1
00:00:00,060 --> 00:00:02,836
Żyjący w czwartym wieku przed naszą erą

2
00:00:02,936 --> 00:00:05,755
grecki filozof Empedokles twierdził 

3
00:00:05,855 --> 00:00:07,661
że w uniwersalnym układzie 

4
00:00:07,761 --> 00:00:09,702
złożonym z czterech elementów:

5
00:00:09,802 --> 00:00:13,027
ziemi, wody, ognia i powietrza 

6
00:00:13,132 --> 00:00:15,736
nic nie powstaje, ani nie ginie

7
00:00:15,836 --> 00:00:18,940
lecz tylko ciągle zmienia swoją postać.

8
00:00:19,360 --> 00:00:22,249
Podobnie myślał Epikur w trzecim wieku 

9
00:00:22,349 --> 00:00:25,979
przed naszą erą, zdaniem którego całość rzeczy

10
00:00:26,079 --> 00:00:28,823
zawsze była taka, jaka jest teraz 

11
00:00:28,923 --> 00:00:31,464
i zawsze taka pozostanie.

12
00:00:42,038 --> 00:00:44,311
Czy udało ci się obejrzeć nasz film

13
00:00:44,411 --> 00:00:45,647
o mieszaninach?

14
00:00:45,747 --> 00:00:48,640
Jeśli nie, to koniecznie nadrób zaległości.

15
00:00:48,896 --> 00:00:51,500
Mówiliśmy w nim o sałatce warzywnej.

16
00:00:51,600 --> 00:00:54,272
Dziś również pomoże nam w lekcji.

17
00:00:54,885 --> 00:00:58,226
Jeśli weźmiemy w sumie 1 kg składników...

18
00:00:58,326 --> 00:01:02,196
marchewki, pietruszki, selera, ziemniaków, jajek

19
00:01:02,296 --> 00:01:05,918
majonezu i to wszystko pokroimy i wymieszamy 

20
00:01:06,018 --> 00:01:08,863
to ile sałatki warzywnej otrzymamy?

21
00:01:09,632 --> 00:01:12,704
Zakładam, że nie podjadamy podczas krojenia.

22
00:01:13,405 --> 00:01:16,288
Otrzymamy 1 kg sałatki.

23
00:01:16,549 --> 00:01:18,592
Nic zaskakującego.

24
00:01:19,438 --> 00:01:21,559
Tak samo proste i intuicyjne

25
00:01:21,659 --> 00:01:24,479
jest chemiczne prawo zachowania masy.

26
00:01:24,916 --> 00:01:27,871
Mówi ono, że w reakcji chemicznej 

27
00:01:27,971 --> 00:01:31,584
masa substratów jest równa masie produktów

28
00:01:31,684 --> 00:01:34,463
powstałych w wyniku tej reakcji.

29
00:01:34,619 --> 00:01:37,088
Na przykład w reakcji syntezy 

30
00:01:37,188 --> 00:01:40,157
czyli otrzymywania tlenku węgla 4 

31
00:01:40,257 --> 00:01:43,031
która przebiega zgodnie z zapisem: węgiel

32
00:01:43,131 --> 00:01:45,162
dodać tlen cząsteczkowy,...

33
00:01:45,262 --> 00:01:48,854
powstaje tlenek węgla 4 widzimy 

34
00:01:48,954 --> 00:01:52,404
że wśród substratów mamy jeden atom węgla

35
00:01:52,504 --> 00:01:56,869
o masie 12 unitów i jedną cząsteczkę tlenu

36
00:01:56,969 --> 00:02:01,236
o masie 32 unitów. Produkt musi mieć więc

37
00:02:01,336 --> 00:02:03,899
masę 44 unitów.

38
00:02:07,569 --> 00:02:09,674
Dzięki prawu zachowania masy 

39
00:02:09,774 --> 00:02:11,904
możemy obliczyć, ile produktu 

40
00:02:12,004 --> 00:02:13,886
powstanie w danej reakcji.

41
00:02:14,912 --> 00:02:18,240
Weźmy na przykład reakcję siarki z tlenem 

42
00:02:18,340 --> 00:02:22,079
w wyniku której powstał tlenek siarki 4.

43
00:02:22,668 --> 00:02:26,900
Jeśli użyjemy do reakcji 12 gramów siarki

44
00:02:27,028 --> 00:02:29,980
i 12 gramów tlenu

45
00:02:30,817 --> 00:02:35,267
i założymy, że cała siarka i cały tlen

46
00:02:35,395 --> 00:02:40,254
uległ reakcji, to ile tlenku siarki powstanie?

47
00:02:43,529 --> 00:02:47,191
Po lewej stronie równania mamy substraty 

48
00:02:47,291 --> 00:02:51,739
ważące łącznie 24 gramy, a więc musi powstać 

49
00:02:51,839 --> 00:02:56,895
24 gramy produktu, czyli tlenku siarki 4.

50
00:02:59,941 --> 00:03:02,272
Zróbmy jeszcze jedno zadanie.

51
00:03:03,092 --> 00:03:07,648
Zakładając, że substraty przereagują całkowicie

52
00:03:07,753 --> 00:03:11,880
obliczmy, ile miedzi powstało w reakcji 40 g

53
00:03:11,980 --> 00:03:15,047
tlenku miedzi z trzema gramami węgla

54
00:03:15,147 --> 00:03:19,934
jeśli wiemy, że wydzieliło się 11 gramów CO2.

55
00:03:20,667 --> 00:03:23,264
Zapiszmy nasze dane pod równaniem.

56
00:03:23,364 --> 00:03:26,080
Masę miedzi oznaczymy jako x.

57
00:03:26,220 --> 00:03:31,444
Masa tlenku miedzi to 40, masa węgla - 3

58
00:03:31,544 --> 00:03:34,527
a dwutlenku węgla - 11.

59
00:03:35,053 --> 00:03:37,600
Możemy tu zapisać proste równanie.

60
00:03:37,769 --> 00:03:42,133
Po lewej stronie mamy 40 plus 3, co musi się 

61
00:03:42,233 --> 00:03:46,303
równać sumie mas miedzi i dwutlenku węgla.

62
00:03:46,684 --> 00:03:51,168
Obracamy równanie, aby x był po lewej stronie.

63
00:03:51,569 --> 00:03:55,264
40 plus 3 to 43.

64
00:03:55,644 --> 00:04:00,855
Przenosimy 11 ze zmianą znaku i otrzymujemy 

65
00:04:00,955 --> 00:04:05,279
x równa się 32, a więc w tej reakcji 

66
00:04:05,379 --> 00:04:08,318
powstaną 32 gramy miedzi.

67
00:04:11,245 --> 00:04:14,464
Kolejne zadanie spróbuj wyliczyć samodzielnie.

68
00:04:14,720 --> 00:04:18,044
Zakładając, że magnez przereagował całkowicie

69
00:04:18,144 --> 00:04:22,186
z tlenem, tworząc tlenek magnezu MgO, oblicz 

70
00:04:22,286 --> 00:04:25,413
ile powstanie tlenku magnezu, jeśli w reakcji

71
00:04:25,513 --> 00:04:31,102
zużyto 12 i 2/10 grama magnezu i 8 g tlenu.

72
00:04:34,493 --> 00:04:37,693
W oparciu o prawo zachowania masy wiemy 

73
00:04:37,793 --> 00:04:40,830
że aby obliczyć masę powstałego tlenku

74
00:04:40,930 --> 00:04:43,468
wystarczy dodać do siebie masy magnezu

75
00:04:46,357 --> 00:04:48,626
i tlenu

76
00:04:49,809 --> 00:04:55,422
i otrzymujemy 20 i 2/10 grama tlenku magnezu.

77
00:04:55,602 --> 00:04:57,453
Czy Tobie wyszedł ten sam wynik?

78
00:04:57,553 --> 00:04:58,750
Mam nadzieję, że tak.

79
00:05:02,175 --> 00:05:04,259
Prawo zachowania masy mówi 

80
00:05:04,359 --> 00:05:07,659
że suma mas substratów wziętych do reakcji 

81
00:05:07,759 --> 00:05:10,426
musi być równa sumie mas produktów 

82
00:05:10,526 --> 00:05:13,085
otrzymanych w wyniku tej reakcji.

83
00:05:14,580 --> 00:05:17,056
Znasz już prawo zachowania masy.

84
00:05:17,156 --> 00:05:18,719
Chcesz wiedzieć więcej?

85
00:05:18,819 --> 00:05:22,241
Na pistacja.tv filmy już na ciebie czekają.

86
00:05:22,341 --> 00:05:23,582
Nie zawiedź ich!