Mury na granicach to nie nowość. Choćby chiński Wielki Mur, który miał chronić państwo przed najazdami koczowniczych plemion. Podobny, choć o wiele krótszy mur zbudowała niedawno Turcja na granicy z Irakiem i Syrią. Miał on pomóc w walce z nielegalną migracją przemytem i zagrożeniami terrorystycznymi a stał się symbolem narastających napięć i konfliktów w regionie. O tych konfliktach opowiemy Ci w tym filmie. O Bliskim Wschodzie często słyszysz w wiadomościach, ale co właściwie określa się tym mianem? Ten region tworzy 15 niepodległych państw które pokazujemy ci na mapie. Są tu też terytoria o niejasnym statusie politycznym, jak Autonomia Palestyńska czy Kurdystan. Przebiegają tędy ważne, międzynarodowe szlaki komunikacyjne, w tym Kanał Sueski - jedno z głównych połączeń morskich świata. Region ten jest także jednym z największych na świecie producentów ropy naftowej i gazu ziemnego - podstawowych surowców energetycznych światowej gospodarki. Znaczenie tych surowców sprawia, że sytuacja polityczna na Bliskim Wschodzie ma istotny wpływ na globalną gospodarkę. A o konflikty tu nietrudno. Zarówno wewnętrzne, prowadzące do zmiany władzy w poszczególnych krajach jak i międzypaństwowe, wynikające z różnic etnicznych, kulturowych i religijnych. Region zamieszkują w przeważającej większości muzułmanie - wyznawcy islamu drugiej pod względem liczby wyznawców religii na świecie. Podobnie jak chrześcijanie muzułmanie też dzielą się na różne odłamy. Dwa najważniejsze to szyici i sunnici. Podział muzułmanów jest istotny. Ich poglądy na udział religii w życiu codziennym zasadniczo się różnią, a to często prowadzi do sporów, które mogą przybrać postać otwartego konfliktu zbrojnego. Konflikty dotyczą głównie walki o wpływy władzę i ogromne zasoby finansowe. Argumenty religijne często służą jedynie jako pretekst do wszczęcia działań zbrojnych. Zdarza się, że angażowane są w nie także państwa zewnętrzne, takie jak Stany Zjednoczone, Rosja, czy Wielka Brytania. Światowe mocarstwa angażują się w te konflikty głównie z chęci zdobycia lub utrzymania dostępu do złóż ropy naftowej oraz utrzymania międzynarodowych szlaków komunikacyjnych. Więcej o wojnach na Bliskim Wschodzie opowiemy Ci po orzeszku. Jednym z najdłużej trwających konfliktów na Bliskim Wschodzie pozostaje spór między Izraelem a państwami arabskimi. W 1947 roku decyzją Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych (w skrócie: ONZ) Żydzi, których wówczas było na tych terenach o wiele mniej niż Arabów otrzymali część terenów Palestyny by utworzyć własne państwo. Tereny te zostały im przyznane ponieważ przed wiekami na tych terenach istniało starożytne państwo żydowskie. Zamieszkałym tu Palestyńczykom ograniczono prawa obywatelskie. W wyniku tego wielu z nich zdecydowało się na emigrację do krajów sąsiednich głównie do Jordanii i Libanu ale także do Syrii, Egiptu i Iraku. Przez kolejne dekady dążyli oni do utworzenia suwerennego państwa. Ich wysiłki doprowadziły jednak jedynie do powstania tak zwanej Autonomii Palestyńskiej, sprawującej kontrolę nad terytorium Strefy Gazy i Zachodniego Brzegu Jordanu. Część palestyńskich ugrupowań próbowała wywalczyć niepodległość zbrojnie organizując ataki na ludność żydowską. W odpowiedzi izraelskie siły zbrojne dzięki światowym mocarstwom o wiele lepiej wyszkolone i wyposażone, też stosowały rozwiązania siłowe, co skutkowało licznymi ofiarami po stronie palestyńskiej. Z biegiem lat narastała spirala przemocy wzajemnej nieufności i wrogości. Mimo wielokrotnych prób podejmowanych przez społeczność międzynarodową osiągnięcie porozumienia wciąż wydaje się wyjątkowo trudne. Konflikty wstrząsają też krajami leżącymi nad Zatoką Perską. Zaczęło się od rewolucji islamskiej w Iranie która doprowadziła do wieloletniej wojny z sąsiednim Irakiem. Tłem był religijny konflikt wywołany przez irańskich szyitów. Kolejny konflikt rozpoczął Irak, który w 1990 r. napadł na Kuwejt, by przejąć tamtejsze jedne z najbogatszych na świecie zasoby ropy naftowej. Maleńki Kuwejt z niewielką armią został szybko zajęty przez irackie wojska ale światowe mocarstwa nie zamierzały się biernie przyglądać. Na Irak nałożono sankcje które zakazywały handlu z tym państwem. Zawieszono połączenia lotnicze i zamrożono majątek irackiego rządu za granicą. W kolejnym roku międzynarodowa koalicja państw, dowodzona przez Stany Zjednoczone wyzwoliła Kuwejt spod władzy Iraku w ramach operacji wojskowej Pustynna Burza. Działania wojenne, jak i celowe niszczenie szybów naftowych, spowodowały nieodwracalne skażenie tysięcy km2 pustyni. Po przegranej Irak przez lata musiał cierpieć z powodu międzynarodowych sankcji gospodarczych. Nieco ponad 10 lat później, na początku XXI w. nastąpiła inwazja koalicji międzynarodowej na Irak. Pretekstem do ataku miał być fakt że władze kraju dysponowały nielegalną bronią masowego rażenia. Nigdy jej jednak nie odnaleziono. Po obaleniu rządu Saddama Husseina i wycofaniu międzynarodowych wojsk niepokoje nie ustały. Terrorystyczna organizacja Państwo Islamskie w skrócie zwana ISIS, wyznająca najbardziej radykalną odmianę sunnizmu zajęła większość terytorium kraju. Dopiero skoordynowane wysiłki międzynarodowej koalicji państw doprowadziły do wyparcia terrorystów z większości terytorium Iraku, choć do dziś prowadzą oni działania partyzanckie. Zarzewiem kolejnych konfliktów stała się tak zwana Arabska Wiosna czyli bunty w krajach Afryki Północnej wywołane powszechnym niezadowoleniem ludzi rosnącą nieudolnością rządów. Protestujący domagali się wolnych wyborów i poprawy warunków życia. Sprzeciwiali się bezrobociu i korupcji. W niektórych krajach masowe demonstracje doprowadziły do reform gospodarczych i politycznych, ale nie wszędzie. W Syrii niepokoje przerodziły się w krwawą wojnę domową, która trwa do dziś. Na pograniczu Syrii i Iraku uaktywnili się fundamentaliści spod znaku Państwa Islamskiego - zwolennicy najbardziej radykalnej odmiany islamu i rządów religijnych. W wyniku brutalnych ataków na ludność cywilną oraz masowych prześladowań miliony Syryjczyków uciekło do sąsiednich krajów arabskich, a setki tysięcy szukały schronienia w Europie. W 2015 r. stało się to powodem ogłoszenia tak zwanego kryzysu migracyjnego. Zamachy przeprowadzone przez fanatyków z ISIS, doprowadziły do śmierci kilku tysięcy osób, między innymi w Europie. Wzorem był dla nich Osama bin Laden autor zamachów z 11. września 2001 roku na terytorium USA. Zjawisko terroryzmu nigdy wcześniej nie stanowiło tak poważnego zagrożenia dla bezpieczeństwa na świecie. Trudny do rozwiązania pozostaje też tak zwany problem kurdyjski. Kurdowie są narodem bez własnego państwa. Zamieszkują tereny Kurdystanu, współcześnie podzielonego między Turcję, Irak, Iran i Syrię. Od dziesięcioleci walczą o własne państwo a przynajmniej o dalece posuniętą autonomię w tym legalizację języka kurdyjskiego i poszanowanie zwyczajów. W walce o swoje prawa posuwają się do działań zbrojnych i terrorystycznych. W reakcji, państwa mające w swoich granicach tereny zamieszkałe przez Kurdów stosują represje i przesiedlenia. Status polityczny Kurdów pozostaje nierozwiązany i jest jednym z kluczowych wyzwań dla stabilności Bliskiego Wschodu. Konflikty zbrojne na Bliskim Wschodzie nie są problemem wyłącznie lokalnym dotyczącym uczestniczących w nich państw. Mają również istotny wpływ na światowe rynki energetyczne. Bliski Wschód to kluczowy producent ropy naftowej i gazu ziemnego. Cieśniny takie jak Ormuz, Bab-al-Mandab czy Kanał Sueski, tworzą główną morską drogę handlową między Azją a Europą. To tak zwane wąskie gardło światowej energetyki, ale nie tylko. Każde załamanie bezpieczeństwa w regionie odbija się na globalnych cenach surowców i produktów. Może jeszcze pamiętasz, jak w 2021 roku wielki kontenerowiec na tydzień zablokował Kanał Sueski? Nawet tak krótki przestój sprawił że w Europie wzrosły na przykład ceny kawy i herbaty, a fabryki miały przestoje bo musiały kilka tygodni dłużej czekać na zamówione w Azji części. Działania zbrojne na Bliskim Wschodzie oprócz znaczenia gospodarczego i wpływu na ceny ropy naftowej i gazu ziemnego generują też masowe migracje ludności. Po Arabskiej Wiośnie w 2015 r. w czasie wspomnianego już kryzysu migracyjnego, z krajów Bliskiego Wschodu do Europy uciekło blisko 2 miliony ludzi. .Region ten od dekad stanowi jeden z najbardziej niestabilnych obszarów świata a toczące się tam wojny wpływają na układ sił geopolitycznych, światowe bezpieczeństwo i gospodarkę. Konflikty prowadzą do masowych migracji ludności, kryzysów humanitarnych a także wzrostu napięć między mocarstwami wspierającymi przeciwne strony sporu. Destabilizacja regionu sprzyja też rozwojowi terroryzmu, stwarzając zagrożenie dla mieszkańców nawet tak odległych regionów, jak Stany Zjednoczone i Europa. Oceń prawdziwość podanych zdań. Jednym z najdłużej trwających konfliktów na Bliskim Wschodzie jest konflikt izraelsko-palestyński. Prawda. W Izraelu od czasu obalenia reżimu Saddama Husseina trwa wojna domowa. Fałsz. Konflikty na Bliskim Wschodzie mają wpływ na gospodarkę światową. Prawda. Bliski Wschód od wielu lat jest miejscem wojen na podłożu ekonomicznym, politycznym narodowościowym i religijnym. Każdy konflikt zbrojny w tym regionie zwiększa napięcia międzynarodowe ponieważ prowadzi do zakłóceń wydobycia ropy naftowej i utrudnia międzynarodowy transport morski, wpływając na koszty życia i łańcuchy produkcji na całym świecie. Bliski Wschód to miejsce wielu konfliktów ale pi-stacja to miejsce, gdzie zdobędziesz wiedzę zupełnie bezkonfliktowo. Wejdź na pistacja.tv i polub nas. Warto!