1
00:00:01,024 --> 00:00:03,840
Ziemia bywa nazywana błękitną planetą.

2
00:00:04,352 --> 00:00:07,203
To dlatego, że aż 70% powierzchni 

3
00:00:07,303 --> 00:00:09,727
naszego globu pokrywają wody.

4
00:00:10,240 --> 00:00:13,179
Co z tego, skoro w zdecydowanej większości 

5
00:00:13,279 --> 00:00:15,871
są to wody słone, niezdatne dla ludzi.

6
00:00:16,128 --> 00:00:19,002
Wody pitnej jest w tym bezmiarze 

7
00:00:19,102 --> 00:00:20,735
tylko 0,6 procenta.

8
00:00:21,504 --> 00:00:23,817
Dlatego w tym filmie pokażemy Ci

9
00:00:23,917 --> 00:00:25,343
że warto oszczędzać.

10
00:00:25,600 --> 00:00:28,195
Nie tylko wodę, ale też energię

11
00:00:28,295 --> 00:00:29,695
gaz i inne media.

12
00:00:30,208 --> 00:00:33,508
Powiemy, jak to robić w domowych warunkach.

13
00:00:44,800 --> 00:00:48,896
Na początek obietnica: żadnego lania wody.

14
00:00:49,152 --> 00:00:50,996
Idziemy w konkrety.

15
00:00:51,712 --> 00:00:54,408
Już na początek zadanie dla Ciebie.

16
00:00:55,808 --> 00:00:59,034
Przejdź się po swoim mieszkaniu i zidentyfikuj

17
00:00:59,134 --> 00:01:01,740
wszystkie sprzęty, które zużywają wodę

18
00:01:01,840 --> 00:01:03,520
energię elektryczną, gaz 

19
00:01:03,620 --> 00:01:05,279
albo kilka mediów naraz.

20
00:01:09,376 --> 00:01:11,168
Zacznijmy od kuchni.

21
00:01:11,680 --> 00:01:14,496
Tam jest chyba najwięcej rozmaitych urządzeń.

22
00:01:14,752 --> 00:01:18,142
Stoi lodówka, kuchenka, elektryczny czajnik

23
00:01:18,242 --> 00:01:20,542
często mikrofalówka i zmywarka

24
00:01:20,642 --> 00:01:22,432
zwykle niedaleko zlewu.

25
00:01:23,712 --> 00:01:26,832
W łazience masz pralkę, prysznic, umywalkę

26
00:01:26,932 --> 00:01:29,599
i toaletę, w której spuszczasz wodę.

27
00:01:30,368 --> 00:01:32,898
W pokoju telewizor albo komputer.

28
00:01:33,184 --> 00:01:36,174
Wszędzie jakieś lampy i inne oświetlenie.

29
00:01:36,768 --> 00:01:39,328
Pomieszczenia są też na pewno ogrzewane.

30
00:01:39,584 --> 00:01:41,290
Przy właściwych nawykach 

31
00:01:41,390 --> 00:01:43,167
da się sporo zaoszczędzić.

32
00:01:47,520 --> 00:01:49,312
Od czego by tu zacząć?

33
00:01:49,568 --> 00:01:52,578
Może... od wspomnianej już wody.

34
00:01:53,152 --> 00:01:55,534
Sprawdź, czy żaden kran nie cieknie

35
00:01:55,634 --> 00:01:58,661
gdy jest zakręcony. Takie pojedyncze kropelki

36
00:01:58,761 --> 00:02:00,676
to każdego dnia kilka litrów 

37
00:02:00,776 --> 00:02:03,366
traconych bezpowrotnie w kanalizacji.

38
00:02:03,904 --> 00:02:06,146
Podobnie ze spłuczką w toalecie.

39
00:02:06,464 --> 00:02:08,884
Nawet niewielka nieszczelność uszczelki

40
00:02:08,984 --> 00:02:10,974
sprawia, że codziennie spuszczamy

41
00:02:11,074 --> 00:02:12,607
niepotrzebnie wiadro wody

42
00:02:12,707 --> 00:02:14,400
zupełnie tego nie zauważając.

43
00:02:14,912 --> 00:02:18,104
Wymiana uszczelki nie jest trudna, ani droga

44
00:02:18,204 --> 00:02:21,544
a naprawdę oszczędza setki litrów miesięcznie.

45
00:02:23,360 --> 00:02:26,688
Kolejny patent na oszczędzanie to perlatory

46
00:02:26,944 --> 00:02:30,356
niewielkie końcówki, które nałożone na kran

47
00:02:30,456 --> 00:02:33,898
zmniejszają ilość zużywanej wody nawet o 30%

48
00:02:33,998 --> 00:02:36,524
bez zmniejszania komfortu mycia.

49
00:02:38,976 --> 00:02:42,727
Pamiętaj: zakręcaj kran, gdy szczotkujesz zęby.

50
00:02:43,072 --> 00:02:46,163
Każdorazowo przez 3 minuty oszczędzasz 

51
00:02:46,263 --> 00:02:47,532
nawet 30 litrów. 

52
00:02:47,632 --> 00:02:50,239
Pomyśl, ile to będzie w miesiącu.

53
00:02:52,288 --> 00:02:55,893
Kąpiel z pianką jest świetna, ale to 

54
00:02:55,993 --> 00:03:00,042
jakieś 120-160 l wody. Na co dzień lepiej 

55
00:03:00,142 --> 00:03:03,550
brać prysznic - oszczędzisz połowę.

56
00:03:04,064 --> 00:03:07,136
Woda po kąpieli nie musi od razu iść w rury.

57
00:03:07,648 --> 00:03:10,418
Możesz ją wykorzystać do spłukania toalety

58
00:03:10,518 --> 00:03:11,743
czy umycia podłogi.

59
00:03:16,608 --> 00:03:19,173
Gdzie jeszcze da się oszczędzić wodę?

60
00:03:19,936 --> 00:03:23,008
Zamiast zmywać ręcznie, używaj zmywarki

61
00:03:23,264 --> 00:03:25,897
Ale pamiętaj: oszczędzając wodę 

62
00:03:25,997 --> 00:03:28,127
zużywasz prąd: coś za coś.

63
00:03:29,408 --> 00:03:32,152
Dlatego pralkę i zmywarkę włączaj dopiero

64
00:03:32,252 --> 00:03:34,232
gdy zbierzesz pełen wsad. 

65
00:03:34,368 --> 00:03:36,786
Pranie trzech koszulek, czy zmywanie dwóch

66
00:03:36,886 --> 00:03:39,834
garnków, raczej nie przyniesie oszczędności.

67
00:03:41,440 --> 00:03:44,008
Skąd masz wiedzieć, czy twoje działania

68
00:03:44,108 --> 00:03:45,535
naprawdę są skuteczne?

69
00:03:46,048 --> 00:03:49,120
Łatwo to sprawdzić, jeśli masz wodomierze.

70
00:03:49,632 --> 00:03:51,053
Te urządzenia mierzą 

71
00:03:51,153 --> 00:03:53,064
ile wody pobrali mieszkańcy.

72
00:03:54,240 --> 00:03:56,032
Jak czytać ich wskazania?

73
00:03:57,056 --> 00:03:59,616
Ważne są cyfry czytane od lewej.

74
00:03:59,872 --> 00:04:02,137
Warto sprawdzić miesięczne zużycie 

75
00:04:02,237 --> 00:04:03,989
a po 30 dniach oszczędzania 

76
00:04:04,089 --> 00:04:05,759
dokonać kolejnego odczytu.

77
00:04:06,528 --> 00:04:08,914
Mam nadzieję, że wyniki eksperymentu

78
00:04:09,014 --> 00:04:11,299
przekonają Cię, że rozsądne oszczędzanie

79
00:04:11,399 --> 00:04:12,741
się opłaca.

80
00:04:17,280 --> 00:04:19,872
Przed orzeszkiem mówiliśmy, że pralka

81
00:04:19,972 --> 00:04:21,872
i zmywarka oszczędzają wodę 

82
00:04:21,972 --> 00:04:23,422
ale potrzebują prądu.

83
00:04:24,191 --> 00:04:26,607
W dzisiejszych domach prąd potrzebny jest

84
00:04:26,707 --> 00:04:30,188
w zasadzie wszędzie. Jak go oszczędzać?

85
00:04:32,127 --> 00:04:34,637
Kupując nowy sprzęt dbaj, by miał

86
00:04:34,737 --> 00:04:37,247
jak najwyższą klasę energetyczną.

87
00:04:37,503 --> 00:04:40,723
To znaczy, że lodówka będzie tak samo dobrze

88
00:04:40,823 --> 00:04:43,844
mrozić, zużywając na przykład o 1/5 prądu 

89
00:04:43,944 --> 00:04:46,718
mniej, niż jej starsza odpowiedniczka.

90
00:04:47,487 --> 00:04:49,791
O pralce i zmywarce już wiesz.

91
00:04:50,303 --> 00:04:52,209
Podobną zasadę stosuje się 

92
00:04:52,309 --> 00:04:54,142
do elektrycznego czajnika.

93
00:04:54,839 --> 00:04:57,718
Gotuj w nim tylko tyle wody, ile akurat

94
00:04:57,818 --> 00:05:00,396
potrzebujesz, a zużyje mniej prądu.

95
00:05:01,567 --> 00:05:04,233
Światło włączaj tylko, gdy to naprawdę

96
00:05:04,333 --> 00:05:07,235
potrzebne, na przykład po zmroku, i gaś je

97
00:05:07,335 --> 00:05:09,501
gdy wychodzisz z pomieszczenia.

98
00:05:11,295 --> 00:05:14,367
Zaplanuj odpowiednie rozmieszczenie sprzętów.

99
00:05:14,623 --> 00:05:17,226
Lodówka ustawiona przy piekarniku 

100
00:05:17,326 --> 00:05:20,660
zużyje więcej prądu, a biurko daleko od okna

101
00:05:20,760 --> 00:05:23,001
będzie wymagać palenia lampki 

102
00:05:23,101 --> 00:05:24,874
nawet w dzień. A po co? 

103
00:05:24,974 --> 00:05:27,421
Pod oknem widniej i przyjemniej.

104
00:05:29,127 --> 00:05:32,281
Gdy wyjeżdżasz na dłużej, wyłącz dekoder

105
00:05:32,381 --> 00:05:34,334
telewizor i inne sprzęty.

106
00:05:34,847 --> 00:05:37,482
Zainwestuj w listwy, które można wyłączyć

107
00:05:37,582 --> 00:05:40,478
jednym przyciskiem - to ułatwia oszczędzanie.

108
00:05:41,247 --> 00:05:43,807
Lodówkę zostaw w spokoju.

109
00:05:48,671 --> 00:05:51,231
Chcesz sprawdzić, ile prądu oszczędzasz?

110
00:05:51,800 --> 00:05:54,559
Naucz się czytać wskazania licznika.

111
00:05:55,201 --> 00:05:58,250
Jeśli to licznik mechaniczny, indukcyjny

112
00:05:58,350 --> 00:06:00,702
to ma postać niedużej skrzynki.

113
00:06:01,215 --> 00:06:03,707
Zobaczysz w niej okienko z czarnymi 

114
00:06:03,807 --> 00:06:05,966
i czerwonymi cyframi, a poniżej 

115
00:06:06,066 --> 00:06:07,357
kręcącą się tarczę.

116
00:06:07,871 --> 00:06:09,535
Zużycie prądu czytasz 

117
00:06:09,635 --> 00:06:12,339
z poszczególnych okienek. Możesz też

118
00:06:12,439 --> 00:06:15,533
obserwować, czy tarcza kręci się szybciej

119
00:06:15,633 --> 00:06:18,621
więcej prądu, czy wolniej - oszczędzam.

120
00:06:19,647 --> 00:06:22,341
Na liczniku cyfrowym zużycie energii 

121
00:06:22,441 --> 00:06:24,788
w bieżącym okresie rozliczeniowym

122
00:06:24,888 --> 00:06:26,145
odczytujemy tu.

123
00:06:31,167 --> 00:06:33,215
A jak to jest z gazem?

124
00:06:33,727 --> 00:06:36,338
Jeśli masz gazową kuchenkę, dopasuj

125
00:06:36,438 --> 00:06:39,455
wielkość płomienia do średnicy dna garnka

126
00:06:39,555 --> 00:06:41,405
i stosuj garnki piętrowe.

127
00:06:42,687 --> 00:06:45,291
Jeśli Twój dom jest ogrzewany gazem

128
00:06:45,391 --> 00:06:46,782
przykręć grzejniki.

129
00:06:47,295 --> 00:06:49,361
Optymalna temperatura w pokojach

130
00:06:49,461 --> 00:06:55,122
to 20 - 21 stopni, a w sypialni 17 - 18 stopni.

131
00:06:55,487 --> 00:06:57,698
Tylko łazienka wymaga ciepła.

132
00:06:58,303 --> 00:07:01,524
By efektywnie wykorzystać ciepło, nie zasłaniaj

133
00:07:01,624 --> 00:07:03,890
grzejników zasłonami ani meblami. 

134
00:07:03,990 --> 00:07:07,091
Niczego na nich nie wieszaj. Ta zasada pozwala

135
00:07:07,191 --> 00:07:09,735
oszczędzać także tam, gdzie grzejniki 

136
00:07:09,835 --> 00:07:11,753
korzystają z miejskiej sieci 

137
00:07:11,853 --> 00:07:13,403
centralnego ogrzewania.

138
00:07:14,175 --> 00:07:15,959
Podgrzewając gazem wodę 

139
00:07:16,059 --> 00:07:19,294
nie musisz przekraczać 45 stopni Celsjusza.

140
00:07:19,551 --> 00:07:21,599
Do mycia zupełnie wystarczy.

141
00:07:22,688 --> 00:07:25,439
Zużycie gazu sprawdzisz na gazomierzu.

142
00:07:26,719 --> 00:07:30,815
Wartość odczytuje się od lewej do prawej strony.

143
00:07:31,071 --> 00:07:32,234
O, tak.

144
00:07:37,727 --> 00:07:40,981
Warto oszczędzać wodę, prąd i gaz, by zadbać

145
00:07:41,081 --> 00:07:43,358
o domowy budżet i o środowisko.

146
00:07:44,127 --> 00:07:46,363
Najważniejsze metody oszczędzania

147
00:07:46,463 --> 00:07:47,937
pokazujemy na planszy.

148
00:07:48,735 --> 00:07:51,986
By sprawdzić, czy twoje działania są skuteczne

149
00:07:52,086 --> 00:07:54,857
naucz się odczytywać zużycie prądu, gazu

150
00:07:54,957 --> 00:07:56,414
i wody na licznikach.

151
00:08:01,023 --> 00:08:04,351
Wodę, prąd i gaz warto oszczędzać

152
00:08:04,451 --> 00:08:06,655
ale na wiedzy nie oszczędzaj.

153
00:08:07,167 --> 00:08:10,224
Dziel się nią z koleżankami i kolegami

154
00:08:10,324 --> 00:08:13,752
przekazując im link na pistacja.tv