1
00:00:00,256 --> 00:00:02,937
Za najdłużej żyjącą osobę w historii 

2
00:00:03,037 --> 00:00:05,339
uznaje się Francuzkę Jeanne Calmant

3
00:00:05,439 --> 00:00:09,471
która przeżyła 122 lata i 164 dni.

4
00:00:09,984 --> 00:00:12,215
Naukowcy przewidują, że coraz więcej

5
00:00:12,315 --> 00:00:15,003
żyjących dziś ludzi będzie przekraczać setkę

6
00:00:15,103 --> 00:00:17,904
ale na razie daleko nam do rekordu Francuzki.

7
00:00:18,432 --> 00:00:20,913
W Monako, gdzie oczekiwana długość życia

8
00:00:21,013 --> 00:00:23,944
jest największa, kobiety dożywają obecnie

9
00:00:24,044 --> 00:00:29,236
średnio ponad 93, a mężczyźni blisko 86 lat.

10
00:00:29,440 --> 00:00:32,921
A jak jest w Polsce, dowiesz się z tego filmu.

11
00:00:44,032 --> 00:00:46,974
Jeśli oglądasz nasze filmy, to może już wiesz

12
00:00:47,074 --> 00:00:49,567
że liczba ludności zmienia się głównie 

13
00:00:49,667 --> 00:00:52,359
za sprawą trzech czynników: liczby urodzeń

14
00:00:52,459 --> 00:00:54,720
liczby zgonów oraz migracji.

15
00:00:55,296 --> 00:00:57,465
Wpływają one nie tylko na ogólną 

16
00:00:57,565 --> 00:01:00,490
liczbę ludności, ale także na to, jak wygląda

17
00:01:00,590 --> 00:01:02,910
społeczeństwo. Ile jest w nim dzieci

18
00:01:03,010 --> 00:01:04,977
a ilu dorosłych, czy seniorów.

19
00:01:05,536 --> 00:01:08,347
I właśnie statystycznymi badaniami ludzkości

20
00:01:08,447 --> 00:01:11,143
zajmuje się demografia - nauka, która szuka

21
00:01:11,243 --> 00:01:13,159
odpowiedzi na pytania dotyczące

22
00:01:13,259 --> 00:01:15,825
liczebności populacji i jej zróżnicowania

23
00:01:15,925 --> 00:01:17,565
pod względem płci i wieku.

24
00:01:18,080 --> 00:01:19,872
Te elementy tworzą tak zwaną

25
00:01:20,128 --> 00:01:22,176
strukturę biologiczną społeczeństwa.

26
00:01:22,688 --> 00:01:25,403
I to nią zajmiemy się po orzeszku.

27
00:01:28,832 --> 00:01:31,133
Strukturę biologiczną społeczeństwa

28
00:01:31,233 --> 00:01:32,879
przedstawia się za pomocą 

29
00:01:32,979 --> 00:01:34,692
wykresu słupkowego zwanego 

30
00:01:34,792 --> 00:01:36,824
piramidą płci i wieku ludności.

31
00:01:37,024 --> 00:01:39,392
Taka piramida może dotyczyć populacji

32
00:01:39,492 --> 00:01:42,388
jednego miasta, województwa, państwa

33
00:01:42,488 --> 00:01:44,959
całego kontynentu, a nawet świata.

34
00:01:45,472 --> 00:01:47,560
Można ją rysować na różne sposoby

35
00:01:47,660 --> 00:01:51,166
jednak istnieje kilka elementów obowiązkowych.

36
00:01:51,360 --> 00:01:53,259
Na osi pionowej zawsze znajdziesz

37
00:01:53,359 --> 00:01:54,431
przedziały wiekowe.

38
00:01:54,688 --> 00:01:56,534
My wyznaczyliśmy je co 2 lata

39
00:01:56,634 --> 00:01:58,822
ale możesz spotkać się z piramidami

40
00:01:58,922 --> 00:02:01,698
dokładniejszymi, gdzie każdy rocznik ma swój

41
00:02:01,798 --> 00:02:04,182
osobny słupek, jak i bardziej ogólnymi

42
00:02:04,282 --> 00:02:06,928
w których jeden słupek odnosi się do grupy

43
00:02:07,028 --> 00:02:10,121
wiekowej, wyznaczanej na przykład co 5 lat.

44
00:02:10,816 --> 00:02:13,519
Przedziały zawsze są ułożone od najmłodszych

45
00:02:13,619 --> 00:02:16,447
grup wiekowych u dołu, po najstarsze na górze.

46
00:02:17,472 --> 00:02:18,595
Oś pozioma pokazuje 

47
00:02:18,695 --> 00:02:20,940
liczbę ludności w tysiącach.

48
00:02:21,568 --> 00:02:24,556
W naszej piramidzie w ostatnim słupku zebrano

49
00:02:24,656 --> 00:02:28,191
wszystkie osoby, które mają 84 lub więcej lat.

50
00:02:28,480 --> 00:02:30,641
To dlatego, że gdybyśmy pokazali 

51
00:02:30,741 --> 00:02:32,852
każdy rocznik w oddzielnym słupku

52
00:02:32,952 --> 00:02:35,649
nie dałoby się odczytać jego liczebności.

53
00:02:35,931 --> 00:02:37,050
W pionie piramida 

54
00:02:37,150 --> 00:02:39,032
jest podzielona na dwie części.

55
00:02:39,232 --> 00:02:41,536
Lewa strona przedstawia mężczyzn

56
00:02:41,792 --> 00:02:43,072
prawa - kobiety.

57
00:02:43,328 --> 00:02:45,477
Nie zawsze te części są podpisane 

58
00:02:45,577 --> 00:02:48,567
ale to sztywna zasada, o której warto pamiętać.

59
00:02:48,960 --> 00:02:52,089
Każdy poziomy słupek to liczba osób danej płci

60
00:02:52,189 --> 00:02:54,419
w konkretnym przedziale wiekowym.

61
00:02:54,592 --> 00:02:56,995
Jeśli w którymś z nich jedna z płci 

62
00:02:57,095 --> 00:02:59,925
wyraźnie dominuje liczebnie, to ta przewaga

63
00:03:00,025 --> 00:03:02,378
jest często zaznaczona innym kolorem

64
00:03:02,478 --> 00:03:04,677
tak, żeby łatwo ją było zauważyć.

65
00:03:04,912 --> 00:03:06,171
Spójrz na wykres.

66
00:03:06,368 --> 00:03:09,875
Tę piramidę dla ludności Polski narysowaliśmy

67
00:03:09,975 --> 00:03:12,563
w oparciu o dane z końca roku 2024

68
00:03:12,663 --> 00:03:15,330
czyli najnowsze, jakimi dysponujemy

69
00:03:15,430 --> 00:03:17,119
gdy tworzymy ten film.

70
00:03:17,502 --> 00:03:19,577
Przyjrzyjmy się jej szczegółowo.

71
00:03:19,740 --> 00:03:22,049
Widzisz, że ma nieregularny kształt.

72
00:03:22,240 --> 00:03:25,568
Niektóre roczniki są mniej liczne, inne bardziej

73
00:03:25,824 --> 00:03:27,337
tworząc po obu stronach 

74
00:03:27,437 --> 00:03:29,407
wyraźne wcięcia i wybrzuszenia.

75
00:03:29,920 --> 00:03:31,694
Schrup orzeszka, a za chwilę

76
00:03:31,794 --> 00:03:33,503
przyjrzymy się im po kolei.

77
00:03:37,600 --> 00:03:39,867
Zacznijmy od najstarszych roczników

78
00:03:39,967 --> 00:03:41,596
czyli od góry piramidy.

79
00:03:41,696 --> 00:03:43,488
Tu widać wyraźne wcięcie.

80
00:03:43,744 --> 00:03:45,830
Jak myślisz, skąd się wzięło?

81
00:03:47,322 --> 00:03:51,169
To roczniki osób, które mają 80 i więcej lat.

82
00:03:51,269 --> 00:03:52,708
Kiedy się urodzili?

83
00:03:52,960 --> 00:03:57,924
Między 1940 a 1945 rokiem

84
00:03:58,024 --> 00:04:00,378
czyli podczas II wojny światowej.

85
00:04:00,640 --> 00:04:03,524
To czas, kiedy i mężczyźni, i kobiety walczyli

86
00:04:03,624 --> 00:04:06,253
za nasz kraj, niepewni swojej przyszłości.

87
00:04:06,528 --> 00:04:08,476
To nie sprzyjało planowaniu potomstwa.

88
00:04:08,576 --> 00:04:11,080
Urodzeń było więc znacząco mniej.

89
00:04:11,180 --> 00:04:13,820
Wiele z tych niemowląt nie przeżyło wojny

90
00:04:13,920 --> 00:04:16,641
a dziś dużo osób z tych roczników po prostu

91
00:04:16,741 --> 00:04:19,053
już zmarło z racji podeszłego wieku.

92
00:04:19,583 --> 00:04:21,007
Schodzimy w dół piramidy

93
00:04:21,107 --> 00:04:22,654
i napotykamy wybrzuszenie.

94
00:04:22,911 --> 00:04:28,031
To roczniki osób mających dziś od 62 do 77 lat.

95
00:04:28,333 --> 00:04:31,318
Urodzili się niedługo po II wojnie światowej.

96
00:04:31,615 --> 00:04:33,990
Po latach ogromnych strat, zniszczeń 

97
00:04:34,090 --> 00:04:36,990
i cierpienia, Polska zaczęła się odbudowywać.

98
00:04:37,310 --> 00:04:39,746
Wreszcie zapanował względny spokój 

99
00:04:39,846 --> 00:04:42,232
który pozwalał planować przyszłość 

100
00:04:42,332 --> 00:04:44,413
a więc także zakładać rodziny.

101
00:04:44,701 --> 00:04:46,323
W efekcie zaczęło rodzić się 

102
00:04:46,423 --> 00:04:49,061
znacznie więcej dzieci niż w poprzednich latach.

103
00:04:49,535 --> 00:04:51,151
Mniej ich też umierało. 

104
00:04:51,251 --> 00:04:53,998
To zjawisko demografowie - o tym zawodzie

105
00:04:54,098 --> 00:04:56,011
więcej dowiesz się z naszego 

106
00:04:56,111 --> 00:04:58,163
drugiego projektu: Mapa Karier 

107
00:04:58,263 --> 00:05:00,435
- nazywają wyżem kompensacyjnym.

108
00:05:00,543 --> 00:05:02,830
Możesz to sobie skojarzyć ze słowem

109
00:05:02,930 --> 00:05:05,150
"kompensacja", czyli wyrównywanie.

110
00:05:05,407 --> 00:05:07,591
I rzeczywiście, w wyniku zwiększonej

111
00:05:07,691 --> 00:05:09,949
liczby urodzeń, liczba ludności Polski

112
00:05:10,049 --> 00:05:11,550
wyrównała straty wojenne.

113
00:05:12,319 --> 00:05:14,879
Co dalej Znów kolejne wcięcie.

114
00:05:15,135 --> 00:05:18,463
Kolejny spadek? Tak, ale dlaczego?

115
00:05:18,563 --> 00:05:20,210
Przecież wojna się skończyła.

116
00:05:20,310 --> 00:05:22,074
Powinno być już tylko lepiej...

117
00:05:22,303 --> 00:05:24,599
Tyle, że w wiek rozrodczy weszły wówczas

118
00:05:24,699 --> 00:05:26,535
roczniki urodzone w czasie wojny.

119
00:05:26,635 --> 00:05:27,934
Po prostu mniej liczne.

120
00:05:28,447 --> 00:05:30,445
Mniej rodziców = mniej dzieci.

121
00:05:30,751 --> 00:05:33,055
To tak zwane echo niżu wojennego.

122
00:05:33,406 --> 00:05:36,670
Niżej znów robi się szerzej. Dlaczego?

123
00:05:36,895 --> 00:05:38,539
Bo teraz rodziły się dzieci 

124
00:05:38,639 --> 00:05:40,331
pokolenia powojennego wyżu.

125
00:05:40,479 --> 00:05:42,271
Demografowie wprost mówią:

126
00:05:42,527 --> 00:05:45,594
to echo wyżu kompensacyjnego. Efekt tego

127
00:05:45,694 --> 00:05:49,306
że liczniejsze pokolenie miało swoje potomstwo.

128
00:05:49,695 --> 00:05:51,489
Niżej na piramidzie wyraźnie widać 

129
00:05:51,589 --> 00:05:53,550
że sytuacja zaczyna się zmieniać.

130
00:05:53,791 --> 00:05:56,908
Kolejne wybrzuszenia są coraz mniej wyraźne.

131
00:05:57,119 --> 00:05:58,943
Dlaczego? Bo coraz silniej 

132
00:05:59,043 --> 00:06:01,734
zaczynają działać inne czynniki.

133
00:06:01,983 --> 00:06:04,554
Dzisiejsi czterdziestolatkowie to liczne

134
00:06:04,654 --> 00:06:07,422
pokolenie, ale wychowane w innych realiach.

135
00:06:07,615 --> 00:06:09,985
Bardziej nastawione na indywidualizm

136
00:06:10,085 --> 00:06:11,245
i rozwój osobisty.

137
00:06:11,455 --> 00:06:13,192
Kobiety z tych roczników 

138
00:06:13,292 --> 00:06:16,194
są aktywne zawodowo, realizują się w pracy

139
00:06:16,294 --> 00:06:19,389
rozwijają swoje pasje, inwestują w edukację.

140
00:06:19,687 --> 00:06:21,907
W efekcie decyzję o macierzyństwie

141
00:06:22,007 --> 00:06:23,626
często podejmują później.

142
00:06:23,743 --> 00:06:26,445
Pierwsze dziecko rodzą zwykle po trzydziestce

143
00:06:26,545 --> 00:06:28,942
a zdarza się, że nawet po czterdziestce.

144
00:06:29,059 --> 00:06:32,650
Dla porównania: w latach 80. przeciętna Polka

145
00:06:32,750 --> 00:06:36,612
pierwsze dziecko miała w wieku około 23 lat.

146
00:06:37,311 --> 00:06:39,615
Zmieniają też się same polskie rodziny.

147
00:06:39,871 --> 00:06:42,687
Coraz częściej spotykamy model 2 + 1

148
00:06:42,943 --> 00:06:44,991
czyli rodzice i jedno dziecko.

149
00:06:45,240 --> 00:06:46,755
Skąd ta zmiana?

150
00:06:47,039 --> 00:06:49,599
Wychowanie dziecka to ogromne wyzwanie.

151
00:06:49,699 --> 00:06:52,571
Pochłania czas, emocje i pieniądze.

152
00:06:52,671 --> 00:06:54,413
A że to najczęściej kobiety 

153
00:06:54,513 --> 00:06:57,023
przejmują organizację opieki nad dziećmi

154
00:06:57,279 --> 00:06:59,487
to właśnie one częściej muszą dostosować

155
00:06:59,587 --> 00:07:01,467
życie zawodowe do roli mamy.

156
00:07:01,631 --> 00:07:04,691
Dlatego wiele kobiet wybiera mniejszą rodzinę

157
00:07:04,791 --> 00:07:06,971
próbując pogodzić życie zawodowe 

158
00:07:07,071 --> 00:07:09,440
osobiste i obowiązki rodzicielskie.

159
00:07:09,823 --> 00:07:11,722
Ta zmiana w podejściu do rodziny 

160
00:07:11,822 --> 00:07:14,025
i ról społecznych ma bezpośredni wpływ 

161
00:07:14,125 --> 00:07:15,610
na kształt piramidy wieku.

162
00:07:15,711 --> 00:07:18,744
Mniej dzieci to węższa podstawa wykresu.

163
00:07:19,024 --> 00:07:21,857
Zwężona u dołu i rozszerzająca się ku górze

164
00:07:21,957 --> 00:07:23,466
piramida świadczy o tym 

165
00:07:23,566 --> 00:07:25,527
że społeczeństwo się starzeje.

166
00:07:25,951 --> 00:07:27,552
Większy jest w nim udział 

167
00:07:27,652 --> 00:07:29,444
osób starszych niż młodszych.

168
00:07:33,375 --> 00:07:36,390
Rośnie liczba osób starszych, które potrzebują

169
00:07:36,490 --> 00:07:38,589
wsparcia zdrowotnego i socjalnego

170
00:07:38,689 --> 00:07:40,721
a maleje liczba osób pracujących

171
00:07:40,821 --> 00:07:43,503
czyli tych, którzy to wsparcie finansują.

172
00:07:43,871 --> 00:07:46,754
Wzrasta zapotrzebowanie na lekarzy geriatrów

173
00:07:46,854 --> 00:07:49,287
opiekunów osób starszych, czy placówki

174
00:07:49,387 --> 00:07:50,870
opieki długoterminowej.

175
00:07:51,039 --> 00:07:53,629
Zmniejsza się zaś liczba dzieci, co oznacza

176
00:07:53,729 --> 00:07:56,269
że w przyszłości będziemy potrzebować mniej

177
00:07:56,369 --> 00:07:59,265
przedszkoli i szkół, a więc i mniej nauczycieli.

178
00:07:59,365 --> 00:08:02,343
Jest to ogromnym wyzwaniem dla rządzących.

179
00:08:02,559 --> 00:08:04,861
Aby lepiej zrozumieć, jak zmienia się 

180
00:08:04,961 --> 00:08:07,399
struktura społeczeństwa i jakie wyzwania 

181
00:08:07,499 --> 00:08:10,370
się z tym wiążą, ludność dzieli się na tak zwane

182
00:08:10,470 --> 00:08:12,029
ekonomiczne grupy wiekowe.

183
00:08:12,287 --> 00:08:14,079
To wiek przedprodukcyjny

184
00:08:14,179 --> 00:08:16,798
produkcyjny i poprodukcyjny.

185
00:08:17,151 --> 00:08:18,920
Często zaznacza się je na piramidzie

186
00:08:19,020 --> 00:08:20,318
innymi kolorami.

187
00:08:20,479 --> 00:08:23,235
Pierwsza grupa obejmuje osoby do 17. 

188
00:08:23,335 --> 00:08:26,622
lub 18. roku życia, czyli dzieci i młodzież.

189
00:08:26,879 --> 00:08:30,508
Oni nawet jeśli pracują, to jest to część nauki.

190
00:08:30,719 --> 00:08:32,903
Choć nie zarabiają, korzystają 

191
00:08:33,003 --> 00:08:35,857
z systemu ochrony zdrowia, infrastruktury

192
00:08:35,957 --> 00:08:37,780
edukacyjnej i opiekuńczej.

193
00:08:38,143 --> 00:08:41,046
Druga grupa to osoby w wieku produkcyjnym.

194
00:08:41,215 --> 00:08:45,055
W Polsce zazwyczaj od 18 do 59 lat u kobiet

195
00:08:45,567 --> 00:08:48,181
i do 64 lat u mężczyzn.

196
00:08:48,383 --> 00:08:50,732
To właśnie ta grupa w większości 

197
00:08:50,832 --> 00:08:53,930
utrzymuje pozostałe pracując, płacąc podatki

198
00:08:54,030 --> 00:08:57,056
i w ten sposób wspierając system emerytalny

199
00:08:57,156 --> 00:08:59,309
opiekę zdrowotną, czy edukację 

200
00:08:59,409 --> 00:09:00,885
dla pozostałych grup.

201
00:09:01,439 --> 00:09:03,088
Ostatnia grupa to seniorzy. 

202
00:09:03,188 --> 00:09:05,090
Najczęściej zakończyli już swoją 

203
00:09:05,190 --> 00:09:07,456
aktywność zawodową. Pobierają emeryturę

204
00:09:07,556 --> 00:09:10,297
na którą przez lata przecież ciężko pracowali.

205
00:09:10,399 --> 00:09:12,512
Z racji wieku częściej korzystają 

206
00:09:12,612 --> 00:09:14,865
ze specjalistycznej opieki medycznej 

207
00:09:14,965 --> 00:09:16,251
i usług opiekuńczych.

208
00:09:16,543 --> 00:09:19,058
Taki podział na grupy wiekowe pozwala lepiej

209
00:09:19,158 --> 00:09:21,614
zrozumieć, jak wygląda nasze społeczeństwo.

210
00:09:21,919 --> 00:09:24,697
Dzięki niemu można policzyć ile osób pracuje

211
00:09:24,797 --> 00:09:26,882
na utrzymanie tych, którzy jeszcze

212
00:09:26,982 --> 00:09:28,217
lub już nie pracują.

213
00:09:28,319 --> 00:09:30,363
To ważne, bo jeśli liczba osób 

214
00:09:30,463 --> 00:09:32,660
w wieku produkcyjnym się zmniejsza

215
00:09:32,760 --> 00:09:34,822
to zaczyna brakować rąk do pracy

216
00:09:34,922 --> 00:09:37,187
a więc coraz trudniej jest utrzymać

217
00:09:37,287 --> 00:09:39,737
system emerytalny i opiekę zdrowotną.

218
00:09:39,839 --> 00:09:41,787
Mniej osób płaci podatki

219
00:09:41,887 --> 00:09:44,447
a więcej korzysta z publicznego wsparcia.

220
00:09:44,703 --> 00:09:46,543
Rządzący muszą zatem zadbać o to

221
00:09:46,643 --> 00:09:48,699
by jak najwięcej ludzi pracowało.

222
00:09:48,799 --> 00:09:51,388
Mogą to zrobić albo stopniowo wydłużając

223
00:09:51,488 --> 00:09:53,961
okres aktywności zawodowej, albo dając 

224
00:09:54,061 --> 00:09:56,270
większe wsparcie dla młodych rodzin

225
00:09:56,370 --> 00:09:58,909
by szybciej decydowały się na posiadanie

226
00:09:59,009 --> 00:10:01,152
dzieci lub chciały mieć ich więcej

227
00:10:01,252 --> 00:10:04,303
albo otwierając się na pracowników z zagranicy.

228
00:10:04,415 --> 00:10:06,586
Wszystko po to, by nie zabrakło osób 

229
00:10:06,686 --> 00:10:09,278
które będą płacić na funkcjonowanie systemu.

230
00:10:13,375 --> 00:10:15,579
Na koniec poruszmy jeszcze jedną kwestię.

231
00:10:15,679 --> 00:10:18,181
Rozejrzyj się po swojej klasie, szkole

232
00:10:18,281 --> 00:10:20,648
autobusie, którym być może jeździsz.

233
00:10:20,799 --> 00:10:22,335
Kogo w tych miejscach jest więcej?

234
00:10:22,537 --> 00:10:24,192
Kobiet czy mężczyzn?

235
00:10:24,639 --> 00:10:27,239
Dane Głównego Urzędu Statystycznego dają

236
00:10:27,339 --> 00:10:30,270
na to pytanie jednoznaczną odpowiedź: kobiet.

237
00:10:30,527 --> 00:10:33,525
W 2024 roku ta różnica wyniosła 

238
00:10:33,625 --> 00:10:35,289
ponad milion osób.

239
00:10:35,647 --> 00:10:38,276
To oznacza, że na każdych 100 mężczyzn

240
00:10:38,376 --> 00:10:40,512
przypada średnio aż 107 kobiet.

241
00:10:40,746 --> 00:10:42,402
Skąd ta przewaga?

242
00:10:42,559 --> 00:10:45,246
W Polsce i w Europie to rzecz naturalna.

243
00:10:45,375 --> 00:10:47,423
Co prawda wśród dzieci i nastolatków

244
00:10:47,679 --> 00:10:49,983
to chłopców jest nieco więcej niż dziewczynek

245
00:10:50,239 --> 00:10:52,543
ale ta przewaga stopniowo się zmniejsza.

246
00:10:53,055 --> 00:10:55,467
W rocznikach pięćdziesięciolatków zaczyna

247
00:10:55,567 --> 00:10:57,918
liczebnie dominować prawa strona wykresu

248
00:10:58,018 --> 00:11:00,424
czyli... pamiętasz? Kobiety.

249
00:11:00,735 --> 00:11:02,807
A najstarsze roczniki kobiet są już

250
00:11:02,907 --> 00:11:05,927
ponaddwukrotnie liczniejsze niż mężczyzn.

251
00:11:06,043 --> 00:11:07,978
Istny Girl Power!

252
00:11:08,415 --> 00:11:11,476
Dlaczego? Klucz tkwi w długości życia.

253
00:11:11,743 --> 00:11:14,390
Jak widzisz z wykresu, w Polsce długość życia

254
00:11:14,490 --> 00:11:16,308
rośnie, ale nie w równym stopniu

255
00:11:16,408 --> 00:11:17,676
dla kobiet i mężczyzn.

256
00:11:17,887 --> 00:11:19,679
Kobiety w Polsce żyją dłużej.

257
00:11:19,935 --> 00:11:22,153
Ta różnica ujawnia się szczególnie wyraźnie

258
00:11:22,253 --> 00:11:23,785
w starszych grupach wiekowych.

259
00:11:24,287 --> 00:11:27,143
Choć pandemia COVID-19 na chwilę zachwiała

260
00:11:27,243 --> 00:11:30,617
ten marsz w górę, to w 2023 roku 

261
00:11:30,717 --> 00:11:34,386
mężczyźni dożywali średnio około 75 lat

262
00:11:34,486 --> 00:11:38,264
natomiast kobiety przeciętnie ponad 82 lat.

263
00:11:38,367 --> 00:11:40,507
Innymi słowy Polki żyją 

264
00:11:40,607 --> 00:11:43,113
o 7-8 lat dłużej niż Polacy.

265
00:11:43,231 --> 00:11:45,213
Na całym świecie kobiety żyją dłużej

266
00:11:45,313 --> 00:11:46,459
niż mężczyźni.

267
00:11:46,559 --> 00:11:48,905
Indywidualne różnice w długości życia

268
00:11:49,005 --> 00:11:50,832
wynikają w dużym stopniu z genów

269
00:11:50,932 --> 00:11:52,091
ale nie tylko.

270
00:11:52,191 --> 00:11:54,372
Panowie częściej umierają z powodu

271
00:11:54,472 --> 00:11:57,310
chorób cywilizacyjnych, nadużywania alkoholu

272
00:11:57,410 --> 00:11:58,699
palenia, czy wypadków

273
00:11:58,799 --> 00:12:00,740
nie tylko tych samochodowych.

274
00:12:00,895 --> 00:12:03,045
Częściej wykonują ryzykowne zajęcia

275
00:12:03,145 --> 00:12:05,169
i podejmują niezdrowe zachowania.

276
00:12:08,271 --> 00:12:10,111
Spójrz jeszcze raz na piramidę.

277
00:12:10,211 --> 00:12:12,671
Wskaż na wykresie miejsca, które pokazują:

278
00:12:12,927 --> 00:12:15,231
roczniki wyżu kompensacyjnego

279
00:12:15,487 --> 00:12:17,535
roczniki echa niżu wojennego

280
00:12:21,887 --> 00:12:24,447
Jeśli twoje oznaczenia są takie, jak nasze

281
00:12:24,703 --> 00:12:26,759
czytanie piramidy wieku i płci 

282
00:12:26,859 --> 00:12:28,661
dla społeczeństwa polskiego 

283
00:12:28,761 --> 00:12:30,885
masz w małym palcu. Gratulujemy!

284
00:12:35,247 --> 00:12:37,795
Strukturę społeczeństwa przedstawia się

285
00:12:37,895 --> 00:12:39,806
za pomocą piramidy płci i wieku.

286
00:12:40,063 --> 00:12:42,591
W Polsce wygląda ona tak, jak na planszy.

287
00:12:42,754 --> 00:12:44,621
Mamy więcej kobiet niż mężczyzn 

288
00:12:44,721 --> 00:12:47,067
zwłaszcza w starszych grupach wiekowych.

289
00:12:47,487 --> 00:12:48,723
Społeczeństwo dzieli się 

290
00:12:48,823 --> 00:12:50,588
na trzy ekonomiczne grupy wiekowe: 

291
00:12:50,688 --> 00:12:54,480
przedprodukcyjną, produkcyjną i poprodukcyjną

292
00:12:54,655 --> 00:12:57,050
Fakt, że społeczeństwo się starzeje 

293
00:12:57,150 --> 00:12:59,088
stawia wyzwania przed systemem

294
00:12:59,188 --> 00:13:01,312
emerytalnym i opieki zdrowotnej.

295
00:13:05,151 --> 00:13:06,874
Oglądalność pi-stacji rośnie

296
00:13:06,974 --> 00:13:09,076
jak średnia długość życia Polaków.

297
00:13:09,247 --> 00:13:12,365
Przyłącz się do nas i daj nam łapkę w górę.