40,036 --> 00:00:42,622
W każdym z tych procesów można zauważyć,

12
00:00:42,722 --> 00:00:45,422
że początkowo widzimy dwie składowe

13
00:00:45,522 --> 00:00:48,958
o różnych kolorach, ale jeśli poczekamy,

14
00:00:49,058 --> 00:00:51,755
uzyskamy jednorodną barwę.

15
00:00:51,952 --> 00:00:54,784
Jak myślisz, dlaczego tak się dzieje?

16
00:00:57,571 --> 00:00:59,904
Tak właśnie działa dyfuzja,

17
00:01:00,152 --> 00:01:02,895
czyli mieszanie się różnych substancji

18
00:01:02,995 --> 00:01:04,724
polegające na wnikaniu

19
00:01:04,824 --> 00:01:08,438
cząstek jednej substancji między cząstki drugiej

20
00:01:08,538 --> 00:01:10,654
przy bezpośrednim kontakcie.

21
00:01:10,829 --> 00:01:13,907
Dyfuzja może zachodzić samorzutnie,

22
00:01:14,007 --> 00:01:16,544
czyli bez naszej ingerencji.

23
00:01:16,644 --> 00:01:19,432
Zapach szarlotki sam wymiesza się

24
00:01:19,532 --> 00:01:21,151
z powietrzem w domu.

25
00:01:21,668 --> 00:01:25,165
Na pierwszy rzut oka może wydawać się,

26
00:01:25,265 --> 00:01:29,308
że materia zbudowana jest w sposób ciągły.

27
00:01:29,972 --> 00:01:32,664
Gdyby tak jednak było, to substancje

28
00:01:32,764 --> 00:01:35,602
nie mogłyby ulegać procesowi dyfuzji.

29
00:01:35,702 --> 00:01:39,019
Jeśli dwie substancje się mieszają, to znaczy,

30
00:01:39,119 --> 00:01:42,300
że nie mogą być jednolite, a muszą składać się

31
00:01:42,400 --> 00:01:45,313
z mniejszych elementów, które mogą wchodzić

32
00:01:45,413 --> 00:01:50,428
jedne między drugie. Dlatego dyfuzję uważa się

33
00:01:50,528 --> 00:01:51,849
za jeden z dowodów

34
00:01:51,949 --> 00:01:53,919
na ziarnistą budowę materii.

35
00:01:54,133 --> 00:01:57,709
Ziarnistą, czyli zbudowaną z ziaren (drobin),

36
00:01:57,809 --> 00:02:00,449
które są w ciągłym ruchu.

37
00:02:00,549 --> 00:02:04,672
Szybkość dyfuzji zależy od wielu czynników.

38
00:02:04,772 --> 00:02:07,744
Jednym z nich jest stan skupienia.

39
00:02:08,768 --> 00:02:12,352
W gazach cząstki poruszają się swobodnie.

40
00:02:12,452 --> 00:02:15,434
W cieczach ruch ten jest nieco ograniczony,

41
00:02:15,534 --> 00:02:17,599
bo cząstki są bliżej siebie.

42
00:02:17,699 --> 00:02:19,701
W ciałach stałych ruch ten

43
00:02:19,801 --> 00:02:21,567
jest mocno ograniczony.

44
00:02:21,857 --> 00:02:24,796
To dlatego dyfuzja zapachu w domu

45
00:02:24,896 --> 00:02:27,043
przebiega bardzo szybko.

46
00:02:27,144 --> 00:02:29,877
Już po chwili od wyciągnięcia ciasta z pieca

47
00:02:29,977 --> 00:02:33,344
jego zapach jest obecny w całym domu.

48
00:02:33,444 --> 00:02:37,952
Dyfuzja barwnika herbaty trwa już nieco dłużej.

49
00:02:38,335 --> 00:02:41,265
Aby zaobserwować dyfuzję w ciałach stałych

50
00:02:41,365 --> 00:02:44,173
trzeba dużo więcej czasu.

51
00:02:48,538 --> 00:02:52,370
Za każdym razem, gdy wchodząc do domu

52
00:02:52,470 --> 00:02:56,268
poczujesz zapach obiadu, parzysz sobie herbatę

53
00:02:56,368 --> 00:02:58,411
albo psikasz się dezodorantem,

54
00:02:58,511 --> 00:03:01,478
przypomnij sobie słowo dyfuzja

55
00:03:01,578 --> 00:03:04,320
żeby utrwalić nowe pojęcie.

56
00:03:10,101 --> 00:03:13,074
Dyfuzja to samorzutne mieszanie się

57
00:03:13,174 --> 00:03:16,685
różnych substancji, polegające na wnikaniu

58
00:03:16,785 --> 00:03:20,716
cząstek jednej substancji między cząstki drugiej

59
00:03:20,816 --> 00:03:23,117
przy bezpośrednim kontakcie.

60
00:03:26,526 --> 00:03:29,818
Jeśli film ci się podobał, zostaw łapkę w górę.

61
00:03:29,918 --> 00:03:32,686
Po więcej podobnych filmów z chemii

62
00:03:32,786 --> 00:03:36,336
zapraszam na pistacja.tv.