Co można kupić za złotówkę? Lizaka, kajzerkę, wykałaczki? A za jedno euro? Dom. Prawdziwy, nie dla lalek. Takie oferty to sposób na walkę z wyludnianiem się miejscowości w południowej Europie. A w Polsce da się kupić dom za złotówkę? Jeszcze nie, ale i u nas miejscowości się wyludniają. O tym, dlaczego, opowiemy Ci w tym filmie. Jeśli oglądasz nasze filmy, to pewnie już wiesz czym są migracje. Jeśli nie, przypominamy: migracje to przemieszczanie się ludzi na stałe lub na jakiś czas związane ze zmianą miejsca zamieszkania. Migracje mogą wiązać się z przekraczaniem granic między państwami, ale nie muszą. Mogą odbywać się w obrębie jednego kraju z miasta do miasta, ze wsi do miasta lub odwrotnie. Bez względu na kierunek, taki typ migracji zawsze nazywamy migracjami wewnętrznymi. W Polsce tradycyjnie ludzie migrowali ze wsi do miast. Przyczyn było kilka. Po pierwsze, szybki wzrost liczby ludności sprawił, że nie dla każdego na wsi starczało ziemi, by się z niej utrzymać. W rozwijających się miastach w których budowano zakłady przemysłowe i rozwijano usługi, o wiele łatwiej było o pracę i to często taką, która dawała większe dochody niż uprawa roli czy hodowla zwierząt. Po drugie, miasta oferowały lepszy standard życia. W domach był nie tylko prąd, ale i bieżąca woda a często także centralne ogrzewanie i wiele udogodnień, o których na wsi można tylko pomarzyć, nie mówiąc już o większych możliwościach edukacji. Wielu młodych mieszkańców wsi i małych miasteczek wyjeżdżało do dużych ośrodków miejskich aby tam kontynuować naukę i zdobyć kwalifikacje zawodowe. Większość z nich po zakończeniu edukacji znajdowała tam pracę. Nic dziwnego, że decydowała się pozostać w mieście na stałe. Dziś miasta nadal mają dużo do zaoferowania i przyciągają młodych mieszkańców wsi. Zaczynamy jednak obserwować nowe zjawisko. Od początku XXI wieku w Polsce więcej ludzi przenosi się z miasta na obszary wiejskie niż ze wsi do miast. Mówimy więc, że w ostatnich latach obszary wiejskie notują dodatnie saldo migracji, bo imigracja - w tym przypadku na wieś - przeważa nad emigracją. Nie oznacza to jednak, że ludzie z miasta wracają na wieś i zaczynają z powrotem zajmować się pracą na roli. Coraz częściej mieszkańcy dużych metropolii przenoszą się na tereny podmiejskie do gmin wiejskich otaczających miasto. Zamieniają ciasne mieszkania w blokach na nowe domy jednorodzinne o wysokim standardzie, ale nadal pracują w mieście i prowadzą miejski styl życia a ich dzieci chodzą do miejskich szkół. Takie gminy potocznie określa się mianem obwarzanka. Takie obszary całkowicie zmieniają swój charakter. Nie znajdziemy tam typowej zabudowy wiejskiej, a ludność nie utrzymuje się z rolnictwa. Przyjrzyjmy się dwóm województwom: zachodniopomorskiemu i podlaskiemu i na podstawie danych statystycznych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny prześledźmy zachodzące w nich zmiany liczby ludności. Gdy robimy ten film, najbardziej aktualne dane pochodzą z roku 2022. Spójrz na mapę. Kolor niebieski oznacza na niej gminy z ujemnym saldem migracji wewnętrznych, czyli te, z których więcej osób wyjechało niż przyjechało. Kolorem czerwonym zaznaczono gminy z dodatnim saldem migracji, czyli... Tak, te, do których więcej ludzi przyjechało. Im ciemniejszy kolor na mapie tym zjawisko bardziej nasilone. Widzisz, że Szczecin i Białystok miasta wojewódzkie tych regionów zaznaczono na niebiesko. Ludzie przenoszą się z tych miast i osiedlają w graniczących z nimi gminach. Widać to w położonej na wschód od Szczecina gminie Kobylanka, a także w położonych na północ i północny-wschód od Białegostoku Supraślu i Wasilkowie. Znajdź je na mapie i zobacz, że w tych gminach dodatnie saldo migracji przekracza 20 promili. To oznacza, że na każde 1000 mieszkańców gminy te co roku zyskują ponad 20 nowych. Warto sprawdzić, kto najczęściej zmienia miejsce zamieszkania. Ze statystyk GUS widać, że to głównie osoby w miarę młode, które chętniej decydują się na posiadanie dzieci. W gminach podmiejskich wraz ze wzrostem liczby ludności rośnie więc przyrost naturalny i zmienia się struktura wiekowa społeczności. We wspomnianym Supraślu osoby w wieku przedprodukcyjnym i produkcyjnym stanowią łącznie już ponad 80% W gminie Wasilków - jeszcze więcej. Podobnie jest w gminie Kobylanka w województwie zachodniopomorskim. Osoby w wieku poprodukcyjnym stanowią tam tylko 18% ogółu ludności. Ale gdy spojrzysz na naszą mapę łatwo dostrzeżesz, że nie we wszystkich wsiach w Polsce odnotowuje się wzrost liczby ludności. Wyraźnie widać, że ujemne saldo migracji wewnętrznych występuje nie tylko na obszarach dużych miast, o czym opowiadaliśmy przed orzeszkiem. Dotyka też gmin położonych raczej na obrzeżach województwa w dużym oddaleniu od ośrodków miejskich. Ciemnym niebieskim kolorem została zaznaczona na przykład gmina Kleszczele, czy sąsiadująca z nią gmina Milejczyce. Obie położone tuż przy granicy z Białorusią. Podobna sytuacja ma miejsce na północnych krańcach województwa podlaskiego tuż przy granicy z Obwodem Królewieckim na przykład w gminie Wiżajny. Wszystkie wymienione od lat borykają się ze stopniowym wyludnianiem się. Saldo migracji jest tam ujemne. Więcej ludzi stamtąd wyjeżdża niż do nich przyjeżdża, a ponieważ jak już mówiliśmy przed orzeszkiem wyjeżdżają głównie ludzie młodzi w gminach tych zmienia się przyrost naturalny i struktura wieku. Zostają w nich głównie starsi, co sprawia że nie ma komu rodzić dzieci. Spada przyrost naturalny. W gminie Kleszczele już więcej niż co trzeci mieszkaniec osiągnął wiek emerytalny. Niewiele lepsza sytuacja jest w sąsiedniej gminie Milejczyce. Udział osób w wieku poprodukcyjnym przekroczył tam 30% W XXI wieku mieszkańcy dużych miast coraz chętniej przeprowadzają się na okoliczne tereny wiejskie. Saldo migracji w gminach podmiejskich często jest dodatnie. Przeprowadza się tam młodsza i bogatsza część społeczeństwa, co zmienia strukturę demograficzną i poprawia przyrost naturalny. Odwrotna sytuacja występuje w oddalonych od miast gminach przygranicznych, w których mamy do czynienia z wyludnianiem się i skrajnie ujemnym przyrostem naturalnym oraz starzeniem się społeczeństwa. Migracja z miasta na wieś to skomplikowana rzecz, ale migracja na pi-stację jest prosta. Wystarczy kliknąć w link i już jesteś w naszej społeczności.