1
00:00:00,935 --> 00:00:04,260
W sklepie spożywczym warto zwracać uwagę

2
00:00:04,360 --> 00:00:07,841
na etykiety i czytać, co ma w składzie jogurt

3
00:00:07,941 --> 00:00:11,058
czy parówka, żeby na przykład nie kupować

4
00:00:11,158 --> 00:00:14,040
żywności zawierającej dużo sztucznych

5
00:00:14,140 --> 00:00:16,758
dodatków oznaczonych symbolem „E”.

6
00:00:17,219 --> 00:00:20,660
Ale czy zastanawiało cię kiedyś, co oznaczają

7
00:00:20,760 --> 00:00:23,256
rozmaite symbole na proszkach do prania,

8
00:00:23,356 --> 00:00:25,600
płynach do zmywania czy klejach?

9
00:00:25,700 --> 00:00:27,904
Tego dowiesz się z tej lekcji.

10
00:00:40,111 --> 00:00:43,776
Praca chemika przypomina pracę kucharza.

11
00:00:43,876 --> 00:00:47,104
Też wlewa, miesza, ogrzewa

12
00:00:47,204 --> 00:00:50,688
i robiąc to wszystko, trzyma się przepisu.

13
00:00:50,790 --> 00:00:53,858
Mimo to efektów tych działań nie zawsze

14
00:00:53,958 --> 00:00:56,963
da się przewidzieć. Zdarzają się wypadki.

15
00:00:59,799 --> 00:01:03,486
Tak jak kucharz potrzebuje do pracy garnków,

16
00:01:03,586 --> 00:01:05,704
rondli, patelni czy noży,

17
00:01:05,804 --> 00:01:08,482
tak chemik potrzebuje szkła

18
00:01:08,582 --> 00:01:11,423
i sprzętu laboratoryjnego.

19
00:01:11,634 --> 00:01:14,230
Zapoznajmy się z podstawowym

20
00:01:14,330 --> 00:01:16,287
szkłem laboratoryjnym.

21
00:01:16,664 --> 00:01:19,264
Widzisz tu zlewkę i probówkę.

22
00:01:19,364 --> 00:01:22,621
Zlewka to naczynie podobne do szklanki

23
00:01:22,721 --> 00:01:26,066
ale ma dzióbek ułatwiający przelewanie

24
00:01:26,166 --> 00:01:29,688
i najczęściej miarkę pozwalającą zmierzyć

25
00:01:29,788 --> 00:01:33,183
objętość znajdującej się w niej cieczy.

26
00:01:33,688 --> 00:01:36,567
Probówka wygląda jak szklana rurka,

27
00:01:36,667 --> 00:01:39,572
ale tylko z jednym otwartym końcem.

28
00:01:39,672 --> 00:01:41,451
Mamy także kolby

29
00:01:41,635 --> 00:01:44,984
kuliste, stożkowe i miarowe.

30
00:01:45,388 --> 00:01:48,576
Ich cechą charakterystyczną jest to

31
00:01:48,676 --> 00:01:50,847
że zwężają się ku górze.

32
00:01:52,185 --> 00:01:55,200
Zostają nam jeszcze lejek,

33
00:01:55,300 --> 00:01:58,518
bagietka, czyli szklana pałeczka

34
00:01:58,618 --> 00:02:01,354
służąca do mieszania oraz pipeta

35
00:02:01,454 --> 00:02:05,952
mająca zastosowanie podobne jak strzykawka.

36
00:02:06,052 --> 00:02:08,928
Przydaje się, kiedy musimy bardzo precyzyjnie

37
00:02:09,028 --> 00:02:12,363
odmierzyć jakąś małą ilość cieczy.

38
00:02:14,649 --> 00:02:18,529
Oprócz szkła, w laboratorium niezbędny jest

39
00:02:18,629 --> 00:02:20,448
jeszcze inny sprzęt.

40
00:02:20,548 --> 00:02:23,281
Łapy, którymi trzymamy probówki

41
00:02:23,381 --> 00:02:26,987
podczas ogrzewania, aby się nie oparzyć.

42
00:02:27,088 --> 00:02:29,959
Trójnóg, który razem z podstawionym

43
00:02:30,059 --> 00:02:32,296
pod niego palnikiem gazowym

44
00:02:32,396 --> 00:02:35,384
lub spirytusowym, jest laboratoryjnym

45
00:02:35,484 --> 00:02:37,437
odpowiednikiem kuchenki.

46
00:02:37,540 --> 00:02:39,488
Łyżka do spalań.

47
00:02:40,542 --> 00:02:42,793
Statyw z łapą, do którego możemy

48
00:02:42,893 --> 00:02:45,025
na przykład przymocować probówkę

49
00:02:45,125 --> 00:02:47,934
jeśli doświadczenie będzie trwało dłużej.

50
00:02:48,422 --> 00:02:51,252
Moździerz - ten ma dokładnie takie samo

51
00:02:51,352 --> 00:02:53,364
zastosowanie, jak ten kuchenny.

52
00:02:53,464 --> 00:02:56,384
Rozcieramy nim substancje na proszek.

53
00:02:57,328 --> 00:03:00,879
Oczywiście w wyposażeniu chemika są jeszcze

54
00:03:00,979 --> 00:03:02,784
inne naczynia i narzędzia,

55
00:03:02,884 --> 00:03:05,600
ale te nam w zupełności wystarczą.

56
00:03:09,082 --> 00:03:12,157
Do przeprowadzania doświadczeń potrzebne

57
00:03:12,257 --> 00:03:15,046
nam będą jeszcze odczynniki chemiczne.

58
00:03:15,146 --> 00:03:17,888
Niektóre z nich są niebezpieczne.

59
00:03:17,988 --> 00:03:21,460
Żeby ostrzec przed zagrożeniem, oznacza się je

60
00:03:21,560 --> 00:03:22,972
specjalnymi znakami

61
00:03:23,072 --> 00:03:25,534
które nazywamy piktogramami.

62
00:03:26,216 --> 00:03:29,408
Tych samych piktogramów używa się wszędzie.

63
00:03:29,621 --> 00:03:32,323
Znakujemy nimi opakowania środków

64
00:03:32,423 --> 00:03:35,318
laboratoryjnych, cysterny przewożące

65
00:03:35,418 --> 00:03:37,989
substancje łatwopalne, wybuchowe

66
00:03:38,089 --> 00:03:40,417
albo trujące, czy też butelki

67
00:03:40,517 --> 00:03:43,816
ze środkami czyszczącymi, jakie znajdziesz

68
00:03:43,916 --> 00:03:46,213
we własnej kuchni i łazience.

69
00:03:46,315 --> 00:03:48,257
W każdym kraju na świecie

70
00:03:48,357 --> 00:03:50,605
zobaczysz te same oznaczenia.

71
00:03:50,706 --> 00:03:53,460
Przyjrzyjmy się bliżej tym piktogramom.

72
00:03:53,968 --> 00:03:57,824
Widzimy tu oznaczenie substancji toksycznej,

73
00:03:58,063 --> 00:04:00,896
substancji łatwopalnej,

74
00:04:00,996 --> 00:04:02,688
wybuchowej,

75
00:04:03,185 --> 00:04:06,016
żrącej w kontakcie ze skórą,

76
00:04:06,315 --> 00:04:08,832
substancji drażniącej

77
00:04:08,932 --> 00:04:12,416
i substancji niebezpiecznej dla środowiska.

78
00:04:16,407 --> 00:04:18,016
Istnieje kilka zasad

79
00:04:18,116 --> 00:04:20,306
których musisz przestrzegać

80
00:04:20,407 --> 00:04:22,884
wykonując doświadczenie chemiczne.

81
00:04:22,984 --> 00:04:26,426
Spróbuj je zapamiętać, albo po prostu wydrukuj

82
00:04:26,526 --> 00:04:30,356
planszę z końca filmu i noś ją w zeszycie.

83
00:04:31,029 --> 00:04:33,567
Nie wykonuj żadnych doświadczeń

84
00:04:33,667 --> 00:04:35,454
bez zgody nauczyciela.

85
00:04:36,628 --> 00:04:38,889
Podczas wykonywania doświadczeń

86
00:04:38,989 --> 00:04:41,105
miej na sobie odzież ochronną,

87
00:04:41,206 --> 00:04:43,201
czyli fartuch i okulary

88
00:04:43,301 --> 00:04:46,718
a jeśli to konieczne, także rękawiczki.

89
00:04:47,728 --> 00:04:51,101
Trzymaj się instrukcji podanej w podręczniku

90
00:04:51,201 --> 00:04:52,862
lub przez nauczyciela.

91
00:04:54,110 --> 00:04:57,531
Każdą substancję używaną do doświadczenia

92
00:04:57,631 --> 00:05:00,543
traktuj jako potencjalną truciznę.

93
00:05:00,643 --> 00:05:02,954
Nie dotykaj jej, nie wąchaj

94
00:05:03,054 --> 00:05:05,112
i nie próbuj jak smakuje,

95
00:05:05,213 --> 00:05:08,223
chyba że na wyraźne polecenie nauczyciela.

96
00:05:08,884 --> 00:05:11,575
Badanie zapachu przeprowadza się

97
00:05:11,675 --> 00:05:14,366
wachlując dłonią w kierunku nosa,

98
00:05:14,466 --> 00:05:16,829
a nie nachylając się nad naczyniem

99
00:05:16,929 --> 00:05:18,206
z badaną substancją.

100
00:05:18,848 --> 00:05:22,166
Podczas ogrzewania czegokolwiek w probówce

101
00:05:22,266 --> 00:05:25,855
skieruj jej wylot tak, aby nikogo nie narazić

102
00:05:25,955 --> 00:05:29,303
na poparzenia, w razie gdyby jej zawartość

103
00:05:29,403 --> 00:05:31,518
wystrzeliła, co się zdarza.

104
00:05:31,746 --> 00:05:34,335
Na koniec najważniejsza zasada.

105
00:05:34,435 --> 00:05:37,499
Myśl, co robisz. Kieruj się rozsądkiem.

106
00:05:37,599 --> 00:05:39,454
O wypadek nietrudno.

107
00:05:44,099 --> 00:05:47,321
Oto podsumowanie najważniejszych zasad

108
00:05:47,421 --> 00:05:49,588
obowiązujących przy wykonywaniu

109
00:05:49,688 --> 00:05:51,709
doświadczeń chemicznych.

110
00:05:58,617 --> 00:06:00,965
To była bardzo pouczająca lekcja.

111
00:06:01,065 --> 00:06:03,195
Na naszej stronie pistacja.tv

112
00:06:03,295 --> 00:06:05,216
znajdziesz dużo więcej takich filmów,

113
00:06:05,316 --> 00:06:08,115
więc koniecznie zasubskrybuj nasz kanał

114
00:06:08,215 --> 00:06:09,912
i polub ten film.