1
00:00:02,560 --> 00:00:04,544
Czy wiesz, że istnieją urządzenia 

2
00:00:04,644 --> 00:00:07,167
składające się prawie wyłącznie z sensorów?

3
00:00:08,192 --> 00:00:09,728
To sztuczne satelity.

4
00:00:10,496 --> 00:00:12,791
W przestrzeni kosmicznej wokół Ziemi

5
00:00:12,891 --> 00:00:14,405
 krążą ich tysiące.

6
00:00:14,848 --> 00:00:17,885
Zwykle są wyposażone tylko w maluśkie silniki

7
00:00:17,985 --> 00:00:20,629
korekcyjne, służące im do obrócenia się 

8
00:00:20,729 --> 00:00:23,304
w inną stronę lub uniknięcia zderzenia 

9
00:00:23,404 --> 00:00:25,343
z jakimś kosmicznym śmieciem.

10
00:00:25,856 --> 00:00:28,665
Są uwięzione na orbicie i mogą zajmować się

11
00:00:28,765 --> 00:00:30,975
tylko tym, do czego je stworzono

12
00:00:31,232 --> 00:00:33,981
- obserwacją Ziemi lub kosmosu.

13
00:00:34,560 --> 00:00:37,362
Używają do tego baterii sensorów

14
00:00:37,462 --> 00:00:39,947
takich, jak teleskopy, radary

15
00:00:40,047 --> 00:00:43,741
lasery pomiarowe, kamery czy spektroskopy.

16
00:00:45,312 --> 00:00:47,975
Głównym efektorem satelity jest nadajnik

17
00:00:48,075 --> 00:00:51,027
radiowy, przesyłający wszystkie te obserwacje

18
00:00:51,127 --> 00:00:53,247
na Ziemię, gdzie są analizowane.

19
00:01:05,024 --> 00:01:08,034
Zejdźmy jednak na Ziemię, bo sztuczne satelity

20
00:01:08,134 --> 00:01:10,828
są urządzeniami niezwykle skomplikowanymi 

21
00:01:10,928 --> 00:01:14,138
i na co dzień mało kto może obejrzeć je z bliska.

22
00:01:14,240 --> 00:01:16,366
Pokażę Ci, jak działają urządzenia

23
00:01:16,466 --> 00:01:18,080
które zapewne masz w domu.

24
00:01:19,360 --> 00:01:21,707
Przekonasz się, że choć wydają się 

25
00:01:21,807 --> 00:01:24,310
bardzo skomplikowane, to tak naprawdę 

26
00:01:24,410 --> 00:01:27,324
wszystkie składają się z sensorów, efektorów

27
00:01:27,424 --> 00:01:29,086
 i elementów sterujących.

28
00:01:29,856 --> 00:01:32,206
Wszystkie też realizują swoje funkcje 

29
00:01:32,306 --> 00:01:34,719
działając według określonego algorytmu.

30
00:01:36,768 --> 00:01:39,494
Jeśli udało Ci się obejrzeć nasz poprzedni film

31
00:01:39,594 --> 00:01:42,143
to wiesz już, jak działa suszarka do włosów.

32
00:01:42,656 --> 00:01:45,588
Czas na nieco bardziej złożone urządzenie.

33
00:01:46,752 --> 00:01:49,529
Jeszcze nie tak dawno temu, pralką nazywano

34
00:01:49,629 --> 00:01:51,830
beczkę zaopatrzoną w silnik i śrubę

35
00:01:51,930 --> 00:01:53,918
wprawiającą wodę w ruch wirowy.

36
00:01:54,688 --> 00:01:57,760
Współczesna pralka ma znacznie więcej funkcji

37
00:01:58,016 --> 00:02:01,694
ale wciąż ma to samo zadanie: usunąć z ubrań

38
00:02:01,794 --> 00:02:05,083
różne zabrudzenia, takie jak pot, ziemia

39
00:02:05,183 --> 00:02:08,811
masło, sos pomidorowy, kurz, farba plakatowa

40
00:02:08,911 --> 00:02:10,695
czy zabity komar.

41
00:02:11,072 --> 00:02:14,039
To tylko kilka dość łagodnych przykładów tego

42
00:02:14,139 --> 00:02:16,703
co może znaleźć się na twojej koszulce.

43
00:02:19,008 --> 00:02:21,568
Mimo że rodzajów zabrudzeń jest wiele

44
00:02:21,824 --> 00:02:24,896
to zawsze tworzą je dwa główne rodzaje brudu:

45
00:02:25,408 --> 00:02:28,728
drobinki takie, jak maleńkie ziarenka piasku

46
00:02:28,828 --> 00:02:32,252
czy pestki z pomidora, oraz kleiste substancje

47
00:02:32,352 --> 00:02:35,902
dzięki którym te drobinki trzymają się ubrania.

48
00:02:36,672 --> 00:02:40,240
Zatem cel prania jest prosty: rozpuścić kleiste

49
00:02:40,340 --> 00:02:43,704
substancje, by drobinki oderwały się od ubrań

50
00:02:43,804 --> 00:02:46,602
a potem wytrząsnąć je z nich do wody.

51
00:02:46,912 --> 00:02:48,704
I to właśnie robi pralka.

52
00:02:48,960 --> 00:02:51,358
Namacza ubrania w wodzie z proszkiem

53
00:02:51,458 --> 00:02:54,486
do prania, który rozpuszcza kleiste substancje

54
00:02:54,586 --> 00:02:57,002
i przez długi czas potrząsa ubraniami

55
00:02:57,102 --> 00:02:59,110
aby wszystkie drobinki wypadły 

56
00:02:59,210 --> 00:03:02,016
spomiędzy włókien i znalazły się w wodzie.

57
00:03:02,528 --> 00:03:04,864
Woda po praniu jest nieprzezroczysta

58
00:03:04,964 --> 00:03:07,449
właśnie dlatego, że jest w niej mnóstwo

59
00:03:07,549 --> 00:03:09,951
różnych drobinek wypłukanych z ubrań.

60
00:03:10,208 --> 00:03:13,143
Na przykład noga komara. Bleee!

61
00:03:16,864 --> 00:03:18,734
Możemy już zacząć rysować 

62
00:03:18,834 --> 00:03:20,704
algorytm działania pralki.

63
00:03:21,216 --> 00:03:23,776
Aby zrobić pranie, pralka musi:

64
00:03:24,032 --> 00:03:27,360
nalać wody do pojemnika z brudnymi ubraniami

65
00:03:27,872 --> 00:03:31,200
przez określony czas potrząsać nimi w wodzie

66
00:03:31,712 --> 00:03:34,016
wylać i odwirować brudną wodę.

67
00:03:34,784 --> 00:03:36,992
Czy przychodzi Ci do głowy coś jeszcze

68
00:03:37,092 --> 00:03:38,333
co powinna zrobić?

69
00:03:42,464 --> 00:03:44,512
Brakuje środka piorącego, prawda?

70
00:03:45,280 --> 00:03:46,694
Ale za ten etap prania

71
00:03:46,794 --> 00:03:48,607
 jesteśmy odpowiedzialni my.

72
00:03:49,120 --> 00:03:50,468
Coś jeszcze?

73
00:03:50,656 --> 00:03:53,468
Tak, masz rację, powinna wypłukać ubrania

74
00:03:53,568 --> 00:03:56,051
bo wciąż mają w sobie środek piorący 

75
00:03:56,151 --> 00:03:57,567
i nieco brudnej wody.

76
00:03:57,824 --> 00:03:59,694
Powinna też odwirować ubrania 

77
00:03:59,794 --> 00:04:01,408
aby nie kapały po wyjęciu.

78
00:04:01,920 --> 00:04:04,736
Niektóre pralki potrafią też wysuszyć ubranie

79
00:04:04,992 --> 00:04:07,808
ale jeszcze, niestety, nie potrafią go uprasować

80
00:04:08,064 --> 00:04:09,084
Szkoda.

81
00:04:09,344 --> 00:04:11,562
Zostańmy jednak przy zwykłej pralce 

82
00:04:11,662 --> 00:04:13,831
żeby zanadto nie komplikować.

83
00:04:15,488 --> 00:04:17,556
Być może przyszło Ci do głowy 

84
00:04:17,656 --> 00:04:19,582
że wodę należałoby podgrzać.

85
00:04:20,095 --> 00:04:22,775
W ciepłej wodzie proszek lepiej rozpuszcza

86
00:04:22,875 --> 00:04:25,115
kleiste substancje, a włókna tkanin 

87
00:04:25,215 --> 00:04:28,285
rozluźniają się, ułatwiając wypłukanie drobinek.

88
00:04:29,055 --> 00:04:30,591
Czy to już wszystko?

89
00:04:32,895 --> 00:04:34,446
Masz rację, nie.

90
00:04:34,687 --> 00:04:36,587
Co, jeśli niespodziewanie nastąpi 

91
00:04:36,687 --> 00:04:38,014
przerwa w dostawie wody?

92
00:04:38,527 --> 00:04:40,692
Jeśli grzałka włączy się bez wody 

93
00:04:40,792 --> 00:04:42,110
może dojść do pożaru.

94
00:04:42,623 --> 00:04:44,094
I po co ma grzać wodę

95
00:04:44,194 --> 00:04:46,462
jeśli to nie pranie, a płukanie?

96
00:04:46,975 --> 00:04:49,710
A jeśli jakieś dziecko otworzy bęben pralki

97
00:04:49,810 --> 00:04:52,350
wypełniony gorącą wodą? Strach pomyśleć!

98
00:04:52,863 --> 00:04:55,707
Dlatego współczesna pralka wyposażona jest

99
00:04:55,807 --> 00:04:58,601
w wiele sensorów i współpracujących z nimi

100
00:04:58,701 --> 00:05:01,821
elementów, aby jej praca była bezpieczniejsza.

101
00:05:02,335 --> 00:05:04,531
Czujnik otwarcia drzwi pralki zapobiega

102
00:05:04,631 --> 00:05:06,942
jej uruchomieniu przy otwartych drzwiach.

103
00:05:07,199 --> 00:05:10,598
Zapobiega też otwarciu drzwi, gdy pralka działa.

104
00:05:11,551 --> 00:05:14,548
Czujnik poziomu wody wykrywa, kiedy jest jej

105
00:05:14,648 --> 00:05:17,665
już wystarczająco dużo i trzeba odciąć dopływ

106
00:05:17,765 --> 00:05:20,228
a podczas wypompowywania, kiedy bęben

107
00:05:20,328 --> 00:05:23,325
jest już pusty i pompa może zakończyć pracę.

108
00:05:24,095 --> 00:05:26,074
Czujnik temperatury, czyli termometr

109
00:05:26,174 --> 00:05:28,385
sprawdza, czy woda jest już wystarczająco

110
00:05:28,485 --> 00:05:30,785
ciepła i można wyłączyć grzałkę.

111
00:05:31,519 --> 00:05:33,671
Czujnik drgań sprawdza, czy pralka 

112
00:05:33,771 --> 00:05:36,565
zbyt mocno się nie trzęsie, ponieważ zbyt duże

113
00:05:36,665 --> 00:05:38,942
drgania mogłyby uszkodzić urządzenie.

114
00:05:40,223 --> 00:05:42,144
Czujnik przezroczystości sprawdza

115
00:05:42,244 --> 00:05:43,806
jak bardzo brudna jest woda

116
00:05:44,063 --> 00:05:45,734
i czy można skrócić pranie

117
00:05:45,834 --> 00:05:47,902
aby zaoszczędzić trochę energii.

118
00:05:48,927 --> 00:05:51,477
Czujnik ciężaru, czyli waga, sprawdza

119
00:05:51,577 --> 00:05:53,374
czy użytkownik taki, jak Ty

120
00:05:53,474 --> 00:05:56,094
nie załadował do niej zbyt dużo ubrań.

121
00:05:57,375 --> 00:06:00,083
I wreszcie czujnik upływu czasu, czyli zegar

122
00:06:00,183 --> 00:06:02,089
bo pralka automatyczna nie może 

123
00:06:02,189 --> 00:06:04,699
prać w nieskończoność.

124
00:06:05,311 --> 00:06:07,775
A jakie pralka ma efektory?

125
00:06:08,383 --> 00:06:12,223
To silnik obracający bębnem, grzałka

126
00:06:12,735 --> 00:06:15,039
pompa wypompowująca brudną wodę

127
00:06:15,295 --> 00:06:18,623
elektrozawór dopływowy i blokada drzwi.

128
00:06:20,415 --> 00:06:22,046
Element sterujący pralki 

129
00:06:22,146 --> 00:06:25,139
to tak zwany programator, czyli mikrokontroler

130
00:06:25,239 --> 00:06:27,206
który jest prostym komputerem.

131
00:06:27,839 --> 00:06:30,388
To do niego trafiają wszystkie informacje 

132
00:06:30,488 --> 00:06:32,059
z sensorów i to on steruje 

133
00:06:32,159 --> 00:06:33,470
wszystkimi efektorami.

134
00:06:33,983 --> 00:06:35,625
Realizuje programy prania 

135
00:06:35,725 --> 00:06:37,822
napisane przez producenta pralki.

136
00:06:38,335 --> 00:06:40,572
Każdy z tych programów to algorytm 

137
00:06:40,672 --> 00:06:42,271
zapisany za pomocą komend 

138
00:06:42,371 --> 00:06:44,477
zrozumiałych dla mikrokontrolera.

139
00:06:46,783 --> 00:06:49,343
Oto pełny algorytm naszej pralki.

140
00:06:49,599 --> 00:06:51,326
Jeśli chcesz go przestudiować

141
00:06:51,426 --> 00:06:52,876
zatrzymaj odtwarzanie.

142
00:06:55,999 --> 00:06:58,505
Według podobnych algorytmów działają:

143
00:06:58,605 --> 00:07:01,337
zmywarka do naczyń, piekarnik elektryczny

144
00:07:01,437 --> 00:07:04,288
czy klimatyzator. Spróbujesz je rozkminić?

145
00:07:05,727 --> 00:07:08,009
Pamiętaj, nigdy nie demontuj samodzielnie

146
00:07:08,109 --> 00:07:10,341
urządzeń, aby zobaczyć, co jest w środku!

147
00:07:10,441 --> 00:07:11,631
To niebezpieczne!

148
00:07:11,871 --> 00:07:14,175
Poproś o pomoc osobę dorosłą.

149
00:07:18,271 --> 00:07:20,558
Sercem wielu współczesnych urządzeń

150
00:07:20,658 --> 00:07:22,427
domowych jest mikrokontroler

151
00:07:22,527 --> 00:07:25,165
czyli prosty komputer odbierający sygnały

152
00:07:25,265 --> 00:07:26,701
ze wszystkich sensorów 

153
00:07:26,801 --> 00:07:29,021
i sterujący wszystkimi efektorami.

154
00:07:29,535 --> 00:07:30,893
Realizuje on algorytm 

155
00:07:30,993 --> 00:07:32,685
zapisany w postaci programu 

156
00:07:32,785 --> 00:07:36,084
dostarczonego przez producenta urządzenia.

157
00:07:38,239 --> 00:07:41,360
Czujnik pralki daje jej sygnał, kiedy przerwać

158
00:07:41,460 --> 00:07:44,531
pranie, ale program pistacji jest tak obszerny

159
00:07:44,631 --> 00:07:47,269
że możesz z niego korzystać bez przerw.

160
00:07:47,711 --> 00:07:53,095
Jesteśmy dostępni 24/7 na pistacja.tv