1
00:00:01,024 --> 00:00:03,584
Jedna z graficzek pi-stacji uwielbia podróże.

2
00:00:03,840 --> 00:00:04,901
Obecnie przebywa 

3
00:00:05,001 --> 00:00:06,911
na zupełnie innym kontynencie.

4
00:00:07,168 --> 00:00:09,556
Przybliżone współrzędne geograficzne

5
00:00:09,656 --> 00:00:13,045
jej miejsca pobytu, to 35° szerokości 

6
00:00:13,145 --> 00:00:16,583
geograficznej południowej i 140 stopni 

7
00:00:16,813 --> 00:00:18,942
długości geograficznej wschodniej.

8
00:00:19,200 --> 00:00:20,478
Wiesz, gdzie to jest?

9
00:00:20,736 --> 00:00:24,702
Jeśli nie, to znak, że warto obejrzeć nasz film.

10
00:00:36,352 --> 00:00:38,833
W innym filmie tej playlisty mówiliśmy 

11
00:00:38,933 --> 00:00:40,959
czym są współrzędne geograficzne

12
00:00:41,216 --> 00:00:43,520
czyli szerokość i długość geograficzna.

13
00:00:43,776 --> 00:00:46,466
To właśnie te współrzędne podajesz koledze

14
00:00:46,566 --> 00:00:48,880
lub koleżance, kiedy wysyłasz pinezkę

15
00:00:48,980 --> 00:00:51,490
czyli własną lokalizację lub lokalizację

16
00:00:51,590 --> 00:00:54,476
jakiegoś miejsca, w którym macie się spotkać.

17
00:00:54,924 --> 00:00:57,291
W przypadku pinezki, konkretne liczby 

18
00:00:57,391 --> 00:00:59,199
z dużą dokładnością odczytuje 

19
00:00:59,299 --> 00:01:00,584
za Ciebie urządzenie.

20
00:01:00,928 --> 00:01:03,683
Dziś poćwiczymy odczytywanie tych liczb

21
00:01:03,783 --> 00:01:06,273
bezpośrednio z map, za pomocą czegoś

22
00:01:06,373 --> 00:01:09,222
co zawsze masz przy sobie i co nie wymaga

23
00:01:09,322 --> 00:01:11,934
ładowania - za pomocą własnego mózgu.

24
00:01:16,163 --> 00:01:17,724
Spójrz na mapę świata.

25
00:01:17,824 --> 00:01:20,460
Zaznaczono na niej południki i równoleżniki

26
00:01:20,560 --> 00:01:23,566
co 20° oraz punkt, którego współrzędne

27
00:01:23,666 --> 00:01:25,979
odczytywaliśmy z modelu Ziemi 

28
00:01:26,079 --> 00:01:28,361
w innym filmie tej playlisty.

29
00:01:28,576 --> 00:01:30,428
To punkt położony w Polsce 

30
00:01:30,528 --> 00:01:32,099
a dokładnie w Krakowie.

31
00:01:32,416 --> 00:01:35,232
Powtórzmy tę operację, tym razem na mapie

32
00:01:35,332 --> 00:01:37,748
przypominając przy okazji zasady.

33
00:01:38,048 --> 00:01:40,776
Szerokość geograficzną podajemy odczytując

34
00:01:40,876 --> 00:01:43,935
wartość równoleżnika, na którym ten punkt leży.

35
00:01:44,448 --> 00:01:46,752
Aby odczytać długość geograficzną

36
00:01:47,008 --> 00:01:49,568
musimy odczytać wartość południka.

37
00:01:50,336 --> 00:01:53,307
Nasz punkt leży w połowie odległości

38
00:01:53,407 --> 00:01:55,455
między równoleżnikiem 40°

39
00:01:55,682 --> 00:01:58,240
a równoleżnikiem 60°

40
00:01:58,528 --> 00:02:01,344
a więc jego szerokość geograficzna to...

41
00:02:02,437 --> 00:02:04,693
Tak, 50 stopni.

42
00:02:04,928 --> 00:02:07,373
Jeśli jednak taką wiadomość przekażesz 

43
00:02:07,473 --> 00:02:09,521
drugiej osobie, nie będzie ona wiedziała 

44
00:02:09,621 --> 00:02:12,797
czy chodzi Ci o ten równoleżnik, czy o ten.

45
00:02:13,120 --> 00:02:15,184
Dodajemy więc informację o tym

46
00:02:15,284 --> 00:02:17,983
na której półkuli ten równoleżnik leży.

47
00:02:18,240 --> 00:02:19,776
To półkula północna.

48
00:02:20,288 --> 00:02:23,863
Kierunek północny oznaczamy wielką literą N.

49
00:02:25,152 --> 00:02:27,887
Czyli pierwszą współrzędną naszego punktu

50
00:02:27,987 --> 00:02:32,269
zapisujemy jako 50° N, a odczytujemy:

51
00:02:32,369 --> 00:02:36,006
50 stopni szerokości geograficznej północnej.

52
00:02:36,416 --> 00:02:38,208
Teraz druga współrzędna.

53
00:02:38,720 --> 00:02:41,536
Punkt leży na południku 20°

54
00:02:41,792 --> 00:02:44,356
ale tym na półkuli wschodniej.

55
00:02:44,608 --> 00:02:47,168
Wschód oznaczamy wielką literą E.

56
00:02:47,680 --> 00:02:50,496
Zapisujemy więc: 20° E

57
00:02:50,752 --> 00:02:52,700
a czytamy ten zapis jako:

58
00:02:52,800 --> 00:02:56,128
20 stopni długości geograficznej wschodniej.

59
00:02:58,432 --> 00:03:01,730
Teraz ty odczytaj współrzędne kolejnego punktu

60
00:03:05,344 --> 00:03:08,160
Nasz punkt ma następujące współrzędne:

61
00:03:08,416 --> 00:03:11,744
20° szerokości geograficznej południowej

62
00:03:12,000 --> 00:03:15,584
i 70 stopni długości geograficznej zachodniej.

63
00:03:16,096 --> 00:03:17,327
Jeśli udało Ci się 

64
00:03:17,427 --> 00:03:20,209
już przy pierwszym podejściu - gratulacje.

65
00:03:20,448 --> 00:03:22,969
Przechodzimy zatem na kolejny poziom.

66
00:03:26,848 --> 00:03:29,013
Teraz pokażę Ci mapkę pokazującą 

67
00:03:29,113 --> 00:03:32,100
mniejszy obszar, którego dokładna lokalizacja 

68
00:03:32,200 --> 00:03:33,962
pozostaje na razie zagadką.

69
00:03:34,272 --> 00:03:36,675
Południki i równoleżniki są na niej 

70
00:03:36,775 --> 00:03:38,632
narysowane co jeden stopień.

71
00:03:38,880 --> 00:03:40,602
Bez problemu możemy odczytać

72
00:03:40,702 --> 00:03:44,190
że nasz punkt leży na 44. równoleżniku 

73
00:03:44,290 --> 00:03:47,840
i na 110. południku, ale... jakie to półkule?

74
00:03:48,096 --> 00:03:49,583
Zaraz to ustalimy.

75
00:03:49,742 --> 00:03:52,704
Warto mieć obok siebie mapę całego świata.

76
00:03:52,960 --> 00:03:55,264
My umieściliśmy ją z boku ekranu.

77
00:03:55,520 --> 00:03:58,234
Na naszej mapce wartości równoleżników 

78
00:03:58,334 --> 00:04:00,978
rosną w kierunku górnej krawędzi mapy.

79
00:04:01,137 --> 00:04:02,674
Spójrz na mapę świata

80
00:04:02,774 --> 00:04:04,479
i powiedz, która to półkula?

81
00:04:07,808 --> 00:04:09,503
Tak, to półkula północna

82
00:04:09,603 --> 00:04:11,975
bo na półkuli południowej wartości

83
00:04:12,075 --> 00:04:14,206
rosłyby w przeciwnym kierunku.

84
00:04:14,720 --> 00:04:18,303
Do wartości równoleżnika dodajemy literę N.

85
00:04:18,698 --> 00:04:20,107
Teraz południki.

86
00:04:20,351 --> 00:04:22,911
Te na mapce rosną w kierunku lewej krawędzi

87
00:04:23,167 --> 00:04:27,277
czyli... jesteśmy na półkuli zachodniej.

88
00:04:27,519 --> 00:04:29,542
Dopisujemy więc do długości

89
00:04:29,642 --> 00:04:31,358
geograficznej literę W.

90
00:04:31,871 --> 00:04:34,117
Obszar, który obejmuje nasza mapa 

91
00:04:34,217 --> 00:04:36,734
jest więc na terenie Ameryki Północnej

92
00:04:37,503 --> 00:04:39,471
a nasz punkt leży dokładnie 

93
00:04:39,571 --> 00:04:41,922
w parku Yellowstone - najstarszym 

94
00:04:42,022 --> 00:04:43,918
parku narodowym na świecie.

95
00:04:45,025 --> 00:04:47,387
Czas na kolejny przykład dla Ciebie.

96
00:04:47,487 --> 00:04:50,303
Oto mapka z innym, niewielkim obszarem

97
00:04:50,414 --> 00:04:52,251
i w rogu mapa świata.

98
00:04:52,351 --> 00:04:55,167
Odczytaj współrzędne zaznaczonego punktu.

99
00:04:58,751 --> 00:05:00,186
A oto rozwiązanie.

100
00:05:00,287 --> 00:05:04,052
Jeśli obie współrzędne się zgadzają, gratulacje.

101
00:05:08,223 --> 00:05:10,761
Jak widzisz, odczytywanie współrzędnych 

102
00:05:10,861 --> 00:05:13,543
to całkiem fajna zabawa. Może zamiast grać 

103
00:05:13,643 --> 00:05:15,548
w statki, pograsz ze znajomymi 

104
00:05:15,648 --> 00:05:17,942
w odczytywanie współrzędnych punktów 

105
00:05:18,042 --> 00:05:19,997
na mapie, albo ich znajdowanie?

106
00:05:20,276 --> 00:05:22,459
Na razie pograj jeszcze ze mną.

107
00:05:22,559 --> 00:05:25,562
Pamiętasz naszą podróżniczkę z początku

108
00:05:25,662 --> 00:05:29,214
tej lekcji? Jest teraz poza Europą, ale gdzie?

109
00:05:29,727 --> 00:05:32,434
Przypomnijmy: jej przybliżone współrzędne

110
00:05:32,534 --> 00:05:35,852
geograficzne to 35 stopni szerokości

111
00:05:35,952 --> 00:05:38,980
geograficznej południowej i 140 stopni 

112
00:05:39,080 --> 00:05:41,757
długości geograficznej wschodniej.

113
00:05:42,527 --> 00:05:45,293
Odszukaj ten punkt na mapie świata i powiedz

114
00:05:45,393 --> 00:05:47,213
na jakim kontynencie przebywa 

115
00:05:47,313 --> 00:05:48,671
i montuje nasze filmy?

116
00:05:52,511 --> 00:05:55,583
Udało Ci się odgadnąć, że chodzi o Australię?

117
00:05:55,728 --> 00:05:57,115
Super!

118
00:06:01,727 --> 00:06:04,031
Teraz uwaga, będzie nieco trudniej.

119
00:06:04,279 --> 00:06:06,335
Spójrz na mapę części Europy.

120
00:06:06,591 --> 00:06:09,849
Równoleżniki są na niej zaznaczone co 5 stopni.

121
00:06:09,949 --> 00:06:12,222
Tu leży nasza stolica - Warszawa.

122
00:06:12,479 --> 00:06:15,203
Jak odczytać jej współrzędne z takiej mapy

123
00:06:15,303 --> 00:06:17,449
skoro nie leży ona na zaznaczonych

124
00:06:17,549 --> 00:06:18,678
liniach siatki?

125
00:06:19,135 --> 00:06:20,468
Możemy sami dorysować 

126
00:06:20,568 --> 00:06:22,718
brakujące południki i równoleżniki.

127
00:06:23,231 --> 00:06:25,389
Podzielmy odległość między dwoma

128
00:06:25,489 --> 00:06:28,061
równoleżnikami na pięć równych części.

129
00:06:28,351 --> 00:06:30,683
Możesz się przy tym wspomóc linijką 

130
00:06:30,783 --> 00:06:33,329
dzieląc na pięć odległość między liniami

131
00:06:33,429 --> 00:06:34,900
na szerokości Warszawy.

132
00:06:35,263 --> 00:06:43,050
Tu mamy równoleżnik 51 stopni, tu 52, 53 i 54.

133
00:06:43,711 --> 00:06:46,054
Warszawa leży najbliżej równoleżnika 

134
00:06:46,154 --> 00:06:50,034
52 stopnie szerokości geograficznej północnej.

135
00:06:50,367 --> 00:06:53,103
Teraz podzielmy obszar między południkami

136
00:06:53,203 --> 00:06:54,647
dorysowując południki.

137
00:06:55,231 --> 00:07:01,272
21, 22, 23 i 24 stopnie.

138
00:07:01,631 --> 00:07:05,005
Warszawa leży więc na 21 stopniu 

139
00:07:05,105 --> 00:07:09,310
długości geograficznej wschodniej. Super!

140
00:07:09,823 --> 00:07:12,169
Widzisz jednak że nasz odczyt nie jest 

141
00:07:12,269 --> 00:07:14,442
zbyt precyzyjny, bo Warszawa nie leży

142
00:07:14,542 --> 00:07:16,838
dokładnie na 52. stopniu

143
00:07:16,938 --> 00:07:19,038
szerokości geograficznej północnej.

144
00:07:19,551 --> 00:07:21,059
Co zrobić, gdy potrzebujemy 

145
00:07:21,159 --> 00:07:23,390
bardziej precyzyjnie podanej lokalizacji?

146
00:07:23,647 --> 00:07:26,975
O tym opowiemy w innym filmie tej playlisty.

147
00:07:31,327 --> 00:07:33,133
Na zakończenie jeszcze jedno 

148
00:07:33,233 --> 00:07:34,399
zadanie dla Ciebie.

149
00:07:34,655 --> 00:07:36,703
W tym celu wybierzemy się do Japonii.

150
00:07:36,959 --> 00:07:39,549
Tu nad brzegiem Morza Japońskiego

151
00:07:39,649 --> 00:07:43,359
leży miasto Niigata. Odczytaj jego współrzędne.

152
00:07:47,199 --> 00:07:51,357
38 stopni szerokości geograficznej północnej

153
00:07:51,457 --> 00:07:55,902
i 139 stopni długości geograficznej wschodniej.

154
00:07:59,743 --> 00:08:02,691
Aby określić współrzędne geograficzne punktu

155
00:08:02,791 --> 00:08:05,212
należy odszukać wartości równoleżnika

156
00:08:05,312 --> 00:08:08,396
i południka, które przez ten punkt przechodzą.

157
00:08:08,959 --> 00:08:11,691
Kiedy punkt leży między dwoma południkami

158
00:08:11,791 --> 00:08:14,405
lub równoleżnikami zaznaczonymi na mapie

159
00:08:14,505 --> 00:08:17,187
współrzędne geograficzne można oszacować 

160
00:08:17,287 --> 00:08:20,222
dzieląc odcinek między nimi na równe części.

161
00:08:22,527 --> 00:08:24,495
Dzięki współrzędnym geograficznym 

162
00:08:24,595 --> 00:08:26,622
odnajdziesz dowolny punkt na mapie.

163
00:08:26,879 --> 00:08:29,695
Ale pistację znaleźć jest o wiele łatwiej.

164
00:08:29,951 --> 00:08:32,569
Kliknij w link, a najlepiej dodaj nas

165
00:08:32,669 --> 00:08:34,565
do ulubionych, jak pinezkę.