1 00:00:00,254 --> 00:00:01,792 Co można kupić za złotówkę? 2 00:00:02,816 --> 00:00:05,252 Lizaka, kajzerkę, wykałaczki? 3 00:00:05,376 --> 00:00:08,211 A za jedno euro? Dom. 4 00:00:08,311 --> 00:00:10,496 Prawdziwy, nie dla lalek. 5 00:00:11,008 --> 00:00:12,930 Takie oferty to sposób na walkę 6 00:00:13,030 --> 00:00:14,902 z wyludnianiem się miejscowości 7 00:00:15,002 --> 00:00:16,308 w południowej Europie. 8 00:00:16,640 --> 00:00:19,200 A w Polsce da się kupić dom za złotówkę? 9 00:00:19,712 --> 00:00:21,198 Jeszcze nie, ale i u nas 10 00:00:21,298 --> 00:00:23,040 miejscowości się wyludniają. 11 00:00:23,808 --> 00:00:27,353 O tym, dlaczego, opowiemy Ci w tym filmie. 12 00:00:38,144 --> 00:00:40,960 Jeśli oglądasz nasze filmy, to pewnie już wiesz 13 00:00:41,216 --> 00:00:42,240 czym są migracje. 14 00:00:42,752 --> 00:00:45,021 Jeśli nie, przypominamy: migracje 15 00:00:45,121 --> 00:00:47,621 to przemieszczanie się ludzi na stałe 16 00:00:47,721 --> 00:00:48,815 lub na jakiś czas 17 00:00:48,915 --> 00:00:51,676 związane ze zmianą miejsca zamieszkania. 18 00:00:52,224 --> 00:00:54,798 Migracje mogą wiązać się z przekraczaniem 19 00:00:54,898 --> 00:00:57,344 granic między państwami, ale nie muszą. 20 00:00:57,856 --> 00:01:00,416 Mogą odbywać się w obrębie jednego kraju 21 00:01:00,672 --> 00:01:03,332 z miasta do miasta, ze wsi do miasta 22 00:01:03,432 --> 00:01:04,773 lub odwrotnie. 23 00:01:05,280 --> 00:01:08,245 Bez względu na kierunek, taki typ migracji 24 00:01:08,345 --> 00:01:11,167 zawsze nazywamy migracjami wewnętrznymi. 25 00:01:11,680 --> 00:01:13,222 W Polsce tradycyjnie ludzie 26 00:01:13,322 --> 00:01:15,038 migrowali ze wsi do miast. 27 00:01:15,138 --> 00:01:16,544 Przyczyn było kilka. 28 00:01:17,056 --> 00:01:19,651 Po pierwsze, szybki wzrost liczby ludności 29 00:01:19,751 --> 00:01:21,855 sprawił, że nie dla każdego na wsi 30 00:01:21,955 --> 00:01:24,424 starczało ziemi, by się z niej utrzymać. 31 00:01:24,736 --> 00:01:26,579 W rozwijających się miastach 32 00:01:26,679 --> 00:01:29,124 w których budowano zakłady przemysłowe 33 00:01:29,224 --> 00:01:32,322 i rozwijano usługi, o wiele łatwiej było o pracę 34 00:01:32,422 --> 00:01:35,324 i to często taką, która dawała większe dochody 35 00:01:35,424 --> 00:01:38,116 niż uprawa roli czy hodowla zwierząt. 36 00:01:38,560 --> 00:01:40,202 Po drugie, miasta oferowały 37 00:01:40,302 --> 00:01:41,631 lepszy standard życia. 38 00:01:42,144 --> 00:01:44,960 W domach był nie tylko prąd, ale i bieżąca woda 39 00:01:45,216 --> 00:01:47,534 a często także centralne ogrzewanie 40 00:01:47,634 --> 00:01:49,967 i wiele udogodnień, o których na wsi 41 00:01:50,067 --> 00:01:52,335 można tylko pomarzyć, nie mówiąc już 42 00:01:52,435 --> 00:01:54,687 o większych możliwościach edukacji. 43 00:01:55,200 --> 00:01:57,096 Wielu młodych mieszkańców wsi 44 00:01:57,196 --> 00:01:59,107 i małych miasteczek wyjeżdżało 45 00:01:59,207 --> 00:02:00,923 do dużych ośrodków miejskich 46 00:02:01,023 --> 00:02:02,609 aby tam kontynuować naukę 47 00:02:02,709 --> 00:02:04,670 i zdobyć kwalifikacje zawodowe. 48 00:02:05,184 --> 00:02:07,819 Większość z nich po zakończeniu edukacji 49 00:02:07,919 --> 00:02:09,279 znajdowała tam pracę. 50 00:02:09,792 --> 00:02:12,096 Nic dziwnego, że decydowała się pozostać 51 00:02:12,352 --> 00:02:13,888 w mieście na stałe. 52 00:02:17,728 --> 00:02:21,211 Dziś miasta nadal mają dużo do zaoferowania 53 00:02:21,311 --> 00:02:24,383 i przyciągają młodych mieszkańców wsi. 54 00:02:24,896 --> 00:02:27,456 Zaczynamy jednak obserwować nowe zjawisko. 55 00:02:27,712 --> 00:02:31,106 Od początku XXI wieku w Polsce więcej ludzi 56 00:02:31,206 --> 00:02:34,389 przenosi się z miasta na obszary wiejskie 57 00:02:34,489 --> 00:02:36,121 niż ze wsi do miast. 58 00:02:36,416 --> 00:02:38,865 Mówimy więc, że w ostatnich latach 59 00:02:38,965 --> 00:02:41,649 obszary wiejskie notują dodatnie saldo 60 00:02:41,749 --> 00:02:44,505 migracji, bo imigracja - w tym przypadku 61 00:02:44,605 --> 00:02:46,911 na wieś - przeważa nad emigracją. 62 00:02:47,424 --> 00:02:49,750 Nie oznacza to jednak, że ludzie z miasta 63 00:02:49,850 --> 00:02:51,952 wracają na wieś i zaczynają z powrotem 64 00:02:52,052 --> 00:02:53,566 zajmować się pracą na roli. 65 00:02:54,080 --> 00:02:56,570 Coraz częściej mieszkańcy dużych metropolii 66 00:02:56,670 --> 00:02:58,687 przenoszą się na tereny podmiejskie 67 00:02:58,944 --> 00:03:01,760 do gmin wiejskich otaczających miasto. 68 00:03:02,272 --> 00:03:04,576 Zamieniają ciasne mieszkania w blokach 69 00:03:04,832 --> 00:03:06,593 na nowe domy jednorodzinne 70 00:03:06,693 --> 00:03:09,276 o wysokim standardzie, ale nadal pracują 71 00:03:09,376 --> 00:03:11,892 w mieście i prowadzą miejski styl życia 72 00:03:11,992 --> 00:03:14,558 a ich dzieci chodzą do miejskich szkół. 73 00:03:15,328 --> 00:03:16,686 Takie gminy potocznie 74 00:03:16,786 --> 00:03:18,865 określa się mianem obwarzanka. 75 00:03:18,965 --> 00:03:20,168 Takie obszary 76 00:03:20,281 --> 00:03:22,239 całkowicie zmieniają swój charakter. 77 00:03:22,496 --> 00:03:24,130 Nie znajdziemy tam typowej 78 00:03:24,230 --> 00:03:26,073 zabudowy wiejskiej, a ludność 79 00:03:26,173 --> 00:03:28,066 nie utrzymuje się z rolnictwa. 80 00:03:32,224 --> 00:03:34,606 Przyjrzyjmy się dwóm województwom: 81 00:03:34,706 --> 00:03:37,088 zachodniopomorskiemu i podlaskiemu 82 00:03:37,344 --> 00:03:39,563 i na podstawie danych statystycznych 83 00:03:39,663 --> 00:03:41,643 publikowanych przez Główny Urząd 84 00:03:41,743 --> 00:03:44,290 Statystyczny prześledźmy zachodzące w nich 85 00:03:44,390 --> 00:03:45,790 zmiany liczby ludności. 86 00:03:46,560 --> 00:03:49,574 Gdy robimy ten film, najbardziej aktualne dane 87 00:03:49,674 --> 00:03:52,548 pochodzą z roku 2022. 88 00:03:53,216 --> 00:03:56,294 Spójrz na mapę. Kolor niebieski oznacza na niej 89 00:03:56,394 --> 00:03:57,824 gminy z ujemnym saldem 90 00:03:57,924 --> 00:04:00,619 migracji wewnętrznych, czyli te, z których 91 00:04:00,719 --> 00:04:03,198 więcej osób wyjechało niż przyjechało. 92 00:04:03,968 --> 00:04:06,519 Kolorem czerwonym zaznaczono gminy 93 00:04:06,619 --> 00:04:09,324 z dodatnim saldem migracji, czyli... 94 00:04:10,368 --> 00:04:13,615 Tak, te, do których więcej ludzi przyjechało. 95 00:04:13,952 --> 00:04:15,664 Im ciemniejszy kolor na mapie 96 00:04:15,764 --> 00:04:17,535 tym zjawisko bardziej nasilone. 97 00:04:18,559 --> 00:04:20,692 Widzisz, że Szczecin i Białystok 98 00:04:20,792 --> 00:04:22,809 miasta wojewódzkie tych regionów 99 00:04:22,909 --> 00:04:24,446 zaznaczono na niebiesko. 100 00:04:24,703 --> 00:04:26,714 Ludzie przenoszą się z tych miast 101 00:04:26,814 --> 00:04:29,310 i osiedlają w graniczących z nimi gminach. 102 00:04:29,823 --> 00:04:32,843 Widać to w położonej na wschód od Szczecina 103 00:04:32,943 --> 00:04:35,627 gminie Kobylanka, a także w położonych 104 00:04:35,727 --> 00:04:38,697 na północ i północny-wschód od Białegostoku 105 00:04:38,797 --> 00:04:40,516 Supraślu i Wasilkowie. 106 00:04:40,831 --> 00:04:43,853 Znajdź je na mapie i zobacz, że w tych gminach 107 00:04:43,953 --> 00:04:47,156 dodatnie saldo migracji przekracza 20 promili. 108 00:04:47,487 --> 00:04:50,471 To oznacza, że na każde 1000 mieszkańców 109 00:04:50,571 --> 00:04:53,630 gminy te co roku zyskują ponad 20 nowych. 110 00:04:57,215 --> 00:04:59,347 Warto sprawdzić, kto najczęściej zmienia 111 00:04:59,447 --> 00:05:00,734 miejsce zamieszkania. 112 00:05:01,055 --> 00:05:03,346 Ze statystyk GUS widać, że to głównie 113 00:05:03,446 --> 00:05:05,564 osoby w miarę młode, które chętniej 114 00:05:05,664 --> 00:05:07,709 decydują się na posiadanie dzieci. 115 00:05:08,479 --> 00:05:10,886 W gminach podmiejskich wraz ze wzrostem 116 00:05:10,986 --> 00:05:13,784 liczby ludności rośnie więc przyrost naturalny 117 00:05:13,884 --> 00:05:16,888 i zmienia się struktura wiekowa społeczności. 118 00:05:17,439 --> 00:05:19,997 We wspomnianym Supraślu osoby w wieku 119 00:05:20,097 --> 00:05:22,302 przedprodukcyjnym i produkcyjnym 120 00:05:22,559 --> 00:05:25,369 stanowią łącznie już ponad 80% 121 00:05:26,143 --> 00:05:28,447 W gminie Wasilków - jeszcze więcej. 122 00:05:28,703 --> 00:05:31,312 Podobnie jest w gminie Kobylanka 123 00:05:31,412 --> 00:05:33,211 w województwie zachodniopomorskim. 124 00:05:33,311 --> 00:05:36,101 Osoby w wieku poprodukcyjnym stanowią tam 125 00:05:36,201 --> 00:05:39,060 tylko 18% ogółu ludności. 126 00:05:39,967 --> 00:05:41,773 Ale gdy spojrzysz na naszą mapę 127 00:05:41,873 --> 00:05:44,527 łatwo dostrzeżesz, że nie we wszystkich wsiach 128 00:05:44,627 --> 00:05:47,390 w Polsce odnotowuje się wzrost liczby ludności. 129 00:05:47,903 --> 00:05:50,153 Wyraźnie widać, że ujemne saldo migracji 130 00:05:50,253 --> 00:05:52,050 wewnętrznych występuje nie tylko 131 00:05:52,150 --> 00:05:54,005 na obszarach dużych miast, o czym 132 00:05:54,105 --> 00:05:55,837 opowiadaliśmy przed orzeszkiem. 133 00:05:56,351 --> 00:05:58,404 Dotyka też gmin położonych raczej 134 00:05:58,504 --> 00:05:59,933 na obrzeżach województwa 135 00:06:00,033 --> 00:06:02,532 w dużym oddaleniu od ośrodków miejskich. 136 00:06:03,007 --> 00:06:04,700 Ciemnym niebieskim kolorem 137 00:06:04,800 --> 00:06:06,701 została zaznaczona na przykład 138 00:06:06,801 --> 00:06:09,283 gmina Kleszczele, czy sąsiadująca z nią 139 00:06:09,383 --> 00:06:10,430 gmina Milejczyce. 140 00:06:10,943 --> 00:06:13,759 Obie położone tuż przy granicy z Białorusią. 141 00:06:14,271 --> 00:06:17,049 Podobna sytuacja ma miejsce na północnych 142 00:06:17,149 --> 00:06:19,256 krańcach województwa podlaskiego 143 00:06:19,356 --> 00:06:21,946 tuż przy granicy z Obwodem Królewieckim 144 00:06:22,046 --> 00:06:24,069 na przykład w gminie Wiżajny. 145 00:06:24,767 --> 00:06:27,024 Wszystkie wymienione od lat borykają się 146 00:06:27,124 --> 00:06:28,862 ze stopniowym wyludnianiem się. 147 00:06:29,631 --> 00:06:31,423 Saldo migracji jest tam ujemne. 148 00:06:31,679 --> 00:06:33,608 Więcej ludzi stamtąd wyjeżdża 149 00:06:33,708 --> 00:06:35,851 niż do nich przyjeżdża, a ponieważ 150 00:06:35,951 --> 00:06:38,094 jak już mówiliśmy przed orzeszkiem 151 00:06:38,194 --> 00:06:40,205 wyjeżdżają głównie ludzie młodzi 152 00:06:40,305 --> 00:06:43,174 w gminach tych zmienia się przyrost naturalny 153 00:06:43,274 --> 00:06:44,477 i struktura wieku. 154 00:06:44,991 --> 00:06:47,639 Zostają w nich głównie starsi, co sprawia 155 00:06:47,739 --> 00:06:49,598 że nie ma komu rodzić dzieci. 156 00:06:49,855 --> 00:06:51,647 Spada przyrost naturalny. 157 00:06:52,159 --> 00:06:55,029 W gminie Kleszczele już więcej niż co trzeci 158 00:06:55,129 --> 00:06:57,534 mieszkaniec osiągnął wiek emerytalny. 159 00:06:58,047 --> 00:06:59,583 Niewiele lepsza sytuacja jest 160 00:06:59,839 --> 00:07:01,631 w sąsiedniej gminie Milejczyce. 161 00:07:02,143 --> 00:07:03,167 Udział osób w wieku 162 00:07:03,423 --> 00:07:06,869 poprodukcyjnym przekroczył tam 30% 163 00:07:11,615 --> 00:07:13,892 W XXI wieku mieszkańcy dużych miast 164 00:07:13,992 --> 00:07:16,089 coraz chętniej przeprowadzają się 165 00:07:16,189 --> 00:07:18,365 na okoliczne tereny wiejskie. 166 00:07:18,783 --> 00:07:21,206 Saldo migracji w gminach podmiejskich 167 00:07:21,306 --> 00:07:22,622 często jest dodatnie. 168 00:07:23,135 --> 00:07:25,581 Przeprowadza się tam młodsza i bogatsza 169 00:07:25,681 --> 00:07:28,205 część społeczeństwa, co zmienia strukturę 170 00:07:28,305 --> 00:07:31,071 demograficzną i poprawia przyrost naturalny. 171 00:07:31,327 --> 00:07:33,979 Odwrotna sytuacja występuje w oddalonych 172 00:07:34,079 --> 00:07:36,637 od miast gminach przygranicznych, w których 173 00:07:36,737 --> 00:07:38,820 mamy do czynienia z wyludnianiem się 174 00:07:38,920 --> 00:07:41,246 i skrajnie ujemnym przyrostem naturalnym 175 00:07:41,346 --> 00:07:44,105 oraz starzeniem się społeczeństwa. 176 00:07:48,479 --> 00:07:51,024 Migracja z miasta na wieś to skomplikowana 177 00:07:51,124 --> 00:07:53,854 rzecz, ale migracja na pi-stację jest prosta. 178 00:07:54,111 --> 00:07:55,903 Wystarczy kliknąć w link 179 00:07:56,159 --> 00:07:59,877 i już jesteś w naszej społeczności.