1
00:00:00,256 --> 00:00:03,076
Wiesz, czym jest budżet partycypacyjny

2
00:00:03,176 --> 00:00:04,863
zwany też obywatelskim?

3
00:00:05,888 --> 00:00:07,922
To publiczne pieniądze, przyznawane 

4
00:00:08,022 --> 00:00:09,253
na działania zgłaszane 

5
00:00:09,353 --> 00:00:11,201
przez samych mieszkańców.

6
00:00:11,520 --> 00:00:12,590
Liczy się pomysł

7
00:00:12,690 --> 00:00:15,512
do którego przekonasz jak najwięcej osób.

8
00:00:16,128 --> 00:00:18,867
Jeśli zagłosują właśnie na twój projekt

9
00:00:18,967 --> 00:00:20,991
możesz zmienić swoją okolicę.

10
00:00:21,172 --> 00:00:22,260
Warto głosować 

11
00:00:22,360 --> 00:00:24,575
i mobilizować do tego znajomych.

12
00:00:36,096 --> 00:00:38,357
Każdy człowiek, niezależnie od tego

13
00:00:38,457 --> 00:00:40,932
gdzie się urodził, nosi w sobie miejsce

14
00:00:41,032 --> 00:00:43,293
które nazywa swoją "małą ojczyzną".

15
00:00:44,032 --> 00:00:46,725
Oczywiście nie wiemy, co dla Ciebie jest 

16
00:00:46,825 --> 00:00:49,735
taką "małą ojczyzną", ale ważne, żeby to było

17
00:00:49,835 --> 00:00:52,143
miejsce, z którym się identyfikujesz

18
00:00:52,243 --> 00:00:53,614
gdzie lubisz przebywać

19
00:00:53,714 --> 00:00:56,005
za którym tęsknisz, gdy wyjeżdżasz.

20
00:00:56,832 --> 00:01:00,928
Może to być miast,o gmina, dzielnica, osiedle

21
00:01:01,184 --> 00:01:04,185
ale także obszar niewydzielony granicami 

22
00:01:04,285 --> 00:01:07,459
administracyjnymi, tworzący dla mieszkańców 

23
00:01:07,559 --> 00:01:10,733
wspólną przestrzeń, z którą łączą ich emocje

24
00:01:10,833 --> 00:01:13,983
wspomnienia, relacje rodzinne i sąsiedzkie.

25
00:01:16,032 --> 00:01:17,104
Zastanów się

26
00:01:17,204 --> 00:01:20,127
jak możesz określić swoją "małą ojczyznę"?

27
00:01:20,896 --> 00:01:22,328
Spróbuj znaleźć cechy 

28
00:01:22,428 --> 00:01:25,230
które wyróżniają ją spośród innych miejsc.

29
00:01:25,760 --> 00:01:27,768
Może to być zabytkowy pałac

30
00:01:27,868 --> 00:01:31,046
imponujące drzewo będące pomnikiem przyrody

31
00:01:31,146 --> 00:01:34,019
ale także lokalna biblioteka prowadząca

32
00:01:34,119 --> 00:01:36,916
ciekawe zajęcia, albo coroczny festyn 

33
00:01:37,016 --> 00:01:40,092
promujący miejscową kulturę i rękodzieło.

34
00:01:43,936 --> 00:01:46,496
Przed orzeszkiem próbowaliśmy określić

35
00:01:46,614 --> 00:01:49,676
co jest "małą ojczyzną" i znaleźć miejsca

36
00:01:49,776 --> 00:01:52,383
albo działania, które ją określają.

37
00:01:52,988 --> 00:01:55,566
Gdzie znaleźć informacje o takich miejscach

38
00:01:55,666 --> 00:01:57,277
i działaniach, podpowiadamy 

39
00:01:57,377 --> 00:01:59,038
w innym filmie tej playlisty.

40
00:01:59,808 --> 00:02:02,418
Tu zastanówmy się, co możesz zrobić

41
00:02:02,518 --> 00:02:05,584
żeby zachować to, co unikatowe i ciekawe.

42
00:02:06,208 --> 00:02:08,490
Macie lokalny pomnik przyrody?

43
00:02:09,024 --> 00:02:11,278
Zaproponuj wycieczkę do tego miejsca

44
00:02:11,378 --> 00:02:12,608
na przykład z klasą.

45
00:02:13,120 --> 00:02:15,424
Sprawdźcie, jak wygląda jego otoczenie.

46
00:02:15,936 --> 00:02:17,252
Może warto zgłosić się 

47
00:02:17,352 --> 00:02:19,263
z propozycją jego uporządkowania?

48
00:02:20,544 --> 00:02:22,336
W okolicy jest teren zielony?

49
00:02:22,848 --> 00:02:25,408
Zobacz, co można zrobić, żeby go upiększyć.

50
00:02:25,664 --> 00:02:28,480
Dosiać trawę, posadzić kwiaty?...

51
00:02:28,992 --> 00:02:30,720
Czasem wystarczą drobne gesty

52
00:02:30,820 --> 00:02:32,928
takie jak posprzątanie po swoim psie

53
00:02:33,028 --> 00:02:34,879
gdy wychodzisz z nim na spacer.

54
00:02:35,648 --> 00:02:37,478
A może macie gwarę?

55
00:02:37,696 --> 00:02:40,968
Taką lokalną odmianę języka, różniącą się

56
00:02:41,068 --> 00:02:44,047
akcentem, słownictwem i innymi cechami

57
00:02:44,147 --> 00:02:46,640
języka od mowy sąsiednich okolic

58
00:02:46,740 --> 00:02:48,877
z pewnością warto zachować.

59
00:02:49,984 --> 00:02:52,326
Konkurs, w którym uczestnicy mogliby 

60
00:02:52,426 --> 00:02:54,912
wykazać się jej znajomością, na przykład

61
00:02:55,012 --> 00:02:56,787
opowiadając z gwarą o swojej 

62
00:02:56,887 --> 00:02:59,502
"małej ojczyźnie", można zorganizować przy

63
00:02:59,602 --> 00:03:02,526
współpracy szkoły, albo miejscowej biblioteki.

64
00:03:03,296 --> 00:03:05,522
Powodzeniem mógłby się cieszyć także 

65
00:03:05,622 --> 00:03:07,921
cykl warsztatów tradycyjnego rękodzieła

66
00:03:08,021 --> 00:03:09,458
i kulinariów, prowadzony 

67
00:03:09,558 --> 00:03:11,230
przez starszych mieszkańców.

68
00:03:11,744 --> 00:03:14,423
Dzięki temu młodsze pokolenie pozna dawne

69
00:03:14,523 --> 00:03:16,819
zwyczaje, a jednocześnie buduje się 

70
00:03:16,919 --> 00:03:19,331
międzypokoleniowe mosty porozumienia.

71
00:03:19,936 --> 00:03:21,782
Promocji twojej "małej ojczyzny" 

72
00:03:21,882 --> 00:03:24,023
może służyć także ciekawie przygotowana

73
00:03:24,123 --> 00:03:25,567
prezentacja multimedialna.

74
00:03:25,847 --> 00:03:29,152
Jak ją stworzyć, podpowiadamy w innym filmie.

75
00:03:30,432 --> 00:03:33,326
Możesz też zaangażować się na lokalnym

76
00:03:33,426 --> 00:03:36,425
forum internetowym, albo samemu stworzyć

77
00:03:36,525 --> 00:03:39,679
stronę promującą lokalne atrakcje i usługi

78
00:03:39,779 --> 00:03:42,003
i ułatwiającą ich znalezienie 

79
00:03:42,103 --> 00:03:44,765
zarówno mieszkańcom, jak i turystom.

80
00:03:45,536 --> 00:03:48,352
Taka stronka mogłaby zawierać mapę atrakcji

81
00:03:48,608 --> 00:03:49,980
bazę lokalnych firm 

82
00:03:50,080 --> 00:03:52,447
albo gospodarstw agroturystycznych

83
00:03:52,704 --> 00:03:54,561
oraz kalendarz ciekawych wydarzeń

84
00:03:54,661 --> 00:03:56,640
na które warto tu przyjechać.

85
00:04:00,896 --> 00:04:03,419
A może postanowisz zapromować swoją okolicę

86
00:04:03,519 --> 00:04:05,503
specjalnie przygotowanym plakatem?

87
00:04:06,435 --> 00:04:08,858
Na planszy pokazujemy, z jakich elementów 

88
00:04:08,958 --> 00:04:10,851
taki plakat powinien się składać.

89
00:04:11,392 --> 00:04:13,700
Nie musisz wykorzystywać wszystkich.

90
00:04:14,040 --> 00:04:17,184
Pamiętaj, żeby całość dobrze rozplanować

91
00:04:17,284 --> 00:04:19,070
i ciekawie zilustrować.

92
00:04:22,911 --> 00:04:25,698
Żyjąc w konkretnej okolicy wiesz pewnie

93
00:04:25,798 --> 00:04:28,462
co ci tu przeszkadza, co dobrze byłoby

94
00:04:28,562 --> 00:04:29,821
zmienić, poprawić.

95
00:04:30,591 --> 00:04:32,046
Takim problemem może być 

96
00:04:32,146 --> 00:04:34,094
brak terenów zielonych, na których

97
00:04:34,194 --> 00:04:35,710
możnaby miło spędzić czas.

98
00:04:36,572 --> 00:04:38,578
Ale może to być także zaśmiecanie

99
00:04:38,678 --> 00:04:41,008
okolicznych lasów albo zanieczyszczenie

100
00:04:41,108 --> 00:04:42,366
miejscowego jeziorka.

101
00:04:43,135 --> 00:04:45,854
A może mieszkańcy nie mają jak dojechać

102
00:04:45,954 --> 00:04:48,481
do ważnych miejsc: urzędu, przychodni

103
00:04:48,581 --> 00:04:51,605
biblioteki, albo nie mają gdzie spotykać się

104
00:04:51,705 --> 00:04:52,862
 w wolnym czasie.

105
00:04:53,631 --> 00:04:56,680
Być może problemem jest smog lub uciążliwe

106
00:04:56,780 --> 00:04:59,829
zapachy z któregoś z okolicznych zakładów.

107
00:05:00,543 --> 00:05:03,824
Sprawdź to rozmawiając z rodziną, sąsiadami

108
00:05:03,924 --> 00:05:06,430
koleżankami i kolegami z okolicy.

109
00:05:07,095 --> 00:05:09,863
Gdy już zbierzesz informacje i okaże się

110
00:05:09,963 --> 00:05:13,245
że tak jak ty myśli więcej osób, zastanówcie się

111
00:05:13,345 --> 00:05:15,006
wspólnie, co można zrobić

112
00:05:15,106 --> 00:05:17,522
żeby poprawić jakość waszego życia.

113
00:05:18,463 --> 00:05:21,237
Możesz zaproponować zorganizowanie akcji

114
00:05:21,337 --> 00:05:24,132
"Sprzątamy nasze otoczenie", angażującej 

115
00:05:24,232 --> 00:05:26,653
uczniów, rodziców i lokalne władze.

116
00:05:27,167 --> 00:05:29,719
Być może zaangażujesz się w petycję

117
00:05:29,819 --> 00:05:32,693
zmierzającą do zmniejszenia uciążliwości

118
00:05:32,793 --> 00:05:34,997
zapachowej okolicznych zakładów

119
00:05:35,097 --> 00:05:37,822
albo zorganizowania dodatkowych kursów

120
00:05:37,922 --> 00:05:40,052
autobusów, albo zorganizujesz 

121
00:05:40,152 --> 00:05:43,100
akcję edukacyjną na rzecz wymiany starych

122
00:05:43,200 --> 00:05:46,074
kopcącym pieców na przyjazne środowisku 

123
00:05:46,174 --> 00:05:47,388
formy ogrzewania.

124
00:05:48,159 --> 00:05:50,579
A może przy wsparciu samorządu uda się

125
00:05:50,679 --> 00:05:52,984
stworzyć przyjazne miejsca wypoczynku

126
00:05:53,084 --> 00:05:55,194
z ławkami, stołami do gry w szachy

127
00:05:55,294 --> 00:05:56,349
 albo ping-ponga?

128
00:05:57,375 --> 00:06:00,253
Nie wiemy co jest problemem w twojej okolicy

129
00:06:00,353 --> 00:06:02,516
ale warto znaleźć sprzymierzeńców 

130
00:06:02,616 --> 00:06:04,912
wśród współmieszkańców, by rozwiązać

131
00:06:05,012 --> 00:06:07,358
 taki problem dla wspólnej korzyści.

132
00:06:12,223 --> 00:06:14,783
Mała ojczyzna to miejsce wyjątkowe.

133
00:06:15,295 --> 00:06:18,367
Tym, co ją wyróżnia może być piękno przyrody

134
00:06:18,623 --> 00:06:21,128
bogata historia, ale przede wszystkim

135
00:06:21,228 --> 00:06:23,198
 ludzie, którzy ją tworzą.

136
00:06:23,743 --> 00:06:26,117
Warto podejmować działania na rzecz

137
00:06:26,217 --> 00:06:27,640
jej promocji, ochrony 

138
00:06:27,740 --> 00:06:29,629
oraz zrównoważonego rozwoju.

139
00:06:30,399 --> 00:06:33,266
Dzięki zaangażowaniu lokalnej społeczności

140
00:06:33,366 --> 00:06:35,488
wiedzy i nowoczesnym narzędziom 

141
00:06:35,588 --> 00:06:37,849
możemy wspólnie sprawić, że nasza 

142
00:06:37,949 --> 00:06:40,280
"mała ojczyzna" stanie się miejscem

143
00:06:40,380 --> 00:06:42,850
jeszcze bardziej atrakcyjnym do życia

144
00:06:42,950 --> 00:06:44,898
 pracy i odwiedzin.

145
00:06:48,437 --> 00:06:51,391
Mała ojczyzna to miejsce inne dla każdego

146
00:06:51,729 --> 00:06:54,463
ale pi-stacja jest jedna dla wszystkich.

147
00:06:54,975 --> 00:06:59,685
Każdy znajdzie tam coś dla siebie. Zapraszamy!