1
00:00:00,512 --> 00:00:02,805
Na ekranie komputera czy smartfona

2
00:00:02,895 --> 00:00:05,119
zwykle jest wiele ikon i symboli.

3
00:00:05,376 --> 00:00:07,325
Na początku niewiele nam mówią

4
00:00:07,415 --> 00:00:09,851
ale z czasem zaczynamy je rozpoznawać 

5
00:00:09,941 --> 00:00:12,044
i już na pierwszy rzut oka wiemy 

6
00:00:12,134 --> 00:00:14,968
którą ikonkę trzeba kliknąć, żeby uruchomić 

7
00:00:15,058 --> 00:00:17,406
tę a nie inną aplikację lub funkcję.

8
00:00:17,920 --> 00:00:20,480
Tak samo jest z gniazdami w komputerze.

9
00:00:20,736 --> 00:00:22,769
Warto nauczyć się je rozpoznawać

10
00:00:22,859 --> 00:00:25,301
by od razu wiedzieć, jaką mają funkcję 

11
00:00:25,391 --> 00:00:27,833
i jakie wtyczki urządzeń peryferyjnych 

12
00:00:27,923 --> 00:00:29,902
można do nich podłączyć.

13
00:00:41,143 --> 00:00:44,158
Przyszła paczka z naszym nowym komputerem.

14
00:00:44,544 --> 00:00:47,497
Jest super, ale żeby móc na nim pracować 

15
00:00:47,587 --> 00:00:50,203
albo grać, trzeba podłączyć do niego 

16
00:00:50,293 --> 00:00:52,689
tak zwane urządzenia peryferyjne: 

17
00:00:52,779 --> 00:00:56,097
monitor, klawiaturę, myszkę i tak dalej...

18
00:00:56,320 --> 00:00:58,247
Przejdźmy przez to krok po kroku 

19
00:00:58,337 --> 00:01:00,398
przy okazji poznając rodzaje gniazd 

20
00:01:00,488 --> 00:01:02,773
jakie zwykle znajdują się w komputerze.

21
00:01:03,232 --> 00:01:06,151
Aby się nie mylić, już na wstępie musimy ustalić

22
00:01:06,241 --> 00:01:08,127
do jakich gniazd pasują wtyczki 

23
00:01:08,217 --> 00:01:09,654
poszczególnych urządzeń.

24
00:01:09,888 --> 00:01:13,296
Pomogą nam w tym przede wszystkim kształty

25
00:01:13,386 --> 00:01:16,091
kolory i symbole gniazd. Kierunek 

26
00:01:16,181 --> 00:01:19,050
przepływu danych, na przykład OUT/IN

27
00:01:19,140 --> 00:01:21,370
jest dodatkową wskazówką.

28
00:01:21,817 --> 00:01:24,480
Obejrzyjmy nasz komputer z każdej strony.

29
00:01:24,736 --> 00:01:26,016
Ile tu różnych otworów!

30
00:01:26,528 --> 00:01:28,432
Zaraz sprawdzimy, do czego służą 

31
00:01:28,522 --> 00:01:31,135
i jaki jest w nich kierunek przepływu danych.

32
00:01:31,904 --> 00:01:33,872
Postawmy go wygodnie na biurku 

33
00:01:33,962 --> 00:01:36,255
i zacznijmy od podłączenia monitora.

34
00:01:36,648 --> 00:01:39,808
Jeśli oglądasz nasze filmy, to pewnie już wiesz

35
00:01:39,898 --> 00:01:41,512
że monitory i projektory 

36
00:01:41,602 --> 00:01:43,739
to tak zwane urządzenia wyjścia.

37
00:01:43,874 --> 00:01:46,134
Musimy je więc podłączyć do gniazda

38
00:01:46,224 --> 00:01:48,287
które wysyła sygnał z komputera.

39
00:01:48,800 --> 00:01:51,111
W komputerach i monitorach możemy znaleźć

40
00:01:51,201 --> 00:01:52,662
różne gniazda, czyli porty 

41
00:01:52,752 --> 00:01:54,431
służące do przesyłania obrazu.

42
00:01:54,688 --> 00:01:57,879
Obecnie najczęściej spotykane są trzy typy:

43
00:01:57,969 --> 00:02:01,596
HDMI, DisplayPort oraz VGA.

44
00:02:01,856 --> 00:02:04,101
Każde z nich pełni podobną funkcję

45
00:02:04,191 --> 00:02:06,975
umożliwia połączenie monitora z komputerem

46
00:02:07,232 --> 00:02:09,966
ale różni się jakością przesyłanego obrazu

47
00:02:10,056 --> 00:02:11,268
i wyglądem wtyczki.

48
00:02:11,584 --> 00:02:15,167
Popatrz: ta wtyczka pasuje do gniazda, które ma

49
00:02:15,257 --> 00:02:18,918
kształt trapezu z otworami. To starszy port VGA.

50
00:02:19,264 --> 00:02:22,158
Warto zapamiętać, że przesyła tylko obraz.

51
00:02:22,739 --> 00:02:25,017
Widzisz, że w naszym komputerze go nie ma.

52
00:02:25,664 --> 00:02:28,736
Jest za to nowoczesny, cyfrowy port HDMI.

53
00:02:28,992 --> 00:02:31,502
W niektórych komputerach zobaczysz też 

54
00:02:31,592 --> 00:02:34,582
DisplayPort, ze ściętym rogiem. Oba typy portów

55
00:02:34,672 --> 00:02:37,182
przesyłają jednocześnie obraz i dźwięk.

56
00:02:37,696 --> 00:02:40,274
Pamiętaj, dopasowanie wtyczki do gniazda

57
00:02:40,364 --> 00:02:42,897
zapewnia tylko połączenie. Jego szybkość

58
00:02:42,987 --> 00:02:45,585
i dostępne funkcje mogą się bardzo różnić

59
00:02:45,675 --> 00:02:48,404
zależnie od możliwości połączonych urządzeń

60
00:02:48,494 --> 00:02:51,006
a nawet od konstrukcji samego przewodu.

61
00:02:55,360 --> 00:02:57,598
Głośniki lub słuchawki i mikrofon 

62
00:02:57,688 --> 00:02:59,455
podłączamy do gniazd audio.

63
00:02:59,604 --> 00:03:01,335
Są one małe i okrągłe.

64
00:03:01,760 --> 00:03:04,109
Współcześnie w laptopach, smartfonach

65
00:03:04,199 --> 00:03:06,308
i innych urządzeniach przenośnych 

66
00:03:06,398 --> 00:03:09,349
zazwyczaj znajduje się pojedyncze, zintegrowane

67
00:03:09,439 --> 00:03:11,290
gniazdo audio, które obsługuje

68
00:03:11,380 --> 00:03:13,534
jednocześnie słuchawki i mikrofon.

69
00:03:13,911 --> 00:03:16,608
My mamy słuchawki z wtyczką typu mini-jack.

70
00:03:16,864 --> 00:03:18,805
Podłączamy je do tego gniazda 

71
00:03:18,895 --> 00:03:20,703
oznaczonego ikoną słuchawek.

72
00:03:21,472 --> 00:03:23,161
W komputerach stacjonarnych 

73
00:03:23,251 --> 00:03:25,311
spotkasz też osobne gniazda audio.

74
00:03:25,568 --> 00:03:28,384
Aby się nie pomylić, kieruj się oznaczeniami.

75
00:03:28,640 --> 00:03:31,170
Zielone gniazdo z symbolem słuchawek

76
00:03:31,260 --> 00:03:33,745
to wyjście - tu podłączasz głośniki 

77
00:03:33,835 --> 00:03:36,677
a różowe z symbolem mikrofonu to wejście 

78
00:03:36,767 --> 00:03:38,367
tu podłączasz mikrofon.

79
00:03:39,136 --> 00:03:41,295
W niektórych urządzeniach stacjonarnych

80
00:03:41,385 --> 00:03:43,487
lub w zewnętrznych kartach dźwiękowych

81
00:03:43,744 --> 00:03:46,048
można też spotkać oddzielne gniazda

82
00:03:46,209 --> 00:03:49,414
typu Composite lub mikrofonowe XLR.

83
00:03:52,960 --> 00:03:54,947
Zasilanie. To gniazdo służy

84
00:03:55,037 --> 00:03:56,799
do dostarczania energii.

85
00:03:57,056 --> 00:03:59,702
W komputerach stacjonarnych od lat ma ono

86
00:03:59,792 --> 00:04:02,175
standardowy kształt z trzema bolcami.

87
00:04:02,432 --> 00:04:04,480
Nie da się go pomylić z innymi.

88
00:04:04,992 --> 00:04:07,799
W laptopach dawniej każde urządzenie miało

89
00:04:07,889 --> 00:04:09,768
własną, dedykowaną ładowarkę 

90
00:04:09,858 --> 00:04:12,620
z odpowiednią wtyczką, ale coraz częściej 

91
00:04:12,710 --> 00:04:14,974
stosuje się zasilanie przez port USB-C.

92
00:04:15,488 --> 00:04:18,276
Od 2026 roku to obowiązkowy standard 

93
00:04:18,366 --> 00:04:21,492
w Unii Europejskiej, co ułatwi korzystanie

94
00:04:21,582 --> 00:04:24,446
z jednego zasilacza do wielu urządzeń.

95
00:04:25,215 --> 00:04:26,751
Pamiętaj o bezpieczeństwie!

96
00:04:27,007 --> 00:04:29,672
Nigdy nie dotykaj styków wtyczki, jeśli kabel

97
00:04:29,762 --> 00:04:32,255
 zasilający jest podłączony do gniazdka.

98
00:04:32,639 --> 00:04:36,078
Lifehack: jeśli twój laptop ma zasilacz z wtyczką

99
00:04:36,168 --> 00:04:39,278
USB-C lub Thunderbolt (wyglądają identycznie)

100
00:04:39,368 --> 00:04:40,842
możesz tym zasilaczem 

101
00:04:40,932 --> 00:04:42,878
ładować także swój smartfon.

102
00:04:43,135 --> 00:04:45,807
To dobre rozwiązanie, bo zasilacze do laptopów

103
00:04:45,897 --> 00:04:47,742
są mocniejsze i ładują szybciej.

104
00:04:51,327 --> 00:04:54,133
USB - klucz do wszechstronności.

105
00:04:54,399 --> 00:04:57,471
Port USB (Universal Serial Bus)

106
00:04:57,629 --> 00:04:59,519
jest najbardziej uniwersalny.

107
00:04:59,775 --> 00:05:01,900
Można do niego podłączyć zarówno 

108
00:05:01,990 --> 00:05:05,188
urządzenia wejścia, jak i wyjścia, a także i takie

109
00:05:05,278 --> 00:05:07,095
które działają w dwie strony 

110
00:05:07,185 --> 00:05:09,244
- mówimy o nich "dwukierunkowe".

111
00:05:09,880 --> 00:05:12,701
Gdy USB działa jako wejście, podłączasz tu

112
00:05:12,791 --> 00:05:15,134
urządzenia, które wprowadzają dane.

113
00:05:15,285 --> 00:05:18,029
Klawiatura, mysz, tablet graficzny

114
00:05:18,119 --> 00:05:20,288
to wszystko ma wtyczkę USB.

115
00:05:21,023 --> 00:05:23,839
Gniazdo USB może być też wyjściem.

116
00:05:24,095 --> 00:05:26,048
Wtedy podłączasz tu urządzenia

117
00:05:26,138 --> 00:05:28,958
które odbierają dane. Na przykład drukarkę.

118
00:05:29,471 --> 00:05:32,287
USB to bardzo uniwersalny typ złącza.

119
00:05:32,543 --> 00:05:34,885
Możesz do niego podłączać urządzenia 

120
00:05:34,975 --> 00:05:37,833
które zarówno odbierają, jak i wysyłają dane.

121
00:05:38,012 --> 00:05:40,348
Tak działają na przykład pendrive'y 

122
00:05:40,438 --> 00:05:43,038
zewnętrzne dyski, czy adaptery sieciowe.

123
00:05:43,551 --> 00:05:45,249
W wielu nowoczesnych laptopach 

124
00:05:45,339 --> 00:05:49,795
zamiast tradycyjnego gniazda RJ45 - Ethernet

125
00:05:49,906 --> 00:05:52,439
do połączenia z siecią używa się właśnie

126
00:05:52,529 --> 00:05:54,814
takiego adaptera USB Ethernet.

127
00:05:55,327 --> 00:05:58,278
Nie jest to jednak regułą. Część współczesnych

128
00:05:58,368 --> 00:06:00,622
komputerów, zwłaszcza stacjonarnych 

129
00:06:00,712 --> 00:06:02,901
nadal ma wbudowane gniazdo Ethernet

130
00:06:02,991 --> 00:06:04,464
więc sposób podłączenia 

131
00:06:04,554 --> 00:06:06,332
zależy od modelu urządzenia.

132
00:06:07,306 --> 00:06:09,851
Spójrz: to większe, prostokątne gniazdo

133
00:06:09,941 --> 00:06:12,353
to właśnie gniazdo sieciowe Ethernet.

134
00:06:12,735 --> 00:06:14,271
Nie pomylisz go z USB.

135
00:06:14,527 --> 00:06:17,343
Jest znacznie szersze i ma obok diodę.

136
00:06:17,433 --> 00:06:18,955
Jest dwukierunkowe.

137
00:06:19,301 --> 00:06:21,917
Podłączasz tu kabel internetowy Ethernet

138
00:06:22,007 --> 00:06:25,022
którym jednocześnie odbierasz i wysyłasz dane.

139
00:06:28,503 --> 00:06:30,997
Nowoczesne laptopy często są już tak cienkie

140
00:06:31,087 --> 00:06:32,959
że nie ma w nich miejsca na wiele 

141
00:06:33,049 --> 00:06:34,979
z wymienionych przez nas wcześniej 

142
00:06:35,069 --> 00:06:35,885
typów gniazd.

143
00:06:36,031 --> 00:06:39,359
Jeśli nie widzisz gniazda DisplayPort ani HDMI

144
00:06:39,671 --> 00:06:42,462
sprawdź, czy USB-C w twoim laptopie 

145
00:06:42,552 --> 00:06:44,353
ma obok ikonę błyskawicy

146
00:06:44,443 --> 00:06:47,550
tak zwany Thunderbolt, lub mały monitor.

147
00:06:47,891 --> 00:06:50,431
Jeśli tak, to znaczy, że takie gniazdo 

148
00:06:50,521 --> 00:06:53,347
pełni funkcję wyjścia wideo i tam podłączasz

149
00:06:53,437 --> 00:06:54,717
na przykład monitor.

150
00:06:58,303 --> 00:07:00,863
Wiesz już, że żeby urządzenie zewnętrzne

151
00:07:01,119 --> 00:07:03,178
współdziałało z komputerem, trzeba je

152
00:07:03,268 --> 00:07:05,214
dopasować do odpowiedniego gniazda.

153
00:07:05,514 --> 00:07:08,287
Chcesz podłączyć do laptopa dodatkowy monitor.

154
00:07:08,418 --> 00:07:09,823
Które gniazdo wybierasz?

155
00:07:13,287 --> 00:07:15,933
Monitor podłączasz do gniazda HDMI.

156
00:07:16,023 --> 00:07:18,270
Przez nie przesyłany jest obraz i dźwięk.

157
00:07:18,527 --> 00:07:20,602
W nowszych laptopach tę rolę pełni 

158
00:07:20,692 --> 00:07:24,109
gniazdo USB-C z... pamiętasz? 

159
00:07:24,891 --> 00:07:27,672
Tak, z ikoną błyskawicy lub monitora.

160
00:07:27,999 --> 00:07:30,679
Chcesz naładować smartfon albo przesłać pliki

161
00:07:30,769 --> 00:07:32,071
między nim a laptopem. 

162
00:07:32,161 --> 00:07:33,629
Które gniazdo wybierzesz?

163
00:07:37,471 --> 00:07:39,882
Smartfon podłączasz do gniazda USB-C. 

164
00:07:39,972 --> 00:07:42,209
Może ono służyć zarówno do ładowania

165
00:07:42,299 --> 00:07:43,870
jak i przesyłania danych.

166
00:07:48,991 --> 00:07:51,546
Chcesz poprawnie podłączyć do komputera

167
00:07:51,636 --> 00:07:53,879
różne urządzenia? Najpierw sprawdź 

168
00:07:53,969 --> 00:07:56,212
wygląd gniazda, jego kształt, kolor

169
00:07:56,302 --> 00:07:59,078
symbole umieszczone obok. Dopasuj do niego 

170
00:07:59,168 --> 00:08:01,879
wtyczkę urządzenia i dopiero je podłącz.

171
00:08:02,303 --> 00:08:04,185
Pamiętaj, które gniazdo wysyła 

172
00:08:04,275 --> 00:08:06,654
a które odbiera sygnał i nie pomyl ich.

173
00:08:07,084 --> 00:08:09,317
W przeciwnym razie sprzęt nie zadziała.

174
00:08:09,727 --> 00:08:12,280
Nie wciskaj wtyczki na siłę, nawet jeśli 

175
00:08:12,370 --> 00:08:14,332
wydaje Ci się, że pasuje do gniazda. 

176
00:08:14,422 --> 00:08:16,230
Mogą być tylko podobne.

177
00:08:16,532 --> 00:08:18,176
Podłącz wszystkie przewody 

178
00:08:18,266 --> 00:08:19,848
przed włączeniem urządzeń.

179
00:08:23,807 --> 00:08:26,322
Teraz już wiesz, co gdzie podłączyć 

180
00:08:26,412 --> 00:08:29,664
żeby uniknąć pomyłek. Zrób więc użytek z myszki

181
00:08:29,754 --> 00:08:31,486
i kliknij "zasubskrybuj".