fbpx

Z tego filmu dowiesz się:

  • dlaczego zbyt długie siedzenie przed ekranem męczy ciało i oczy,
  • jak prawidłowo siedzieć przy komputerze, by uniknąć bólu pleców i karku,
  • jak dbać o oczy podczas nauki i zabawy online,
  • jak ograniczyć wpływ niebieskiego światła i poprawić jakość snu,
  • jak zachować równowagę między światem online a offline,
  • jak zadbać o porządek cyfrowy w codziennym życiu.

Podstawa programowa

Pobieranie materiałów

Licencja: cc-by-nc-sa.svg

Poniższe materiały są udostępnione na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowej (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.pl). Możesz je wykorzystywać wyłącznie jako całość, bez rozdzielania ich na indywidualne elementy składowe. Zabronione jest wycinanie, pobieranie, modyfikowanie, edytowanie i zmienianie elementów składowych (np. grafik, tekstów, dźwięków, logotypów). Licencja CC BY-NC-SA 4.0 nie obejmuje wykorzystywania elementów składowych w utworach pochodnych. Jeśli chcesz wykorzystać ten materiał w swoim niekomercyjnym projekcie, nie zapomnij wymienić jego autorów: Pi-stacja / Katalyst Education.

Transkrypcja

Kliknij na zdanie, aby przewinąć wideo do tego miejsca.

Czy wiesz, ile to jest mgnienie oka? Około 1/5 sekundy. Niby nic, ale okazuje się, że gdy patrzysz w ekran komputera albo smartfonu mrugasz znacznie rzadziej, niż gdy na przykład po prostu siedzisz sobie w klasie. Tymczasem odpowiednio częste mruganie jest niezbędne dla właściwego nawilżania oczu i utrzymywania ich w jak najlepszej kondycji dlatego spędzając dłuższy czas przed ekranem warto pamiętać o mruganiu. A o czym jeszcze? O tym będzie ten film. Zdarza Ci się, że po kilku godzinach przed ekranem bolą cię plecy i kark a oczy są zaczerwienione i czujesz w nich jakby piasek? Można powiedzieć, że to normalne i to nie dlatego, że człowiek nie jest stworzony do siedzenia. Ludzie pierwotni spędzali przecież długie godziny w podobnej pozycji wytwarzając narzędzia, wyprawiając skóry czy mieląc ziarno, a nasze babcie - pochylone nad robótką. Różnica polega na czymś innym. Tamte zajęcia nie przykuwały naszej uwagi tak bezgranicznie i wymagały wykonywania ruchów angażujących większe grupy mięśni. Smartfon czy komputer nie pozwalają od siebie odejść, a jedyne czym poruszamy siedząc przed nimi, to kciuk albo palec wskazujący, więc często ignorujemy sygnały ostrzegawcze, jakie wysyła zastygłe w bezruchu ciało. Tym bardziej warto popracować nad swoimi nawykami w kontaktach z komputerem czy smartfonem. Nauczyć się dbać o równowagę  między światem online a offline, by zyskać więcej energii i lepszy sen. Oto zbiór prostych zasad, które chronią twoje ciało i umysł przed ekranami. Należą one do trzech kluczowych obszarów: Ciało i wzrok Czas i równowaga Oraz porządek - w plikach i w głowie. Zacznijmy od postawy. To może brzmieć banalnie, ale właśnie od niej zależy, czy po całym dniu pracy przy komputerze będziesz mieć energię na coś więcej niż tylko dobrnięcie do łóżka. Niepoprawna pozycja nie boli od razu. Ciało przez długi czas znosi nasze nawyki w milczeniu, aż pewnego dnia czujesz że nie możesz obrócić głowy do tyłu, a plecy zaczynają protestować przy każdym ruchu. Dlatego warto poświęcić chwilę, by swoje miejsce pracy zorganizować tak, jak trzeba. Krzesło, na którym siedzisz przed komputerem powinno być ustawione tak, żeby twoje stopy całe były oparte na podłodze. Pamiętaj o kątach prostych. Takie powinny być: między stopą a łydką między łydką a udem, czyli w kolanie między udem a plecami oraz między ramieniem a przedramieniem, czyli w łokciu. Dlaczego? Przy takim ustawieniu twoje mięśnie i stawy przyjmują w miarę neutralną pozycję czyli taką, w której najmniej się męczą. Ekran powinien być na wyciągnięcie ręki. Nie za blisko, a jego górna krawędź mniej więcej na wysokości Twoich oczu. Światło powinno na niego padać tak by minimalizować odbicia. Najlepiej z boku lub z góry. Przeglądając coś na smartfonie, staraj się nie garbić nad nim i nie pochylać głowy. Najlepiej oprzyj się plecami na przykład o ścianę tak, by twoje plecy były proste a głowa też się o nią opierała. Wzrok. Daj oczom odpocząć. Co około 20 minut oderwij wzrok od ekranu i spójrz przez chwilę w dal. Najlepiej za okno, ale może być i coś oddalonego w pokoju. Możesz też wstać, przeciągnąć się zrobić kilka kroków albo przysiadów. To krótka przerwa, która pomaga twoim oczom i głowie odpocząć a do tego poprawia przepływ krwi i dotlenia pracujący mózg. Czas Sprawdź, ile godzin spędzasz online szczególnie wieczorem. Łatwo to zrobić uruchamiając jedną z wielu aplikacji zliczających twoj czas przed ekranem. Wiedz, że ekrany urządzeń elektronicznych emitują niebieskie światło, które może opóźniać wydzielanie melatoniny i utrudniać zasypianie. Na szczęście większość smartfonów i komputerów ma dziś tryb nocny który automatycznie zmienia temperaturę barw na cieplejszą o określonej godzinie. Warto go włączyć. Pomoże to oczom. Pamiętaj jednak, że największym problemem nie jest samo światło, ale to, co oglądasz. Treści w telefonie potrafią silnie pobudzać emocje i przez to utrudniać zaśnięcie dlatego staraj się odejść od ekranu przynajmniej godzinę przed snem. Równowaga Dbaj o aktywność offline. Spotkania na żywo, ruch, sport to inwestycja w zdrowie i trwałe relacje. Zbyt długie siedzenie w jednej pozycji obciąża kręgosłup i stawy, sprawia że niektóre mięśnie na przykład te w karku stale są napięte i bolą, zaś inne, te nieużywane ulegają osłabieniu, przez co szybciej się męczysz na przykład wchodząc po schodach. U młodych osób, zbyt wiele godzin spędzanych nieruchomo w wymuszonej pozycji może prowadzić do nieprawidłowego rozwoju kości i stawów, a co za tym idzie do wad postawy a nawet kłopotów z krążeniem krwi. Ruch, zwłaszcza ten na świeżym powietrzu poprawia wydolność, wzmacnia mięśnie smaruje stawy, dotlenia mózg, a do tego dostarcza ciału hormonów szczęścia i pomaga się zrelaksować. Pamiętaj, że ruch nie musi oznaczać od razu przebiegnięcia półmaratonu. Wystarczy pomoc rodzicom w sprzątaniu albo grabienie liści w ogródku. To nie luksus, tylko nieodzowny element planu dnia, tak samo ważny jak sen i odpowiednia postawa przy biurku. Porządek - w plikach i w głowie Treści, jakie ludzie wrzucają na media społecznościowe, często pokazują fałszywy idealny świat, bez problemów i potknięć. Oglądanie takich obrazów obniża samoocenę może sprawić, że poczujesz się źle a twoje życie wyda Ci się mało warte. Pamiętaj, że to zwykle fejk. Pomyśl, że szkoda czasu na zamartwianie się rzeczami, na które nie masz wpływu. Lepiej skupić się na tym, co możesz realnie poprawić; w sobie, w swoim otoczeniu w prawdziwych relacjach z innymi. Jeśli zauważysz że kontakt z jakąś treścią przygnębia cię lub pogarsza Twój nastrój po prostu przestań to oglądać i czytać. To nie wnosi nic dobrego do twojego życia a tylko zabiera energię. Zdezaktywuj denerwujące subskrypcje. Oznaczaj dołujące Cię treści jako niechciane. Algorytmy szybko się uczą i przestaną Ci takie podsuwać. To część dbania o porządek na urządzeniach. Tak samo ważna jak usuwanie niepotrzebnych plików, segregowanie zdjęć i dokumentów. Sprawdź w ustawieniach telefonu lub w aplikacji komputerowej, ile godzin wczoraj w zeszłym tygodniu, albo i w całym miesiącu to był czas spędzony przed ekranem. Zastanów się, czy część tego czasu można było przeznaczyć na coś offline. Na przykład spacer spotkanie z kolegami i koleżankami grę planszową albo chwilę z książką. Zapamiętaj: cyfrowy świat to tylko część życia ale coraz bardziej absorbująca. Wkomponuj w swój plan dnia także aktywności offline. Zobaczysz, że lepiej ładują one twoje życiowe baterie. A może masz poczucie, że twój telefon kontroluje twoje życie, a nawet cię terroryzuje? Zdecyduj, co z tym zrobisz. Zdrowe nawyki nie oznaczają zakazu korzystania z technologii. One tylko podpowiadają, jak robić to z głową. Spędzając czas przed ekranem, dbaj o prawidłową postawę, pamiętaj o mruganiu dawaj oczom odpocząć i rób przerwy w trakcie których zmienisz pozycję wstaniesz i dotlenisz organizm. Miej świadomość, ile czasu spędzasz z ekranami i ogranicz ten czas, szczególnie wieczorem. Niebieskie światło i emocjonujące treści utrudniają zasypianie. Szukaj równowagi. Znajdź aktywności offline które sprawiają Ci przyjemność i skutecznie ładują twoje życiowe baterie. Film obejrzany? To odłóż telefon i idź na spacer ale przedtem polub pistacja.tv

Lista wszystkich autorów

Scenariusz: Anna Kołodziejczyk

Lektor: Weronika Brzezińska

Konsultacja: Małgorzata Załoga, Andrzej Pieńkowski

Grafika podsumowania: Magdalena Caliva

Materiały: Magdalena Caliva

Kontrola jakości: Małgorzata Załoga

Montaż: Magdalena Caliva

Animacja: Magdalena Caliva

Opracowanie dźwięku: Aleksander Margasiński

Produkcja:

Katalyst Education

Lista materiałów wykorzystanych w filmie:

BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Wavebreak Media (Licencja Freepik)
tereliukv (Licencja Freepik)
mart production (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
user17301184 (Licencja Freepik)
Daniel_R (Licencja Freepik)
Whale Media Licensing (Licencja Freepik)
Whale Media Licensing (Licencja Freepik)
Nardavar (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Nardavar (Licencja Freepik)
danielmegias (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Monkey Business Images (Licencja Freepik)
Shot Happens (Licencja Freepik)
The Yuri Arcurs Collection (Licencja Freepik)
yoydesign (Licencja Freepik)
Stockbusters (Licencja Freepik)
SkelDry (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
Getty Images (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
Frame Stock Footage (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
lembergvector (Licencja Freepik)
macrovector (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
anastasi17 (Licencja Freepik)
djvstock (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Getty Images (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
Getty Images (Licencja Freepik)
topvector (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
smashingstocks (Licencja Flaticon)
popo2021 (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
pikisuperstar (Licencja Freepik)
yoydesign (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
Google Fonts (Licencja CC BY 4.0)
Freepik (Licencja Flaticon)
VectorFusionArt (Licencja Freepik)
user17301184 (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
The Yuri Arcurs Collection (Licencja Freepik)
Wavebreak Media (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Flat Icons (Licencja Flaticon)
juicy_fish (Licencja Flaticon)
monkik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Design View (Licencja Flaticon)