1
00:00:00,768 --> 00:00:03,857
Co kraj to obyczaj, ale bywają przepisy

2
00:00:03,957 --> 00:00:07,685
i obyczaje... co najmniej dziwne. 

3
00:00:07,916 --> 00:00:09,955
Bo jak poważnie można traktować 

4
00:00:10,055 --> 00:00:13,487
obowiązujący w Sako w stanie Missouri przepis

5
00:00:13,615 --> 00:00:15,706
mówiący, że kobiety nie mogą tam nosić 

6
00:00:15,806 --> 00:00:18,834
kapeluszy, które mogłyby przerazić dzieci

7
00:00:18,934 --> 00:00:21,340
osoby wrażliwe i zwierzęta? 

8
00:00:21,440 --> 00:00:24,061
W San Francisco zaś karalne jest

9
00:00:24,161 --> 00:00:26,365
mycie auta używaną bielizną.

10
00:00:26,624 --> 00:00:28,643
W tej lekcji nie będziemy stanowić 

11
00:00:28,743 --> 00:00:31,093
dziwacznych przepisów. Zajmiemy się 

12
00:00:31,193 --> 00:00:33,048
tylko takimi, które naprawdę 

13
00:00:33,148 --> 00:00:36,404
służą bezpieczeństwu i pokażemy, jak używać

14
00:00:36,504 --> 00:00:38,654
rzeczy zgodnie z przeznaczeniem.

15
00:00:50,432 --> 00:00:52,480
Dziś pobuszujemy w domu.

16
00:00:52,736 --> 00:00:55,825
Poszukamy w nim najróżniejszych substancji

17
00:00:55,925 --> 00:00:57,701
twardych i miękkich

18
00:00:57,801 --> 00:01:00,119
sprężystych i plastycznych

19
00:01:00,542 --> 00:01:03,152
kruchych i odpornych, a także...

20
00:01:03,252 --> 00:01:05,618
niebezpiecznych, drażniących

21
00:01:05,718 --> 00:01:09,629
trujących, żrących i wybuchowych.

22
00:01:10,144 --> 00:01:12,362
Mówisz, że w twoim domu takich nie ma?

23
00:01:12,465 --> 00:01:13,983
Zaraz się przekonamy.

24
00:01:14,240 --> 00:01:17,110
Gdzie by tu zacząć? Może w kuchni?

25
00:01:17,312 --> 00:01:19,360
Weź do ręki metalową łyżkę.

26
00:01:19,616 --> 00:01:21,691
Jest twarda i chłodna. 

27
00:01:21,891 --> 00:01:25,361
Raczej jej nie wygniesz, nie jest więc sprężysta.

28
00:01:25,504 --> 00:01:27,666
Możesz ją za to rzucić na podłogę 

29
00:01:27,766 --> 00:01:29,343
i nic jej się nie stanie.

30
00:01:29,600 --> 00:01:30,717
Znajdziesz w kuchni 

31
00:01:30,817 --> 00:01:32,927
jeszcze inne przedmioty tego rodzaju?

32
00:01:36,000 --> 00:01:39,614
Pewnie wpadły Ci w ręce inne sztućce, garnki

33
00:01:39,714 --> 00:01:42,911
patelnie albo metalowe miski czy kubki.

34
00:01:43,168 --> 00:01:45,245
Podobnie zachowują się też wyroby 

35
00:01:45,345 --> 00:01:47,859
z twardego plastiku, na przykład zabawki.

36
00:01:48,032 --> 00:01:50,664
Od metali różnią się jednak tym

37
00:01:50,764 --> 00:01:53,399
że nie są odporne na wysoką temperaturę.

38
00:01:53,499 --> 00:01:55,827
Patelnię możesz postawić na ogniu 

39
00:01:55,927 --> 00:01:59,044
i nic jej się nie stanie. Plastikowy pojemnik 

40
00:01:59,144 --> 00:02:01,052
w takiej sytuacji się stopi.

41
00:02:01,600 --> 00:02:03,904
Teraz poszukaj gumki recepturki.

42
00:02:04,160 --> 00:02:06,539
Napnij ją i puść. 

43
00:02:06,823 --> 00:02:09,121
A teraz zwiń w kulkę. 

44
00:02:10,239 --> 00:02:11,635
Co obserwujesz?

45
00:02:14,656 --> 00:02:17,573
Gumka jest miękka i sprężysta, to znaczy

46
00:02:17,673 --> 00:02:21,188
że możesz ją napiąć albo zwinąć w kulkę

47
00:02:21,316 --> 00:02:23,034
ale gdy puścisz, wróci 

48
00:02:23,134 --> 00:02:25,211
do swojej pierwotnej postaci. 

49
00:02:25,346 --> 00:02:27,619
Jest też odporna na rzucanie.

50
00:02:27,828 --> 00:02:30,220
Potrafisz wymienić inne przedmioty

51
00:02:30,320 --> 00:02:32,855
wytworzone z substancji sprężystych?

52
00:02:35,648 --> 00:02:38,850
To choćby kauczukowa piłeczka czy żelki.

53
00:02:39,232 --> 00:02:42,234
Inaczej zachowują się fajansowe albo szklane

54
00:02:42,334 --> 00:02:45,078
kubki i talerze. Nie namawiamy Cię do ich

55
00:02:45,178 --> 00:02:47,644
rzucania w Twojej kuchni, ale popatrz

56
00:02:47,744 --> 00:02:49,983
my rzucimy taki talerz za Ciebie.

57
00:02:50,422 --> 00:02:53,688
Po upadku na twarde podłoże rozpryskuje się

58
00:02:53,788 --> 00:02:57,006
na kawałki. O takich substancjach, jak szkło

59
00:02:57,106 --> 00:03:00,223
i fajans mówimy, że są twarde, ale kruche.

60
00:03:00,480 --> 00:03:02,748
Masz pomysł, co jeszcze można by

61
00:03:02,848 --> 00:03:04,319
 określić tym słowem?

62
00:03:07,392 --> 00:03:09,857
Na przykład gipsowe figurki 

63
00:03:09,957 --> 00:03:12,511
kruche ciasteczka albo... kredę.

64
00:03:12,768 --> 00:03:15,354
Pamiętaj, nie wszystkie kruche substancje

65
00:03:15,454 --> 00:03:18,882
są delikatne. Na przykład cegła: możesz na niej 

66
00:03:18,982 --> 00:03:22,176
stanąć i nic się nie stanie, ale rzucona 

67
00:03:22,276 --> 00:03:24,795
z dużej wysokości na twarde podłoże 

68
00:03:24,895 --> 00:03:26,591
rozpryśnie się na kawałki.

69
00:03:27,238 --> 00:03:29,452
Na koniec pomyśl o substancjach 

70
00:03:29,552 --> 00:03:31,200
które dają się formować.

71
00:03:31,308 --> 00:03:34,149
Zmieniają kształt pod wpływem nacisku.

72
00:03:37,088 --> 00:03:40,672
Może przyszła ci na myśl plastelina albo ciasto.

73
00:03:41,184 --> 00:03:44,752
Możesz je ugniatać i formować tworząc ludziki

74
00:03:44,852 --> 00:03:47,053
domy, placki albo kluseczki.

75
00:03:47,153 --> 00:03:48,738
O takich substancjach mówimy

76
00:03:48,838 --> 00:03:51,906
że są plastyczne. Ich podatność na nacisk

77
00:03:52,006 --> 00:03:54,342
oznacza jednak, że nie są odporne. 

78
00:03:54,442 --> 00:03:56,848
Gdy staniesz na ludziku z plasteliny

79
00:03:56,948 --> 00:03:58,847
zrobi się z niego... placek.

80
00:04:01,920 --> 00:04:04,480
Przenieśmy się z kuchni do łazienki.

81
00:04:04,736 --> 00:04:07,517
Tu znajdziesz wiele substancji, które mogą być

82
00:04:07,617 --> 00:04:10,350
niebezpieczne, dlatego mają specjalne 

83
00:04:10,450 --> 00:04:13,725
oznaczenia na opakowaniach, które o nich

84
00:04:13,825 --> 00:04:16,328
ostrzegają. Rozszyfrujmy je razem.

85
00:04:26,495 --> 00:04:29,516
Pamiętaj, zanim wyjmiesz coś z pudełka

86
00:04:29,616 --> 00:04:31,736
albo odkręcisz nakrętkę butelki

87
00:04:31,836 --> 00:04:34,880
uważnie przyjrzyj się etykiecie i sprawdź

88
00:04:34,980 --> 00:04:37,844
czy nie ma na niej któregoś z tych symboli. 

89
00:04:37,944 --> 00:04:41,204
Jeśli substancja jest oznakowana jako trująca

90
00:04:41,304 --> 00:04:45,593
żrąca lub łatwopalna, lepiej zostaw ją dorosłym.

91
00:04:47,743 --> 00:04:50,686
A teraz dopasuj piktogramy do substancji

92
00:04:50,786 --> 00:04:52,606
o określonej właściwości.

93
00:04:57,110 --> 00:05:00,118
Masz tak samo, jak ja? Brawo!

94
00:05:04,639 --> 00:05:07,149
W Twoim najbliższym otoczeniu jest wiele

95
00:05:07,249 --> 00:05:10,015
przedmiotów wykonanych z różnych substancji.

96
00:05:10,271 --> 00:05:13,855
Sprężystych jak guma, kruchych jak szkło

97
00:05:14,111 --> 00:05:16,986
plastycznych jak folia oraz takich 

98
00:05:17,086 --> 00:05:19,639
które mogą być szkodliwe dla zdrowia

99
00:05:19,739 --> 00:05:22,696
i dlatego ich właściwości są określone 

100
00:05:22,796 --> 00:05:25,274
znakami graficznymi - piktogramami

101
00:05:25,374 --> 00:05:28,219
na przykład: drażniące, trujące

102
00:05:28,319 --> 00:05:31,283
żrące, czy wybuchowe.

103
00:05:34,707 --> 00:05:36,639
Na dzisiaj to już wszystko.

104
00:05:36,814 --> 00:05:39,488
Obejrzyj pozostałe filmy z tej playlisty

105
00:05:39,588 --> 00:05:41,698
a po więcej materiałów zajrzyj 

106
00:05:41,798 --> 00:05:45,122
na naszą stronę: Pistacja.tv