1
00:00:00,059 --> 00:00:02,770
Najprostszym sposobem na oszukanie klienta

2
00:00:02,870 --> 00:00:04,983
jest sprzedaż złota o niższej próbie

3
00:00:05,083 --> 00:00:07,096
niż przekonuje nieuczciwy jubiler.

4
00:00:07,215 --> 00:00:09,607
Aby nie dać się nabrać na tę prostą sztuczkę

5
00:00:09,707 --> 00:00:12,187
należy porównać wybity na biżuterii znak

6
00:00:12,287 --> 00:00:15,284
z tabelą polskich cech i znaków probierczych.

7
00:00:27,646 --> 00:00:29,360
Mam tutaj duży prostokąt

8
00:00:29,460 --> 00:00:32,599
który podzieliłem na 1000 mniejszych pól.

9
00:00:33,565 --> 00:00:36,352
Zamalowałem jedno pole na czerwono.

10
00:00:37,094 --> 00:00:39,127
Zapiszę teraz za pomocą ułamka

11
00:00:39,227 --> 00:00:42,988
jaką część całego prostokąta zamalowałem.

12
00:00:44,204 --> 00:00:47,360
Zamalowałem jedno pole z tysiąca.

13
00:00:49,165 --> 00:00:52,736
Mogę też powiedzieć, że zamalowałem 1 promil

14
00:00:53,028 --> 00:00:54,784
całego prostokąta.

15
00:00:55,309 --> 00:00:59,648
1 promil całego prostokąta to jest jedna tysięczna.

16
00:01:00,304 --> 00:01:03,367
Słowo promil pochodzi od łacińskiego "pro mille"

17
00:01:03,467 --> 00:01:05,024
czyli "na 1000".

18
00:01:05,382 --> 00:01:09,445
Jeden promil to jest jedna tysięczna.

19
00:01:09,944 --> 00:01:11,518
Tutaj mam 4 promile

20
00:01:11,618 --> 00:01:15,438
i mogę już powiedzieć, że są to 4 tysięczne.

21
00:01:15,771 --> 00:01:19,401
Teraz na obrazku zamalowałem 4 z tysiąca pól

22
00:01:19,501 --> 00:01:22,176
czyli 4 promile całej figury.

23
00:01:24,179 --> 00:01:27,296
A jaką część figury zamalowałem teraz?

24
00:01:27,809 --> 00:01:29,856
10 z tysiąca

25
00:01:30,255 --> 00:01:33,583
czyli 10 promili całej figury.

26
00:01:34,368 --> 00:01:36,316
Zwróć uwagę na jedną rzecz

27
00:01:36,416 --> 00:01:40,096
10 tysięcznych to jest to samo, co jedna setna

28
00:01:40,196 --> 00:01:43,424
wystarczy, że skrócę zero w liczniku i mianowniku.

29
00:01:43,942 --> 00:01:48,288
Jedna setna, jak już wiesz, to jest 1%.

30
00:01:50,352 --> 00:01:54,481
10 promili to jest tyle samo, co 1%.

31
00:01:54,788 --> 00:01:57,164
Ten sam prostokąt, który miałem przed chwilą

32
00:01:57,264 --> 00:01:59,243
podzieliłem tylko na 100 części.

33
00:01:59,526 --> 00:02:03,392
Mogę powiedzieć, że zamalowałem 1% całej figury

34
00:02:03,492 --> 00:02:06,720
albo, że zamalowałem 10 promili całej figury.

35
00:02:12,552 --> 00:02:16,960
Skoro już wiemy, jaką częścią całości jest 1 promil

36
00:02:17,474 --> 00:02:19,089
– to jedna tysięczna –

37
00:02:19,305 --> 00:02:21,824
to możemy przejść do takiego zadania:

38
00:02:22,003 --> 00:02:26,432
Średnie zasolenie Bałtyku wynosi 7 promili.

39
00:02:26,981 --> 00:02:29,554
Ile soli znajduje się w 1000 g

40
00:02:29,654 --> 00:02:32,941
czyli w jednym kilogramie morskiej wody?

41
00:02:34,856 --> 00:02:38,464
Sól stanowi 7 promili z 1000 gramów.

42
00:02:38,768 --> 00:02:40,768
Obliczmy, ile to jest

43
00:02:40,936 --> 00:02:45,341
7 promili z tysiąca.

44
00:02:48,342 --> 00:02:51,101
Jak wiesz, 7 promili możemy przedstawić

45
00:02:51,201 --> 00:02:54,848
w postaci ułamka o mianowniku tysiąc.

46
00:02:57,839 --> 00:03:01,504
W takim razie 7 promili to jest 7 tysięcznych.

47
00:03:02,561 --> 00:03:03,784
Mnożę promil

48
00:03:03,884 --> 00:03:06,340
przez liczbę, z której ten promil obliczam

49
00:03:08,721 --> 00:03:10,464
i dokonuję obliczeń.

50
00:03:10,619 --> 00:03:12,512
Skrócę ze sobą zera

51
00:03:14,681 --> 00:03:19,168
i pozostanie mi 7 razy 1 podzielone przez 1

52
00:03:19,268 --> 00:03:20,448
czyli 7.

53
00:03:21,774 --> 00:03:26,848
W 1000 g morskiej wody z Bałtyku mamy 7 g soli.

54
00:03:27,568 --> 00:03:29,449
Obliczenia rachunkowe wykonujemy

55
00:03:29,549 --> 00:03:30,970
tak samo jak w procentach.

56
00:03:31,070 --> 00:03:35,372
Tylko pamiętaj, że 1 promil to jest 1 tysięczna.

57
00:03:36,966 --> 00:03:38,723
Przejdźmy do takiego zadania:

58
00:03:38,823 --> 00:03:41,611
w Morzu Martwym w 1000 g słonej wody

59
00:03:41,803 --> 00:03:44,750
znajduje się 260 g soli.

60
00:03:45,683 --> 00:03:47,830
Jakie jest zasolenie Morza Martwego

61
00:03:47,930 --> 00:03:49,578
zapisane w promilach?

62
00:03:50,211 --> 00:03:52,952
Zastanów się, jaką część słonej wody

63
00:03:53,052 --> 00:03:56,222
z Morza Martwego stanowi zawarta w niej sól?

64
00:03:57,038 --> 00:03:59,616
Możesz to zrobić po zatrzymaniu filmu.

65
00:04:04,213 --> 00:04:06,528
W 1000 g słonej wody

66
00:04:06,811 --> 00:04:09,716
znajduje się 260 g soli

67
00:04:09,816 --> 00:04:13,596
dlatego sól to jest 260 tysięcznych

68
00:04:13,696 --> 00:04:15,102
słonej wody.

69
00:04:15,918 --> 00:04:18,167
Ten ułamek zamienimy teraz na promil

70
00:04:18,267 --> 00:04:21,179
i będzie to 260 promili.

71
00:04:22,628 --> 00:04:27,263
260 tysięcznych to jest 260 promili.

72
00:04:32,418 --> 00:04:36,530
Próba złota i srebra to ilość szlachetnego kruszcu

73
00:04:36,630 --> 00:04:40,831
czyli albo złota, albo srebra, w masie wyrobu.

74
00:04:41,208 --> 00:04:43,135
Wyrażamy ją w promilach.

75
00:04:44,388 --> 00:04:47,231
Z taką wiedzą przejdźmy do następnych zadań.

76
00:04:48,018 --> 00:04:52,607
Próba złota, którą widzisz na obrazku, to 585.

77
00:04:53,163 --> 00:04:56,703
Oznacza to, że 585 promili

78
00:04:56,803 --> 00:04:59,263
masy pierścionka to czyste złoto.

79
00:05:00,039 --> 00:05:02,591
Cały pierścionek waży 4 gramy.

80
00:05:03,385 --> 00:05:05,746
Ile gramów złota potrzebne było

81
00:05:05,846 --> 00:05:07,781
do wykonania takiego pierścionka?

82
00:05:10,295 --> 00:05:16,159
Złoto w tym pierścionku to jest 585 promili z 4 g.

83
00:05:26,179 --> 00:05:31,007
Jakim ułamkiem możemy zapisać 585 promili?

84
00:05:35,227 --> 00:05:39,931
Będzie to 585 tysięcznych.

85
00:05:41,662 --> 00:05:45,875
Aby obliczyć, ile to jest 585 promili z 4

86
00:05:46,224 --> 00:05:47,690
przemnożę ten ułamek

87
00:05:47,790 --> 00:05:49,388
przez 4.

88
00:05:53,017 --> 00:05:56,264
585 razy 4

89
00:05:56,580 --> 00:05:59,679
to jest 2340.

90
00:06:01,176 --> 00:06:03,519
W mianowniku pozostaje mi 1000.

91
00:06:03,790 --> 00:06:08,019
2340 podzielone przez 1000

92
00:06:08,168 --> 00:06:10,898
to jest 2,34.

93
00:06:11,715 --> 00:06:14,155
Dzieląc przez 1000 przesuwam przecinek

94
00:06:14,255 --> 00:06:15,877
o trzy miejsca w lewo.

95
00:06:18,474 --> 00:06:23,053
W czterogramowym pierścionku o próbie złota 585

96
00:06:23,353 --> 00:06:28,095
mamy 2 i 34 setne grama czystego złota.

97
00:06:28,780 --> 00:06:33,675
Stanowi to 585 promili z całego pierścionka.

98
00:06:36,639 --> 00:06:38,413
Ostatni przykład w tym filmie:

99
00:06:38,513 --> 00:06:40,765
stopiono razem srebro i miedź

100
00:06:40,865 --> 00:06:43,598
z których wykonano srebrny łańcuszek.

101
00:06:43,998 --> 00:06:46,586
Jaką próbę srebra uzyskał złotnik

102
00:06:46,686 --> 00:06:48,510
jeśli łańcuszek składa się

103
00:06:48,610 --> 00:06:51,507
z siedmiu i 4 dziesiątych grama srebra

104
00:06:51,807 --> 00:06:54,719
oraz sześciu dziesiątych grama miedzi?

105
00:06:55,619 --> 00:06:56,851
Zadanie dla ciebie:

106
00:06:56,951 --> 00:06:58,864
zapisz za pomocą ułamka

107
00:06:58,964 --> 00:07:02,911
jaką część całego łańcuszka stanowi srebro.

108
00:07:06,475 --> 00:07:09,311
Cały łańcuszek waży 8 gramów.

109
00:07:10,154 --> 00:07:13,407
Mamy 7 i 4 dziesiąte grama srebra

110
00:07:13,601 --> 00:07:15,711
w ośmiogramowym łańcuszku.

111
00:07:15,882 --> 00:07:18,479
Wynik chcemy przedstawić w promilach

112
00:07:18,945 --> 00:07:20,910
dlatego rozszerzymy ten ułamek

113
00:07:21,010 --> 00:07:23,790
do ułamka o mianowniku 1000.

114
00:07:25,673 --> 00:07:27,037
W jaki sposób?

115
00:07:27,220 --> 00:07:30,500
Mianownik przemnożę przez 125

116
00:07:30,700 --> 00:07:34,655
ponieważ 8 razy 125 to jest 1000.

117
00:07:35,628 --> 00:07:39,263
Licznik także przemnożę przez 125.

118
00:07:41,205 --> 00:07:44,835
7 i 4 dziesiąte razy 125

119
00:07:44,952 --> 00:07:47,715
to jest 925.

120
00:07:49,946 --> 00:07:53,599
925 tysięcznych to ile promili?

121
00:07:56,373 --> 00:07:59,770
To jest 925 promili.

122
00:08:01,867 --> 00:08:07,578
W takim razie próba srebra tego łańcuszka to 925.

123
00:08:15,366 --> 00:08:19,967
1 promil to jedna tysięczna pewnej wielkości.

124
00:08:21,146 --> 00:08:24,063
10 promili to 1 procent.

125
00:08:25,252 --> 00:08:27,903
1000 promili to całość.

126
00:08:31,320 --> 00:08:33,943
Zapraszam cię do obejrzenia pozostałych filmów

127
00:08:34,043 --> 00:08:36,813
z tej playlisty i zasubskrybowania naszego kanału

128
00:08:36,913 --> 00:08:38,463
na YouTube.