Jeśli mówisz, że Twój pies jest do Ciebie przywiązany, to zwykle znaczy że żywi do ciebie ciepłe uczucia. Ale mógłby też być przywiązany na przykład smyczą do barierki przed sklepem gdy Ty robisz zakupy. I wtedy pewnie nie byłby zadowolony. Podobnie jest z przywiązaniem do ziemi. Dziś znaczy to, że ktoś kocha miejsce w którym mieszka, ale w dawnych czasach chłopi byli przywiązani do ziemi w takim sensie, że nie mogli jej legalnie opuścić. Byli w zasadzie własnością dziedzica. Współcześnie nikt już nie jest przymusowo związany z miejscem zamieszkania. A o tym, jakie to niesie ze sobą konsekwencje będzie ten film. We współczesnym świecie nikt nie jest już przywiązany do ziemi, a rozwój transportu sprawił, że podróżowanie stało się szybkie a często także tanie. Dzięki temu coraz więcej osób coraz chętniej zmienia miejsce pobytu na dłużej, albo nawet na stałe. Taki proces nazywamy migracją. Migracje mogą być dobrowolne na przykład w poszukiwaniu lepszej pracy albo żeby połączyć się z mieszkającą gdzie indziej rodziną. Mogą też wynikać z niezależnych od migranta okoliczności: wojny, prześladowań politycznych społecznych, czy religijnych. Jeśli oglądasz nasze filmy z geografii to może wiesz już, że migracje można dzielić na różne sposoby. Ze względu na zasięg wyróżniamy migracje wewnętrzne, w granicach jednego kraju oraz zewnętrzne, czyli takie, w których przekracza się granice państwowe. Ze względu na czas trwania mogą one być czasowe albo stałe. A ze względu na kierunek przemieszczania mówimy o imigracji, czyli napływie ludności na dane terytorium oraz o emigracji czyli odpływie ludności z danego obszaru. W naszym filmie zajmiemy się migracjami zewnętrznymi z i do Polski oraz ich wpływem na liczbę ludności naszego kraju. Historycznie Polska była krajem z którego więcej obywateli wyjeżdżało za granicę niż przyjeżdżało. Takie wyjazdy dotyczą głównie osób w sile wieku, przedsiębiorczych i pracujących co prowadzi do braków kadrowych w wielu branżach. Z kolei imigracja, czyli napływ cudzoziemców do Polski, pomaga wypełnić luki na rynku pracy dzięki czemu gospodarka może działać sprawniej. Przybysze często podejmują się też zajęć nieatrakcyjnych dla stałych mieszkańców. Osiedlanie się osób o odmiennej kulturze czy religii, może jednak prowadzić do napięć społecznych, jak zdarzało się to już w niektórych państwach Europy. Zwłaszcza, jeśli napływ ten będzie bardzo duży w krótkim czasie. Migracje to nie jedyny czynnik, który ma wpływ na liczbę ludności w danym kraju. W innym filmie tej playlisty opowiadamy jak na zmiany populacji wpływa liczba urodzeń i zgonów. W demografii łączy się dwa elementy: przyrost naturalny, czyli wspomnianą różnicę między liczbą urodzeń a zgonów oraz saldo migracji, czyli różnicę między liczbą imigrantów a emigrantów. Razem tworzą one tak zwany przyrost rzeczywisty, który pokazuje jak naprawdę zmienia się liczba mieszkańców danego państwa w określonym czasie. Obliczamy go ze wzoru PR = PN + SM Przyrost rzeczywisty sprawdza się gdy analizujemy zmiany liczby ludności w jednym kraju i to w konkretnym przedziale czasowym. Ale co w sytuacji, gdy chcemy porównywać różne państwa, z zupełnie inną liczbą mieszkańców? Wyobraź sobie że mieszkaniec małego miasta z dumą mówi: "W zeszłym roku do naszego miasta wprowadziło się 1000 osób". Brzmi imponująco? Tak, dla miasta które ma 10 000 mieszkańców. W dużym mieście mającym 650 tysięcy mieszkańców dodatkowy tysiąc osób nie robi wrażenia. Podobnie jest z przyrostem rzeczywistym. Sama wartość nie wystarczy. Potrzebny jest współczynnik w naszym przypadku - przyrostu rzeczywistego. Obliczamy go dzieląc przyrost rzeczywisty przez liczbę mieszkańców i przeliczając otrzymany wynik na promile czyli mnożąc go przez tysiąc. Uzyskujemy w ten sposób przyrost rzeczywisty na 1000 mieszkańców. Dzięki niemu łatwo porównywać zmiany liczby ludności, niezależnie od wielkości kraju czy okresu, którego dotyczą. W Polsce do niedawna o wartości przyrostu rzeczywistego decydowały głównie migracje Polaków za granicę. Ostatnia duża fala emigracji miała miejsce po wejściu Polski do Unii Europejskiej czyli po 2004 roku, kiedy to wielu rodaków wyjeżdżało w poszukiwaniu lepszej pracy i lepszych warunków życia dla swoich dzieci. Gdy robimy ten film saldo migracji w kraju jest dodatnie. To znaczy, że więcej osób do nas przyjeżdża niż stąd wyjeżdża. I co ciekawe, aż 2/3 przyjeżdżających to Polacy, którzy wcześniej wyemigrowali. Coraz więcej przeprowadza się też do nas cudzoziemców, którzy uznają nasz kraj za przyjazny i atrakcyjny. Wielką falę migracji przeżyliśmy w 2022 roku gdy po wybuchu wojny w Ukrainie polską granicę przekroczyły miliony uchodźców. Szacuje się, że przez pewien czas liczba mieszkańców naszego kraju przekraczała 40 milionów - wartość której Polska nie osiągnęła nigdy wcześniej w swojej historii. Znaczna liczba imigrantów postanowiła na stałe związać się z naszym krajem i choć od 2023 roku przyrost rzeczywisty pozostaje ujemny, dzięki migracjom jego wartość nie spada aż tak dramatycznie. Obliczmy dla przykładu współczynnik przyrostu rzeczywistego w Polsce w 2024 roku. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego przyrost naturalny na obszarze naszego kraju był ujemny i wyniósł minus 156 722 osoby. Saldo migracji było dodatnie 9301 osób. Liczba ludności 31 grudnia wynosiła 37 489 090 osób. Zacznijmy od wypisania danych. PN, czyli przyrost naturalny wynosi minus 156 722 osoby. SM, czyli saldo migracji: 9301 osób a L, czyli liczba ludności: 37 489 090 osób. Obliczyć mamy współczynnik przyrostu rzeczywistego, czyli WPR. Gdzieś z boku warto też zapisać potrzebne wzory: na przyrost rzeczywisty PR i współczynnik przyrostu rzeczywistego WPR. Czas na obliczenia. Najpierw przyrost rzeczywisty. Podstawiamy dane do wzoru. Przyrost naturalny to minus 156 722 a saldo migracji było... dodatnie: 9301. Minus 156 722 dodać 9301 to minus 147 421 osób. Wynik jest ujemny, co oznacza że z kraju ubyło tylu mieszkańców. Teraz, zgodnie ze wzorem na WPR Dzielimy ten ujemny przyrost rzeczywisty przez liczbę ludności a następnie mnożymy wynik przez 1000 promili czyli minus 147 421 przez 37 489 090 razy 1000 promili to... Pamiętaj, że możesz użyć kalkulatora. ...to w przybliżeniu minus 3 i 93/100 promila. I taka jest też odpowiedź. W 2024 roku współczynnik przyrostu rzeczywistego w Polsce wyniósł -3,93 promila. Czas na kolejny przykład. Oblicz współczynnik przyrostu rzeczywistego w województwie śląskim wiedząc, że w 2024 roku urodziło się w nim 25 399 osób, a zmarło 51 441 osób. W tym samym roku do województwa przyjechały 1473 osoby a wyjechały z niego 1524 osoby. Liczba ludności wynosiła wtedy 4291440 osób. Co najpierw? Wypisujemy dane. U, czyli liczba urodzeń, wynosi 25 399 osób Z, czyli liczba zgonów, 51 441 osób I, czyli liczba imigrantów, 1473 osoby E, czyli liczba emigrantów, 1524 osoby a L, czyli liczba ludności, wynosiła wtedy 4 291 440 osób. Szukamy współczynnika przyrostu rzeczywistego WPR. Widzisz, że aby obliczyć ten współczynnik musisz najpierw obliczyć przyrost rzeczywisty a do tego potrzebne ci będą wzory na przyrost naturalny i saldo migracji. Zostawmy je tutaj z boku żeby o nich nie zapomnieć. Teraz możemy przejść do obliczeń. Najpierw liczymy przyrost naturalny w województwie śląskim. PN równa się U odjąć Z czyli 25 399 odjąć 51 441, to minus 26 042. Jest ujemny, prawda? Teraz saldo migracji. Mówiliśmy wcześniej, że saldo migracji to różnica między liczbą imigrantów a emigrantów. Wiesz, że do województwa przyjechały 1473 osoby a więc to nasze I. W tym samym czasie wyjechały czyli wyEmigrowały, 1524 osoby, czyli nasze E. Odejmując od I E otrzymamy minus 51. Saldo migracji SM też jest ujemne. Mając te dwie wartości możemy obliczyć przyrost rzeczywisty. PR równa się PN dodać SM czyli minus 26 042 dodać minus 51. Plus z minusem dają?... Tak, minus. A więc minus 26 042 odjąć 51 to minus 26093. Teraz możemy w końcu obliczyć żądany w zadaniu współczynnik przyrostu rzeczywistego. WPR równa się PR podzielić przez L razy tysiąc promili. Czyli minus 26093 podzielić przez 4 291 440 razy 1000 promili a to daje nam w przybliżeniu - 6,08 promila. Pamiętaj, żeby wynik zaokrąglić do dwóch miejsc po przecinku i koniecznie dopisać na końcu znak promila. Możemy podać odpowiedź. W 2024 roku współczynnik przyrostu rzeczywistego w województwie śląskim wyniósł minus 6 i 8 setnych promila. Czas na Ciebie. Zatrzymaj film, oblicz samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie. Współczynnik przyrostu rzeczywistego wyniósł -2,14 promila. Masz tak, jak ja? Gratulujemy! Po więcej zadań zajrzyj do ćwiczeń pod filmem. Na liczbę ludności kraju wpływ ma liczba urodzeń, zgonów i saldo migracji. Razem składają się one na przyrost rzeczywisty. Porównując różne państwa i różne przedziały czasowe, używa się współczynnika przyrostu rzeczywistego. Wzory do obliczeń pokazujemy na planszy. Znajdziesz tu też najważniejsze przyczyny i skutki migracji. Przyrost rzeczywisty ludności może być ujemny, ale liczba filmów na pi-stacji rzeczywiście rośnie. Sprawdź to, wchodząc na pistacja.tv