1
00:00:01,024 --> 00:00:03,584
Może znasz albo i samemu potrafisz

2
00:00:03,840 --> 00:00:06,593
tworzyć zwierzątka z kartki papieru?

3
00:00:06,912 --> 00:00:09,472
Sztuka takiego składania pochodzi z Japonii

4
00:00:09,728 --> 00:00:11,520
i nosi nazwę origami.

5
00:00:12,032 --> 00:00:14,198
Ale czy wiesz, że zasady tej sztuki 

6
00:00:14,298 --> 00:00:16,895
inspirują ludzi w wielu innych dziedzinach?

7
00:00:17,408 --> 00:00:20,029
Dzięki nim powstały bardziej niezawodne

8
00:00:20,129 --> 00:00:22,563
poduszki powietrzne, medyczny sprzęt 

9
00:00:22,663 --> 00:00:25,303
przywracający przepływ krwi w zatkanych 

10
00:00:25,403 --> 00:00:28,111
naczyniach krwionośnych, a nawet składane

11
00:00:28,211 --> 00:00:30,303
panele słoneczne dające energię 

12
00:00:30,403 --> 00:00:31,997
okołoziemskim satelitom.

13
00:00:32,512 --> 00:00:35,072
W tym filmie opowiemy Ci trochę o Japonii

14
00:00:35,328 --> 00:00:38,189
i o tym, co napędza jej gospodarkę.

15
00:00:52,224 --> 00:00:53,760
Z czym kojarzy ci się Japonia?

16
00:00:54,272 --> 00:00:56,576
Z wymachując mieczem samurajem

17
00:00:56,832 --> 00:00:59,648
śliczną gejszą w tradycyjnym kimonie

18
00:00:59,904 --> 00:01:02,483
a może z górą Fudżi - czynnym wulkanem

19
00:01:02,583 --> 00:01:05,023
i zarazem najwyższym szczytem kraju?

20
00:01:05,792 --> 00:01:08,608
Do kultowych już japońskich produktów należy

21
00:01:08,864 --> 00:01:12,652
sushi, manga, anime, czy sudoku.

22
00:01:12,960 --> 00:01:16,288
Kraj słynie ze sportu narodowego - sumo

23
00:01:16,544 --> 00:01:19,872
czy sztuki układania kwiatów zwanej ikebaną.

24
00:01:20,384 --> 00:01:23,042
To symbole, które kojarzą się z tradycją 

25
00:01:23,142 --> 00:01:24,957
państwa nazywanego też często

26
00:01:25,057 --> 00:01:26,526
Krajem Kwitnącej Wiśni.

27
00:01:27,040 --> 00:01:29,861
Ale dzisiejsza Japonia to przede wszystkim

28
00:01:29,961 --> 00:01:31,843
wysoko rozwinięta gospodarka 

29
00:01:31,943 --> 00:01:34,628
naszpikowana nowoczesnymi technologiami.

30
00:01:34,976 --> 00:01:37,363
Nie było łatwo ją stworzyć w miejscu

31
00:01:37,463 --> 00:01:39,800
praktycznie pozbawionym dużych złóż 

32
00:01:39,900 --> 00:01:42,440
surowców mineralnych i stale narażonym 

33
00:01:42,540 --> 00:01:44,810
na geozagrożenia, czyli katastrofy 

34
00:01:44,910 --> 00:01:47,180
spowodowane procesami zachodzącymi 

35
00:01:47,280 --> 00:01:49,550
w środowisku naturalnym, takie jak 

36
00:01:49,650 --> 00:01:51,987
trzęsienia ziemi i wybuchy wulkanów 

37
00:01:52,087 --> 00:01:54,407
z towarzyszącymi im falami tsunami.

38
00:01:54,688 --> 00:01:57,946
Są one skutkiem tego, że Japonia leży na styku

39
00:01:58,046 --> 00:02:01,111
trzech płyt litosfery, w obrębie tak zwanego

40
00:02:01,211 --> 00:02:03,390
Pacyficznego Pierścienia Ognia.

41
00:02:03,904 --> 00:02:06,238
Zjawiska wulkaniczne i trzęsienia ziemi 

42
00:02:06,338 --> 00:02:08,255
są tam więc niemal codziennością.

43
00:02:09,280 --> 00:02:10,682
Do tego dochodzi jeszcze

44
00:02:10,782 --> 00:02:12,678
utrudniające efektywny transport 

45
00:02:12,778 --> 00:02:14,130
i komunikację położenie 

46
00:02:14,230 --> 00:02:16,618
i ukształtowanie powierzchni.

47
00:02:16,960 --> 00:02:17,989
Spójrz na mapę.

48
00:02:18,240 --> 00:02:21,500
Archipelag Wysp Japońskich, tylko nieco

49
00:02:21,600 --> 00:02:25,285
większy od Polski, obejmuje ponad 6000 wysp!

50
00:02:25,664 --> 00:02:27,859
Rozciąga się wzdłuż wschodniego 

51
00:02:27,959 --> 00:02:30,595
wybrzeża Azji, oddzielony od kontynentu

52
00:02:30,695 --> 00:02:33,331
Morzem Japońskim, a od wschodu otoczony

53
00:02:33,431 --> 00:02:35,361
wodami Oceanu Spokojnego.

54
00:02:35,648 --> 00:02:38,313
Leży przy tym na obszarze aż trzech

55
00:02:38,413 --> 00:02:40,873
stref klimatycznych: umiarkowanej

56
00:02:40,973 --> 00:02:43,327
podzwrotnikowej i zwrotnikowej.

57
00:02:43,840 --> 00:02:46,333
Klimat kraju jest dodatkowo kształtowany

58
00:02:46,912 --> 00:02:48,448
przez cyrkulację monsunową

59
00:02:48,704 --> 00:02:51,519
o której opowiadamy w innym naszym filmie.

60
00:02:52,032 --> 00:02:53,640
Większość jego powierzchni 

61
00:02:53,740 --> 00:02:55,103
stanowią góry i wyżyny.

62
00:02:55,360 --> 00:02:57,445
Można powiedzieć, że na szczęście 

63
00:02:57,545 --> 00:03:00,997
98% powierzchni kraju przypada na cztery 

64
00:03:01,097 --> 00:03:06,516
duże wyspy: Hokkaido, Honsiu, Kiusiu i Sikoku.

65
00:03:06,880 --> 00:03:09,184
To tam mieszka większość ludności

66
00:03:09,440 --> 00:03:12,320
i tam koncentruje się działalność gospodarcza.

67
00:03:12,768 --> 00:03:15,328
Na południu leży archipelag Riukiu

68
00:03:15,584 --> 00:03:17,888
składający się z licznych, małych wysepek

69
00:03:18,400 --> 00:03:20,601
z których największą jest Okinawa.

70
00:03:24,544 --> 00:03:25,774
Japonia należy dziś 

71
00:03:25,874 --> 00:03:28,640
do najlepiej rozwiniętych gospodarek świata.

72
00:03:28,896 --> 00:03:32,012
To rezultat ponad 100 lat reform, dzięki którym

73
00:03:32,112 --> 00:03:35,178
z państwa opartego na rybołówstwie i rolnictwie

74
00:03:35,278 --> 00:03:37,738
przekształciła się w potęgę w zakresie

75
00:03:37,838 --> 00:03:40,716
przetwórstwa i zaawansowanych technologii.

76
00:03:41,184 --> 00:03:43,670
Po II wojnie światowej kraj skutecznie

77
00:03:43,770 --> 00:03:45,672
wykorzystał pomoc gospodarczą 

78
00:03:45,772 --> 00:03:48,074
od Stanów Zjednoczonych, inwestując 

79
00:03:48,174 --> 00:03:50,610
w rozwój infrastruktury transportowej:

80
00:03:50,710 --> 00:03:53,479
budowę dróg i kolei. Jednocześnie wspierano

81
00:03:53,579 --> 00:03:56,282
miejscowe firmy, które chciały inwestować 

82
00:03:56,382 --> 00:03:58,334
w innowacje i badania naukowe.

83
00:03:58,848 --> 00:04:01,850
Efektem tych działań było między innymi

84
00:04:01,950 --> 00:04:04,589
otwarcie w połowie lat 60. XX wieku

85
00:04:04,689 --> 00:04:08,032
pierwszej linii kolejowej wysokich prędkości

86
00:04:08,132 --> 00:04:11,134
łączącej stolicę kraju - Tokio z Osaką.

87
00:04:11,904 --> 00:04:13,781
W kolejnych latach stworzono 

88
00:04:13,881 --> 00:04:16,372
cały system szybkich kolei - Shinkansen

89
00:04:16,472 --> 00:04:19,099
który połączył główne wyspy Japonii.

90
00:04:19,583 --> 00:04:22,195
Przemysł środków transportu to tylko jedna

91
00:04:22,295 --> 00:04:24,287
z gałęzi przemysłu przetwórczego 

92
00:04:24,387 --> 00:04:27,013
który odgrywa dominującą rolę w gospodarce 

93
00:04:27,113 --> 00:04:29,865
Japonii i jest jednym z najnowocześniejszych 

94
00:04:29,965 --> 00:04:31,880
i najwydajniejszych na świecie.

95
00:04:32,127 --> 00:04:33,892
Kraj rozwija między innymi 

96
00:04:33,992 --> 00:04:35,842
produkcję wyrobów metalowych 

97
00:04:35,942 --> 00:04:38,599
maszyn i urządzeń, czy tworzyw sztucznych

98
00:04:38,699 --> 00:04:40,061
i innych chemikaliów.

99
00:04:40,575 --> 00:04:42,340
Mimo braku złóż ropy naftowej

100
00:04:42,440 --> 00:04:45,082
Japonia jest na przykład jednym z wiodących

101
00:04:45,183 --> 00:04:47,197
przetwórców tego surowca.

102
00:04:47,487 --> 00:04:49,791
Obecnie wiele japońskich przedsiębiorstw

103
00:04:50,047 --> 00:04:51,227
działa globalnie.

104
00:04:51,327 --> 00:04:54,230
Inwestują, produkują i sprzedają swoje wyroby

105
00:04:54,330 --> 00:04:56,867
na wielką skalę na całym świecie.

106
00:04:57,215 --> 00:04:59,519
Przykładem jest koncern Mitsubishi

107
00:05:00,031 --> 00:05:02,703
którego zakłady produkują między innymi

108
00:05:02,803 --> 00:05:04,867
samochody, samoloty, uzbrojenie

109
00:05:04,967 --> 00:05:06,696
i środki chemiczne

110
00:05:06,943 --> 00:05:08,768
Yamaha - znana z motocykli

111
00:05:08,868 --> 00:05:11,725
i instrumentów muzycznych światowej klasy

112
00:05:11,825 --> 00:05:14,877
ale wytwarzająca również roboty przemysłowe

113
00:05:15,135 --> 00:05:17,876
czy znana u nas głównie z motocykli 

114
00:05:17,976 --> 00:05:21,443
firma Kawasaki, zajmująca się także produkcją 

115
00:05:21,543 --> 00:05:24,079
silników, helikopterów i systemów 

116
00:05:24,179 --> 00:05:27,231
wytwarzających i magazynujących energię.

117
00:05:27,423 --> 00:05:30,137
Ważną rolę w japońskiej gospodarce odgrywa

118
00:05:30,237 --> 00:05:32,967
również przemysł zaawansowanych technologii

119
00:05:33,067 --> 00:05:34,747
tak zwany high-tech.

120
00:05:34,847 --> 00:05:37,589
Jeśli oglądasz nasze filmy, to może wiesz już

121
00:05:37,689 --> 00:05:38,942
 czym są technopolie.

122
00:05:39,199 --> 00:05:41,709
Takie ośrodki łączące uniwersytety 

123
00:05:41,809 --> 00:05:44,831
wypuszczające wysoko wykwalifikowane kadry

124
00:05:45,087 --> 00:05:47,825
z biznesem gotowym wyłożyć duże pieniądze

125
00:05:47,925 --> 00:05:49,439
na innowacyjne projekty

126
00:05:49,695 --> 00:05:51,643
powstają także w Japonii.

127
00:05:51,743 --> 00:05:54,714
To dzięki takiemu połączeniu Japonia osiągnęła

128
00:05:54,814 --> 00:05:56,487
sukces w takich dziedzinach

129
00:05:56,587 --> 00:05:58,983
jak produkcja urządzeń elektronicznych

130
00:05:59,083 --> 00:06:01,726
optycznych oraz wyrobów farmaceutycznych.

131
00:06:02,239 --> 00:06:05,196
Weźmy choćby elektronikę takich firm

132
00:06:05,296 --> 00:06:08,253
jak Sony, Brother, Canon czy Hitachi.

133
00:06:08,639 --> 00:06:11,229
Znane na całym świecie samochody firm 

134
00:06:11,329 --> 00:06:13,502
Toyota, Nissan, Honda, czy Mazda

135
00:06:13,759 --> 00:06:16,331
są w czołówce innowacji, na przykład jeśli

136
00:06:16,431 --> 00:06:18,878
chodzi o napędy elektryczne i hybrydowe.

137
00:06:22,207 --> 00:06:23,914
Dzięki rozwojowi przemysłu 

138
00:06:24,014 --> 00:06:26,046
zyskało też japońskie rolnictwo.

139
00:06:26,559 --> 00:06:28,966
Współcześnie zapewnia ono społeczeństwu

140
00:06:29,119 --> 00:06:31,862
sporą część żywności, mimo niesprzyjających

141
00:06:31,962 --> 00:06:33,470
warunków przyrodniczych.

142
00:06:33,983 --> 00:06:36,765
Terenów przydatnych rolniczo jest w kraju

143
00:06:36,865 --> 00:06:39,233
niewiele, ze względu na górzystość.

144
00:06:39,359 --> 00:06:41,151
Wszystko dzięki mechanizacji

145
00:06:41,407 --> 00:06:43,711
umiejętnemu stosowaniu nawozów

146
00:06:43,967 --> 00:06:45,346
sztucznemu nawadnianiu 

147
00:06:45,446 --> 00:06:48,694
i uprawie odmian roślin dających wysokie plony.

148
00:06:49,087 --> 00:06:51,975
Podstawę rolnictwa Japonii stanowi ryż

149
00:06:52,075 --> 00:06:55,068
ale oprócz tego także pszenica, jęczmień

150
00:06:55,168 --> 00:06:56,510
i owoce cytrusowe.

151
00:06:57,023 --> 00:06:59,786
Ważną część gospodarki stanowi rybołówstwo

152
00:06:59,886 --> 00:07:01,929
które dostarcza ponad połowę ryb

153
00:07:02,029 --> 00:07:04,139
i owoców morza zjadanych rocznie 

154
00:07:04,239 --> 00:07:05,394
przez Japończyków.

155
00:07:05,727 --> 00:07:08,187
Mimo to, pod względem produkcji żywności

156
00:07:08,287 --> 00:07:10,496
Japonia nie jest samowystarczalna.

157
00:07:10,847 --> 00:07:12,589
Blisko połowę tego, co zjada

158
00:07:12,689 --> 00:07:14,839
musi sprowadzać z innych krajów.

159
00:07:18,271 --> 00:07:20,869
Przed orzeszkiem opowiadaliśmy o japońskich

160
00:07:20,969 --> 00:07:23,086
innowacjach, dzięki którym ten kraj 

161
00:07:23,186 --> 00:07:24,749
wciąż pozostaje w czołówce 

162
00:07:24,849 --> 00:07:26,462
potęg gospodarczych świata.

163
00:07:27,231 --> 00:07:29,346
Zyskanie i utrzymanie takiej pozycji 

164
00:07:29,446 --> 00:07:31,326
nie byłoby możliwe bez unikalnego

165
00:07:31,583 --> 00:07:34,381
systemu wartości, jaki od wieków kształtował

166
00:07:34,481 --> 00:07:35,920
tutejsze spoleczeństwo.

167
00:07:36,191 --> 00:07:39,313
Zawsze ceniono tu dyscyplinę, wytrwałość

168
00:07:39,413 --> 00:07:41,822
lojalność, honor i pracowitość.

169
00:07:42,591 --> 00:07:44,299
Japończycy są przyzwyczajeni 

170
00:07:44,399 --> 00:07:47,198
do pokonywania trudności, jakie wynikają z tego

171
00:07:47,455 --> 00:07:50,271
że żyją w takim a nie innym miejscu na Ziemi.

172
00:07:51,039 --> 00:07:53,677
W ten sposób kształtuje się również zasady

173
00:07:53,777 --> 00:07:56,237
obowiązujące w pracy, gdzie duży nacisk 

174
00:07:56,337 --> 00:07:58,221
kładzie się na pracę zespołową 

175
00:07:58,321 --> 00:08:00,906
i wspólne dążenie do wyznaczonego celu.

176
00:08:01,535 --> 00:08:03,961
Ważnymi elementami są wzajemne zaufanie

177
00:08:04,061 --> 00:08:06,690
i szacunek, ale też wyraźna hierarchia oraz

178
00:08:06,790 --> 00:08:09,838
ścisłe przestrzeganie poleceń przełożonych.

179
00:08:10,239 --> 00:08:12,915
Wartościom tym podporządkowany jest także

180
00:08:13,015 --> 00:08:15,358
dobrze zorganizowany system edukacji

181
00:08:15,615 --> 00:08:17,320
dzięki któremu Japonia ma dziś

182
00:08:17,420 --> 00:08:19,710
świetnie wykształconą kadrę pracowniczą.

183
00:08:21,759 --> 00:08:24,267
Czas na Ciebie. Jeśli uważnie oglądasz 

184
00:08:24,367 --> 00:08:26,825
bez trudu wymienisz trzy niesprzyjające

185
00:08:26,925 --> 00:08:29,449
czynniki przyrodnicze, z którymi Japonia

186
00:08:29,549 --> 00:08:32,254
musi sobie radzić, by rozwijać gospodarkę.

187
00:08:35,839 --> 00:08:38,399
Jeśli wśród twoich odpowiedzi znalazły się:

188
00:08:38,655 --> 00:08:41,727
wyspiarskie położenie, górzystość terenu

189
00:08:41,983 --> 00:08:44,799
i brak surowców mineralnych - Brawo!

190
00:08:45,311 --> 00:08:46,876
A może przyszła ci do głowy

191
00:08:46,976 --> 00:08:48,312
mała powierzchnia kraju 

192
00:08:48,412 --> 00:08:49,917
albo liczne geozagrożenia?

193
00:08:50,155 --> 00:08:51,492
Też super!

194
00:08:51,711 --> 00:08:53,247
To może jeszcze jedno pytanie.

195
00:08:53,759 --> 00:08:56,309
Powiedz, co wpłynęło na szybki rozwój

196
00:08:56,409 --> 00:08:58,417
gospodarczy Japonii w XX wieku

197
00:08:58,517 --> 00:09:00,926
szczególnie po II wojnie światowej?

198
00:09:04,511 --> 00:09:07,548
Nasze typy to: postawienie na rodzime firmy

199
00:09:07,648 --> 00:09:10,398
inwestycje w edukację i badania naukowe

200
00:09:10,655 --> 00:09:13,561
trafne wykorzystanie środków uzyskanych 

201
00:09:13,661 --> 00:09:16,863
od innych krajów oraz charakter Japończyków.

202
00:09:17,311 --> 00:09:18,847
Twoje mogą być nieco inne

203
00:09:19,103 --> 00:09:21,407
bo poprawnych odpowiedzi jest wiele.

204
00:09:24,735 --> 00:09:26,861
Japonia jest dziś jednym z najbardziej 

205
00:09:26,961 --> 00:09:29,523
rozwiniętych gospodarczo krajów świata.

206
00:09:29,855 --> 00:09:32,415
Słynie z nowoczesnego rolnictwa, przetwórstwa

207
00:09:32,671 --> 00:09:35,501
przemysłowego oraz przemysłu high-tech.

208
00:09:35,743 --> 00:09:37,712
I to wszystko mimo licznych wyzwań 

209
00:09:37,812 --> 00:09:39,838
ze strony środowiska przyrodniczego.

210
00:09:40,095 --> 00:09:42,992
Najważniejsze znajdziesz na planszy.

211
00:09:44,959 --> 00:09:47,818
Japonia swój sukces zawdzięcza ciężkiej pracy

212
00:09:47,918 --> 00:09:49,549
i wytrwałości mieszkańców.

213
00:09:49,823 --> 00:09:51,713
Tobie sukcesy w szkole zapewnią

214
00:09:51,871 --> 00:09:54,045
 filmy na pistacja.tv

215
00:09:54,145 --> 00:09:57,884
Kliknij. Polub. Zasubskrybuj.