1
00:00:01,280 --> 00:00:04,448
Zapewne zdarzyło ci się mieszać różne rzeczy,

2
00:00:04,548 --> 00:00:07,580
na przykład sałatkę warzywną, zupę w garnku

3
00:00:07,680 --> 00:00:09,412
czy herbatę z cukrem.

4
00:00:09,512 --> 00:00:12,652
Mieszając ze sobą dwie lub więcej rzeczy

5
00:00:12,752 --> 00:00:15,294
otrzymaliśmy właśnie mieszaninę.

6
00:00:26,152 --> 00:00:28,751
Przykład sałatki warzywnej pokazuje

7
00:00:28,851 --> 00:00:31,722
jeszcze jedną, ciekawą właściwość mieszanin.

8
00:00:31,822 --> 00:00:35,864
Po zmieszaniu składników objętość jest mniejsza

9
00:00:35,964 --> 00:00:38,128
niż objętość wyjściowych marchewek,

10
00:00:38,228 --> 00:00:39,654
groszków i ziemniaków.

11
00:00:40,042 --> 00:00:42,789
To zjawisko nazywamy kontrakcją.

12
00:00:42,889 --> 00:00:45,786
Polega ona na tym, że mniejsze cząstki

13
00:00:45,886 --> 00:00:47,513
wchodzą pomiędzy większe,

14
00:00:47,613 --> 00:00:49,563
wypełniając puste przestrzenie.

15
00:00:49,664 --> 00:00:53,959
Dzięki temu końcowa objętość mieszaniny

16
00:00:54,059 --> 00:00:57,600
jest mniejsza niż objętość jej składników.

17
00:01:02,960 --> 00:01:05,958
Mieszaniny takie, jak sałatka warzywna

18
00:01:06,058 --> 00:01:08,113
czy woda z piaskiem, to tak zwane

19
00:01:08,213 --> 00:01:10,295
mieszaniny niejednorodne.

20
00:01:10,395 --> 00:01:12,723
Ich składniki możemy odróżnić

21
00:01:12,823 --> 00:01:15,776
gołym okiem, bez użycia mikroskopu.

22
00:01:15,876 --> 00:01:18,843
Do mieszanin niejednorodnych zaliczamy też

23
00:01:18,943 --> 00:01:22,014
na przykład kawę mieloną zmieszaną z cukrem,

24
00:01:22,114 --> 00:01:24,992
zupę warzywną, czy leczo.

25
00:01:25,333 --> 00:01:28,590
Innym rodzajem mieszaniny jest mieszanina

26
00:01:28,690 --> 00:01:32,140
jednorodna, czyli taka, w której gołym okiem

27
00:01:32,240 --> 00:01:34,207
nie widać jej składników.

28
00:01:34,427 --> 00:01:37,519
Czy możesz podać przykłady takich mieszanin?

29
00:01:40,589 --> 00:01:42,599
Najbardziej znane mieszaniny

30
00:01:42,699 --> 00:01:44,427
to powietrze i woda.

31
00:01:44,855 --> 00:01:47,911
Powietrze to mieszanina różnych gazów,

32
00:01:48,011 --> 00:01:51,516
cieczy (na przykład kropel wody) i ciał stałych

33
00:01:51,616 --> 00:01:53,664
(na przykład pyłów).

34
00:01:54,506 --> 00:01:57,988
Woda to ciekła mieszanina jednorodna.

35
00:01:58,088 --> 00:02:00,831
W skład wody jako mieszaniny wchodzą też

36
00:02:00,931 --> 00:02:04,416
sole mineralne i rozpuszczone gazy.

37
00:02:05,043 --> 00:02:06,492
Jednorodne mieszaniny

38
00:02:06,592 --> 00:02:08,655
to nie tylko ciecze, czy gazy,

39
00:02:08,756 --> 00:02:11,740
ale również ciała stałe, na przykład

40
00:02:11,840 --> 00:02:15,680
stopy metali jak stal, mosiądz i brąz.

41
00:02:15,780 --> 00:02:19,119
Ze stali produkuje się dziś sztućce,

42
00:02:19,219 --> 00:02:21,603
a kiedyś różnego rodzaju broń

43
00:02:21,703 --> 00:02:25,408
– miecze, szable, groty strzał.

44
00:02:25,648 --> 00:02:28,743
Przykłady innych mieszanin jednorodnych

45
00:02:28,843 --> 00:02:33,030
to herbata, roztwór soku w wodzie

46
00:02:33,130 --> 00:02:35,391
ocet, czy benzyna.

47
00:02:40,738 --> 00:02:42,661
Czy potrafisz wyjaśnić

48
00:02:42,761 --> 00:02:44,863
jak powstaje mieszanina?

49
00:02:47,600 --> 00:02:49,683
Przez wymieszanie ze sobą

50
00:02:49,783 --> 00:02:52,031
dwóch lub więcej składników.

51
00:02:53,850 --> 00:02:56,128
Jak dzielimy mieszaniny?

52
00:02:58,983 --> 00:03:02,528
Na jednorodne i niejednorodne.

53
00:03:03,931 --> 00:03:06,624
Jaka jest między nimi różnica?

54
00:03:09,350 --> 00:03:13,125
Składników mieszanin jednorodnych nie można

55
00:03:13,225 --> 00:03:16,502
odróżnić gołym okiem ani zobaczyć przez lupę,

56
00:03:16,602 --> 00:03:19,333
zaś w mieszaninach niejednorodnych

57
00:03:19,433 --> 00:03:23,027
możemy zobaczyć przynajmniej jeden składnik.

58
00:03:28,106 --> 00:03:31,862
Mieszanina to dwie lub więcej substancji

59
00:03:31,962 --> 00:03:33,341
wymieszanych ze sobą

60
00:03:33,441 --> 00:03:35,025
w dowolnych proporcjach.

61
00:03:35,200 --> 00:03:37,930
Mieszaniny mogą być jednorodne

62
00:03:38,030 --> 00:03:39,648
lub niejednorodne.

63
00:03:42,793 --> 00:03:44,656
W tym filmie wyjaśniliśmy

64
00:03:44,756 --> 00:03:46,390
czym jest mieszanina.

65
00:03:46,491 --> 00:03:49,110
Więcej filmów z chemii znajdziesz na naszej

66
00:03:49,210 --> 00:03:52,192
stronie internetowej pistacja.tv.