1
00:00:01,280 --> 00:00:03,981
Najbardziej rozbudowaną sieć tramwajową 

2
00:00:04,081 --> 00:00:05,887
ma australijskie Melbourne.

3
00:00:06,144 --> 00:00:09,118
Tam po trasach długości 250 km

4
00:00:09,218 --> 00:00:11,739
jeżdżą 24 linie tramwajowe

5
00:00:11,839 --> 00:00:15,857
na których są 1763 przystanki. 

6
00:00:16,136 --> 00:00:18,089
Tam tramwaje jeżdżą z przerwami 

7
00:00:18,189 --> 00:00:22,705
od 1884 roku, a współczesne wagony 

8
00:00:22,805 --> 00:00:25,598
obsługują ponad 200 milionów pasażerów.

9
00:00:26,368 --> 00:00:29,090
W Europie najdłuższą i zapoczątkowaną

10
00:00:29,190 --> 00:00:32,129
jeszcze w XIX wieku siecią torów tramwajowych

11
00:00:32,255 --> 00:00:33,774
może się pochwalić nasza

12
00:00:33,874 --> 00:00:35,327
Konurbacja Górnośląska.

13
00:00:35,584 --> 00:00:37,706
Tu przez 13 gmin przebiega 

14
00:00:37,806 --> 00:00:41,282
nieco ponad 200 km torowisk, a wagony

15
00:00:41,382 --> 00:00:44,126
zatrzymują się na ponad 300 przystankach.

16
00:00:44,544 --> 00:00:47,063
W dzisiejszej lekcji opowiem Ci o zasadach

17
00:00:47,163 --> 00:00:49,754
jakimi musisz się kierować na skrzyżowaniach

18
00:00:49,854 --> 00:00:51,455
po których jeżdżą tramwaje.

19
00:01:03,488 --> 00:01:06,304
Tramwaj to duży i ciężki pojazd.

20
00:01:06,560 --> 00:01:09,140
Jego droga hamowania jest znacznie dłuższa

21
00:01:09,240 --> 00:01:10,643
niż samochodu osobowego 

22
00:01:10,743 --> 00:01:12,446
przy takiej samej prędkości.

23
00:01:12,704 --> 00:01:14,672
Do tego jest mało elastyczny

24
00:01:14,772 --> 00:01:17,245
bo nie zjedzie z wyznaczonej drogi.

25
00:01:17,568 --> 00:01:20,023
Nic więc dziwnego, że w komunikacyjnym

26
00:01:20,123 --> 00:01:21,919
świecie ma pewne przywileje.

27
00:01:22,432 --> 00:01:24,580
W drogowej hierarchii jest gdzieś 

28
00:01:24,680 --> 00:01:26,714
między zwykłym uczestnikiem ruchu

29
00:01:26,814 --> 00:01:29,387
a pojazdem uprzywilejowanym.

30
00:01:29,600 --> 00:01:32,672
Nie musi się przejmować zasadą prawej ręki.

31
00:01:32,928 --> 00:01:35,375
Zaraz przekonamy się, co ten przywilej

32
00:01:35,475 --> 00:01:37,544
oznacza w praktyce, ale najpierw 

33
00:01:37,644 --> 00:01:39,763
schrup orzeszka dla koncentracji.

34
00:01:44,448 --> 00:01:46,578
Przed nami pierwsza krzyżówka.

35
00:01:46,678 --> 00:01:49,121
Widzimy tu skrzyżowanie równorzędne

36
00:01:49,221 --> 00:01:52,245
czyli takie, w którym drogi są równie ważne

37
00:01:52,345 --> 00:01:54,279
a o pierwszeństwie decyduje 

38
00:01:54,379 --> 00:01:55,709
zasada prawej ręki.

39
00:01:56,224 --> 00:01:59,206
Gdyby zamiast tramwaju jechał tu inny pojazd

40
00:01:59,306 --> 00:02:01,599
to musiałby on ustąpić rowerzyście

41
00:02:01,856 --> 00:02:03,904
bo ma go po prawej stronie.

42
00:02:04,160 --> 00:02:07,351
Pamiętasz, w innym filmie nazwaliśmy ją

43
00:02:07,451 --> 00:02:10,260
czerwoną strefą. Jednak to tramwaj 

44
00:02:10,360 --> 00:02:13,335
i zasada prawej ręki się go nie ima. 

45
00:02:13,435 --> 00:02:17,365
Nie musi nikomu ustępować. Jedzie pierwszy.

46
00:02:19,776 --> 00:02:21,774
Po nim jedzie rowerzysta

47
00:02:21,874 --> 00:02:23,872
a samochód jako ostatni.

48
00:02:26,432 --> 00:02:28,766
Skoro na skrzyżowaniu równorzędnym

49
00:02:28,866 --> 00:02:31,551
rządzi niepodzielnie zasada prawej ręki

50
00:02:31,927 --> 00:02:34,568
a tramwaje są ponad nią, oznacza to

51
00:02:34,668 --> 00:02:36,721
że na takich skrzyżowaniach 

52
00:02:36,821 --> 00:02:39,231
tramwaj ma zawsze pierwszeństwo.

53
00:02:39,488 --> 00:02:42,317
Jedyny wyjątek to pojazdy uprzywilejowane

54
00:02:42,417 --> 00:02:45,055
w akcji. Kiedy jadą na sygnale, wszyscy

55
00:02:45,155 --> 00:02:47,422
w tym tramwaje, muszą im ustąpić.

56
00:02:52,032 --> 00:02:55,345
Wiemy już, że tramwaj nie stosuje się do reguły

57
00:02:55,445 --> 00:02:58,637
prawej ręki, jednak na tym przywileje tramwaju

58
00:02:58,737 --> 00:03:01,642
się kończą. Znaki i sygnalizacja świetlna 

59
00:03:01,742 --> 00:03:03,216
obowiązują go tak samo

60
00:03:03,316 --> 00:03:05,341
jak innych uczestników ruchu.

61
00:03:05,600 --> 00:03:07,392
Zobaczmy to w praktyce.

62
00:03:07,904 --> 00:03:10,976
Kto pojedzie pierwszy? Tramwaj czy samochód?

63
00:03:14,560 --> 00:03:17,555
Tramwaj jest na drodze podporządkowanej

64
00:03:17,655 --> 00:03:19,167
samochód na głównej.

65
00:03:19,424 --> 00:03:21,472
Samochód jedzie więc pierwszy.

66
00:03:23,008 --> 00:03:24,544
A w tej sytuacji?

67
00:03:25,423 --> 00:03:28,004
Tu oba pojazdy znajdują się na drodze

68
00:03:28,104 --> 00:03:30,849
podporządkowanej. Gdyby to były dwa auta

69
00:03:30,949 --> 00:03:33,907
decydowałaby reguła prawej ręki, ale nie są

70
00:03:34,007 --> 00:03:36,823
więc tramwaj ma pierwszeństwo niezależnie

71
00:03:36,923 --> 00:03:40,183
od tego, kto ma kogo po prawej stronie.

72
00:03:46,048 --> 00:03:48,324
Tramwaj musi się także stosować

73
00:03:48,424 --> 00:03:50,399
 do sygnalizacji świetlnej.

74
00:03:50,912 --> 00:03:53,472
Spójrzmy jednak na taką krzyżówkę.

75
00:03:53,984 --> 00:03:57,043
Tramwaj chcę skręcić, a rowerzysta jechać 

76
00:03:57,143 --> 00:04:00,127
prosto. Oba pojazdy mają zielone światło.

77
00:04:00,640 --> 00:04:03,150
To wyjątkowa sytuacja, bo to rowerzysta 

78
00:04:03,250 --> 00:04:04,843
ma tu pierwszeństwo.

79
00:04:05,504 --> 00:04:06,781
To wyjątek od reguły

80
00:04:06,881 --> 00:04:09,087
więc zapiszmy to sobie na planszy.

81
00:04:09,600 --> 00:04:13,696
Kiedy tramwaj i inny pojazd mają zielone światło

82
00:04:13,952 --> 00:04:16,983
i tramwaj chce skręcić, a inny pojazd 

83
00:04:17,083 --> 00:04:19,415
jechać prosto, to inny pojazd 

84
00:04:19,515 --> 00:04:22,141
ma pierwszeństwo przed tramwajem.

85
00:04:25,471 --> 00:04:28,163
Spójrzmy jeszcze na drugą krzyżówkę 

86
00:04:28,263 --> 00:04:31,870
ze światłami. Tu i tramwaj, i samochód skręcają.

87
00:04:32,383 --> 00:04:34,225
To już nie jest wyjątek

88
00:04:34,325 --> 00:04:36,990
więc to tramwaj ma pierwszeństwo.

89
00:04:41,850 --> 00:04:44,684
Na zakończenie naszej tramwajowej wycieczki

90
00:04:44,784 --> 00:04:46,629
po różnych typach skrzyżowań 

91
00:04:46,729 --> 00:04:48,221
czas udać się na rondo.

92
00:04:48,767 --> 00:04:51,160
Tu zasady są takie, jak na innych 

93
00:04:51,260 --> 00:04:54,249
skrzyżowaniach. Tramwaj musi się dostosować

94
00:04:54,349 --> 00:04:57,267
do znaków i świateł, ale jeśli jest z kimś

95
00:04:57,367 --> 00:04:59,279
na drogach o równych prawach

96
00:04:59,379 --> 00:05:01,053
zawsze ma pierwszeństwo.

97
00:05:01,311 --> 00:05:03,359
Rozważmy taką krzyżówkę.

98
00:05:03,871 --> 00:05:06,687
Mamy tu dwa tramwaje i rowerzystę.

99
00:05:06,943 --> 00:05:08,991
W jakiej kolejności pojadą?

100
00:05:11,807 --> 00:05:14,524
Tramwaj A chce wjechać na rondo, ale ma

101
00:05:14,624 --> 00:05:17,149
przed sobą znak "ustąp pierwszeństwa"

102
00:05:17,249 --> 00:05:18,973
którego musi się słuchać.

103
00:05:19,743 --> 00:05:22,245
Tramwaj B i rowerzysta są na rondzie

104
00:05:22,345 --> 00:05:24,350
czyli na tych samych prawach.

105
00:05:24,607 --> 00:05:27,423
W takim przypadku pierwszeństwo ma tramwaj.

106
00:05:28,191 --> 00:05:30,495
Pierwszy jedzie więc tramwaj B

107
00:05:31,007 --> 00:05:33,694
drugi - rowerzysta, a na końcu na rondo

108
00:05:33,794 --> 00:05:35,358
może wjechać tramwaj A.

109
00:05:36,639 --> 00:05:38,687
Teraz rondo dla Ciebie.

110
00:05:38,943 --> 00:05:41,108
Zwróć uwagę, że nie ma przed nim 

111
00:05:41,208 --> 00:05:43,038
znaku "ustąp pierwszeństwa".

112
00:05:45,855 --> 00:05:47,271
Sprawdzamy.

113
00:05:47,391 --> 00:05:49,989
Oto prawidłowa kolejność.

114
00:05:55,327 --> 00:05:57,902
Pamiętaj, tramwaj to taki mały pociąg.

115
00:05:58,002 --> 00:06:00,941
Nie zatrzyma się w miejscu, gdy Cię zauważy.

116
00:06:01,041 --> 00:06:03,635
Jego droga hamowania jest wielokrotnie 

117
00:06:03,735 --> 00:06:06,190
dłuższa niż droga hamowania samochodu

118
00:06:06,290 --> 00:06:08,381
i może wynieść nawet 80 metrów.

119
00:06:09,024 --> 00:06:11,397
Dlatego tak ważne jest, aby wiedzieć

120
00:06:11,497 --> 00:06:13,483
kiedy należy przepuścić tramwaj

121
00:06:13,583 --> 00:06:15,754
a kiedy to my mamy pierwszeństwo.

122
00:06:18,367 --> 00:06:20,241
Po obejrzeniu tego filmu wiesz już

123
00:06:20,341 --> 00:06:21,542
jak należy się zachować

124
00:06:21,642 --> 00:06:23,742
gdy spotkasz na swojej drodze tramwaj.

125
00:06:23,999 --> 00:06:27,257
A jak się zachować w kontakcie z pistacją?

126
00:06:27,357 --> 00:06:30,093
Zasubskrybuj i maszeruj!