1
00:00:01,280 --> 00:00:03,797
Może w trakcie wycieczek po okolicy 

2
00:00:03,897 --> 00:00:06,298
zdarzyło Ci się trafić na stare drzewo 

3
00:00:06,398 --> 00:00:09,015
opatrzone tabliczką "Pomnik przyrody 

4
00:00:09,115 --> 00:00:12,228
prawem chroniony", ale czy wiesz

5
00:00:12,328 --> 00:00:15,207
że status pomnika mogą zyskać nie tylko

6
00:00:15,307 --> 00:00:18,109
drzewa i krzewy, ale i głazy, jaskinie

7
00:00:18,209 --> 00:00:20,584
wąwozy, źródła i wodospady?

8
00:00:21,341 --> 00:00:24,153
W tej lekcji podpowiemy, jak stworzyć program

9
00:00:24,253 --> 00:00:26,111
wycieczki po własnym regionie.

10
00:00:26,368 --> 00:00:28,505
Z uwzględnieniem pomników.

11
00:00:39,277 --> 00:00:42,261
W innym filmie tej playlisty podpowiadamy

12
00:00:42,361 --> 00:00:45,120
jak przygotować prezentację ukazującą 

13
00:00:45,220 --> 00:00:48,127
walory przyrodnicze i kulturowe regionu.

14
00:00:48,896 --> 00:00:50,409
Taka prezentacja to coś 

15
00:00:50,509 --> 00:00:52,479
w rodzaju wirtualnej wycieczki.

16
00:00:53,248 --> 00:00:56,790
Jednak nie ma to, jak zobaczyć coś na własne

17
00:00:56,890 --> 00:01:00,023
oczy, dotknąć, a może nawet posmakować.

18
00:01:00,672 --> 00:01:02,598
W tym filmie postaramy się dać kilka 

19
00:01:02,698 --> 00:01:04,361
wskazówek, jak zorganizować taką 

20
00:01:04,461 --> 00:01:07,998
zupełnie niewirtualną wycieczkę krajoznawczą.

21
00:01:08,608 --> 00:01:12,702
Od czego zacząć? Od zbierania informacji.

22
00:01:13,148 --> 00:01:15,442
Zanim wybierzesz się w teren, musisz 

23
00:01:15,542 --> 00:01:18,026
sprawdzić, co tam jest warte zobaczenia.

24
00:01:18,592 --> 00:01:21,394
O źródłach i sposobach zbierania informacji

25
00:01:21,494 --> 00:01:24,114
na temat atrakcji turystycznych wybranego

26
00:01:24,214 --> 00:01:26,419
regionu opowiadamy w innym filmie.

27
00:01:27,164 --> 00:01:29,083
Tu więcej uwagi poświęcimy 

28
00:01:29,183 --> 00:01:30,664
kwestiom technicznym.

29
00:01:31,392 --> 00:01:34,464
Planując wycieczkę trzeba ustalić kilka rzeczy.

30
00:01:34,976 --> 00:01:37,024
Po pierwsze, ramy czasowe.

31
00:01:37,536 --> 00:01:39,650
Czy na wycieczkę mamy kilka dni

32
00:01:39,750 --> 00:01:42,652
czy tylko jeden, a może musimy zmieścić się

33
00:01:42,752 --> 00:01:44,447
w dwóch-trzech godzinach?

34
00:01:45,216 --> 00:01:47,992
Po drugie, sposób przemieszczania się.

35
00:01:48,288 --> 00:01:50,480
Czy będzie to wycieczka piesza 

36
00:01:50,580 --> 00:01:53,229
czy skorzystamy ze środków komunikacji

37
00:01:53,329 --> 00:01:54,943
a jeśli tak, to jakich?

38
00:01:55,712 --> 00:01:58,210
A może wybierzemy się gdzieś na rowerach?

39
00:01:59,296 --> 00:02:02,715
Od tego zależy trzeci element: budżet, czyli ile

40
00:02:02,815 --> 00:02:05,439
możemy przeznaczyć na taką wycieczkę.

41
00:02:05,952 --> 00:02:08,172
Jest i czwarta rzecz, którą trzeba wziąć

42
00:02:08,272 --> 00:02:10,375
pod uwagę przy takim planowaniu. 

43
00:02:10,523 --> 00:02:13,753
Najbardziej nieprzewidywalna. Pogoda.

44
00:02:14,912 --> 00:02:16,960
Nie musimy się nią specjalnie przejmować

45
00:02:17,216 --> 00:02:19,734
jeśli naszym celem jest zwiedzanie

46
00:02:19,834 --> 00:02:21,823
jakiegoś zamku albo muzeum.

47
00:02:22,592 --> 00:02:25,408
Jeśli jednak chcemy podziwiać formacje skalne

48
00:02:25,664 --> 00:02:28,659
pomniki przyrody albo podziwiać krajobraz 

49
00:02:28,759 --> 00:02:31,631
z perspektywy miejscowego jeziora, trzeba

50
00:02:31,731 --> 00:02:34,676
uważnie śledzić prognozy, by ulewny deszcz

51
00:02:34,776 --> 00:02:36,756
nie zepsuł nam przyjemności.

52
00:02:40,256 --> 00:02:42,619
Opisana przez nas jako przykład 

53
00:02:42,719 --> 00:02:45,108
Ziemia Sandomierska kryje w sobie

54
00:02:45,208 --> 00:02:48,703
wiele atrakcji. Opisywaliśmy je w innym filmie.

55
00:02:49,216 --> 00:02:51,945
Mieszkając w Ostrowcu Świętokrzyskim, można

56
00:02:52,045 --> 00:02:54,774
planować wiele bliższych i dalszych wypraw.

57
00:02:55,104 --> 00:02:57,816
Oto przykład jednodniowego wypadu.

58
00:02:58,432 --> 00:03:00,174
Chcesz pospacerować z kolegami 

59
00:03:00,274 --> 00:03:02,016
po dnie prehistorycznego morza?

60
00:03:02,528 --> 00:03:04,547
Wybierzcie się do Sandomierza.

61
00:03:04,832 --> 00:03:07,136
Pociągiem albo autobusem.

62
00:03:07,648 --> 00:03:09,626
Dojazd zajmuje od pół godziny 

63
00:03:09,726 --> 00:03:11,231
do nieco ponad godziny.

64
00:03:11,616 --> 00:03:13,323
Połączenia sprawdzisz w jednym 

65
00:03:13,423 --> 00:03:15,413
z dostępnych serwisów internetowych.

66
00:03:16,096 --> 00:03:17,999
Po przyjeździe do Sandomierza

67
00:03:18,099 --> 00:03:20,020
trzeba odnaleźć czerwony szlak

68
00:03:20,120 --> 00:03:22,495
czyli oznakowaną drogę dla turystów.

69
00:03:23,158 --> 00:03:25,298
Nim trasa wiedzie kilka kilometrów

70
00:03:25,398 --> 00:03:27,983
do rezerwatu przyrody Góry Pieprzowe.

71
00:03:28,384 --> 00:03:30,484
Pieszo zajmie to około godziny.

72
00:03:30,944 --> 00:03:33,985
Same góry są jednymi z najstarszych w Polsce.

73
00:03:34,214 --> 00:03:37,044
Schodząc w stronę Wisły można podziwiać

74
00:03:37,144 --> 00:03:40,417
tworzące je skały liczące setki milionów lat.

75
00:03:41,440 --> 00:03:43,917
Warto poszukać śladów prehistorycznych

76
00:03:44,017 --> 00:03:46,910
stworzeń - trylobitów, które miliony lat temu

77
00:03:47,010 --> 00:03:49,554
pływały w pokrywającym te tereny morzu.

78
00:03:50,298 --> 00:03:53,472
Dziś te tereny pokrywa roślinność stepowa

79
00:03:53,728 --> 00:03:57,484
jak dzikie róże, głogi, czy chronione trawy

80
00:03:57,584 --> 00:03:59,962
jak ostnica Jana, ale także 

81
00:04:00,062 --> 00:04:02,136
wspaniałe sady morelowe.

82
00:04:02,936 --> 00:04:04,433
Spotkać tu można wiele 

83
00:04:04,533 --> 00:04:07,039
zagrożonych gatunków owadów i pająków.

84
00:04:07,680 --> 00:04:10,407
Informacje o atrakcjach, jakie spotkasz 

85
00:04:10,507 --> 00:04:13,323
na trasie wycieczki, o ciekawych roślinach

86
00:04:13,423 --> 00:04:15,614
zwierzętach i formacjach skalnych

87
00:04:15,714 --> 00:04:17,975
znajdziesz na przykład w serwisach

88
00:04:18,075 --> 00:04:20,247
przyrodniczych i krajoznawczych.

89
00:04:21,119 --> 00:04:24,135
Warto też ze sobą zabrać przewodnik-klucz

90
00:04:24,235 --> 00:04:26,303
do rozpoznawania roślin, skał

91
00:04:26,403 --> 00:04:27,773
czy skamieniałości.

92
00:04:28,287 --> 00:04:30,847
Przyda się, gdy komórka się rozładuje.

93
00:04:32,127 --> 00:04:34,648
W przypadku naszych Gór Pieprzowych

94
00:04:34,748 --> 00:04:37,512
ciekawe jest to, w jaki sposób unikalne

95
00:04:37,612 --> 00:04:40,670
właściwości ziemi i krajobrazu przyciągnęły

96
00:04:40,770 --> 00:04:43,534
nietypowy zestaw roślin, a one z kolei 

97
00:04:43,634 --> 00:04:46,692
takie a nie inne gatunki motyli, chrząszczy

98
00:04:46,792 --> 00:04:49,019
ślimaków i innych okazów fauny.

99
00:04:49,791 --> 00:04:52,351
Na stromych, nasłonecznionych zboczach

100
00:04:52,607 --> 00:04:55,679
rosną rośliny charakterystyczne dla stepu

101
00:04:55,935 --> 00:04:58,737
a nieopodal znajdziesz obszary podmokłe

102
00:04:58,837 --> 00:05:00,542
z roślinnością bagienną.

103
00:05:01,567 --> 00:05:03,637
Czas potrzebny na przejście szlaku

104
00:05:03,737 --> 00:05:06,244
znajdziesz na przykład w takich serwisach.

105
00:05:06,943 --> 00:05:09,247
Powrotną drogę można odbyć pieszo

106
00:05:09,503 --> 00:05:12,394
albo skorzystać z kursujących autobusów.

107
00:05:12,575 --> 00:05:15,391
Trzeba tylko wcześniej sprawdzić rozkład jazdy.

108
00:05:16,003 --> 00:05:17,657
Potem już tylko wsiadamy 

109
00:05:17,757 --> 00:05:20,571
i najdalej za godzinę jesteśmy w Ostrowcu.

110
00:05:24,095 --> 00:05:25,295
Koniec wycieczki.

111
00:05:25,395 --> 00:05:27,626
Na razie tylko palcem po mapie.

112
00:05:27,935 --> 00:05:30,946
Pora zapisać znalezione połączenia kolejowe

113
00:05:31,046 --> 00:05:33,843
i autobusowe, i sprawdzić koszt biletów.

114
00:05:34,335 --> 00:05:36,189
Dodaj koszt biletów wstępu 

115
00:05:36,289 --> 00:05:39,151
na przykład do parku narodowego czy muzeum

116
00:05:39,251 --> 00:05:41,246
i wszystko sumiennie podlicz.

117
00:05:41,759 --> 00:05:44,575
Dołóż parę groszy na nieprzewidziane wydatki

118
00:05:44,831 --> 00:05:46,928
na przykład dodatkową butelkę wody

119
00:05:47,028 --> 00:05:48,374
albo pamiątki.

120
00:05:49,183 --> 00:05:51,999
Teraz wylicz, ile czasu zajmie wycieczka.

121
00:05:52,099 --> 00:05:54,523
Uwzględnij nieprzewidziane przypadki

122
00:05:54,623 --> 00:05:57,684
na przykład jeśli spóźnisz się na powrotny bus

123
00:05:57,784 --> 00:05:59,933
 do Sandomierza, dolicz godzinę.

124
00:06:00,447 --> 00:06:03,083
Do tego, w zależności od planowanych atrakcji

125
00:06:03,183 --> 00:06:05,232
sprawdź, w jakich godzinach można je

126
00:06:05,332 --> 00:06:07,132
 zwiedzać czy z nich korzystać.

127
00:06:07,661 --> 00:06:10,821
Rezerwaty przyrody na ogół czynne są cały rok

128
00:06:10,921 --> 00:06:13,817
i bezpłatnie, ale muzea, albo na przykład 

129
00:06:13,917 --> 00:06:16,314
arboreta, czyli parki z kolekcjami 

130
00:06:16,414 --> 00:06:19,645
ciekawych roślin, mają swoje godziny otwarcia.

131
00:06:20,415 --> 00:06:23,225
Nie zapomnij o mapie, na której wyznaczysz

132
00:06:23,325 --> 00:06:25,949
trasę wycieczki, zaplanujesz przystanki 

133
00:06:26,049 --> 00:06:27,837
na zwiedzanie i odpoczynek.

134
00:06:28,607 --> 00:06:31,437
Jeśli to mapa wirtualna, zgraj ją na telefon.

135
00:06:31,537 --> 00:06:33,869
Nigdy nie wiadomo, czy na całej trasie

136
00:06:33,969 --> 00:06:35,519
 będzie zasięg internetu.

137
00:06:36,031 --> 00:06:38,302
I nie zapomnij o powerbanku.

138
00:06:42,943 --> 00:06:45,284
Rezerwat Gór Pieprzowych, to tylko jedno

139
00:06:45,384 --> 00:06:46,778
z wielu ciekawych miejsc 

140
00:06:46,878 --> 00:06:48,262
na Ziemi Sandomierskiej.

141
00:06:48,575 --> 00:06:51,134
W samych najbliższych okolicach Ostrowca

142
00:06:51,234 --> 00:06:53,938
Świętokrzyskiego znajdziemy kilka ciekawych

143
00:06:54,038 --> 00:06:56,481
kompleksów leśnych, wapiennych wąwozów 

144
00:06:56,581 --> 00:06:58,503
i rezerwatów chroniących okazy 

145
00:06:58,603 --> 00:07:00,966
przyrody nieożywionej, jak gołoborza.

146
00:07:01,887 --> 00:07:03,385
Informacje o rezerwatach 

147
00:07:03,485 --> 00:07:05,726
i pomnikach przyrody w twoim regionie

148
00:07:05,983 --> 00:07:08,287
też znajdziesz na oficjalnych stronach

149
00:07:08,456 --> 00:07:11,359
takich jak serwis Rzeczypospolitej Polskiej

150
00:07:11,686 --> 00:07:13,458
i w serwisach internetowych

151
00:07:13,558 --> 00:07:16,132
tak ogólnopolskich, jak i lokalnych.

152
00:07:16,735 --> 00:07:19,314
Wiele z nich leży zapewne na tyle blisko

153
00:07:19,414 --> 00:07:21,598
że nie wymaga całodniowej wyprawy.

154
00:07:26,719 --> 00:07:29,494
Planując wycieczkę: zbierz informacje

155
00:07:29,594 --> 00:07:33,007
o ciekawych miejscach, ułóż szlak do przejścia

156
00:07:33,107 --> 00:07:35,527
lub przejazdu w określonym czasie

157
00:07:35,627 --> 00:07:38,887
sprawdź trudność, godziny otwarcia atrakcji 

158
00:07:38,987 --> 00:07:41,636
oraz transport. Oblicz koszt wyprawy

159
00:07:41,736 --> 00:07:44,893
weź mapy, przewodnik i naładowany telefon.

160
00:07:45,407 --> 00:07:47,982
Przed wyjazdem sprawdź prognozę pogody

161
00:07:48,082 --> 00:07:50,585
i odpowiednio się ubierz.

162
00:07:53,855 --> 00:07:56,316
Planując wycieczkę, warto znaleźć miejsce

163
00:07:56,416 --> 00:07:59,844
na posiłek, a planując naukę warto znaleźć

164
00:07:59,944 --> 00:08:04,291
miejsce na pi-stację. To tylko jeden klik!