Z tego filmu dowiesz się:

  • jakie są różne źródła wiedzy o przyrodzie;
  • jak korzystać z różnych źródeł wiedzy o przyrodzie.

Podstawa programowa

Pobieranie materiałów

Licencja: cc-by-nc-sa.svg

Poniższe materiały są udostępnione na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowej (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.pl). Możesz je wykorzystywać wyłącznie jako całość, bez rozdzielania ich na indywidualne elementy składowe. Zabronione jest wycinanie, pobieranie, modyfikowanie, edytowanie i zmienianie elementów składowych (np. grafik, tekstów, dźwięków, logotypów). Licencja CC BY-NC-SA 4.0 nie obejmuje wykorzystywania elementów składowych w utworach pochodnych. Jeśli chcesz wykorzystać ten materiał w swoim niekomercyjnym projekcie, nie zapomnij wymienić jego autorów: Pi-stacja / Katalyst Education.

Transkrypcja

Kliknij na zdanie, aby przewinąć wideo do tego miejsca.

Czy wiesz, że zdobywając wiedzę uprawiasz epistemologię? Tym greckim słowem określano niegdyś próby zrozumienia, co trzeba wiedzieć i w jaki sposób wiedza w odróżnieniu od indywidualnej opinii polepsza życie tego, który ją zdobył. Przez wieki różni naukowcy i filozofowie dokładali swoje epistemologiczne cegiełki poszerzając naszą wspólną wiedzę o tym jak można ją zdobywać i czy wszystko co wiemy, można nazwać wiedzą. W tej lekcji opowiem Ci o tym skąd można czerpać wiedzę o przyrodzie. Już trochę opowiedzieliśmy sobie o przyrodzie. Jeśli nas oglądasz, bez problemu podasz przykłady tego, co jest przyrodą. Las, jezioro, czy pasmo górskie, strumień drzewa, owady, ptaki i wiele, wiele innych elementów, tak żywych, jak i nieożywionych. Niewątpliwie najlepszym sposobem ich poznawania jest samodzielna obserwacja czy przeprowadzony eksperyment. Im poświęcamy oddzielną lekcję. Przyroda to jednak bezmiar rozmaitych elementów i środowisk. Jednej osobie trudno byłoby ogarnąć je wszystkie. Dlatego właśnie zajmuje się nią nie jedna lecz kilka dziedzin nauki. Biologia to nauka o poznaniu wszystkich żywych organizmów, ale też o panujących między nimi zależnościach. Geografia wyjaśnia zagadnienia dotyczące pogody i klimatu, a także budowę skorupy naszej planety w różnych rejonach Ziemi. Jest też dziedzina badająca właściwości substancji tworzących powietrze, wodę i glebę a także wszystko, co żywe. To chemia. I wreszcie fizyka. Nauka zajmująca się ogólnymi prawami jakie rządzą tymi wszystkimi zjawiskami. Oj tak, dla jednego przyrodnika to duże wyzwanie: poznać je wszystkie i rządzące przyrodą prawa. W kolejnych latach będziesz bardziej szczegółowo rozpracowywać każdą z tych dziedzin. Na przyrodzie zajmiemy się tylko tymi kawałkami, które skupiają je wszystkie. W każdym razie, przyrodnik poszukując odpowiedzi na różne pytania, w tych naukach będzie znajdował wskazówki. Nie każdemu zjawisku dasz radę przyjrzeć się na własne oczy. Skąd zatem, poza własnymi obserwacjami czy eksperymentami, możesz czerpać wiedzę o przyrodzie? Z pewnością dobrym źródłem informacji są wiarygodne i sprawdzone merytorycznie opracowania, takie jak różnego rodzaju badania publikowane w czasopismach naukowych i opisane przystępniej w magazynach popularnonaukowych oraz w książkach takich, jak atlasy, przewodniki, encyklopedie. Wartościowej wiedzy dostarczają też programy przyrodnicze czy zweryfikowane strony internetowe, poświęcone różnym dziedzinom nauk przyrodniczych. Jak możesz sprawdzić rzetelność publikowanych tam informacji? Istnieje kilka podstawowych zasad weryfikacji. Po pierwsze, porównuj źródła. Znalezioną informację spróbuj odnaleźć w innych portalach, serwisach, czy książkach. Jeśli kilka niezależnych źródeł podaje te same dane, zapewne są one wiarygodne. Jeśli metody pozyskiwania informacji lub wyciągane wnioski nie pokrywają się z innymi, włącz tryb ostrożnościowy. Dane mogą okazać się fałszywe. Po drugie, przeprowadź prosty test. Odpowiedz sobie na te pytania: Czy to informacja wprost ze źródła na przykład z badania naukowego czy tylko czyjś wpis na ten temat? Czy dotyczy nowych badań czy bazuje na starych informacjach? Czy pochodzi ze źródła cieszącego się naukową renomą, a nie tylko popularnego? Czy wnioski poparte są dowodami naukowymi? Większość pozytywnych odpowiedzi? Najpewniej masz do czynienia z wiarygodną informacją, a nie fake newsem. Pamiętaj, poznawanie przyrody może być niezwykłą przygodą, jeśli tylko zadbasz o własne bezpieczeństwo oraz o to by jak najmniej ingerować w naturalne otoczenie podczas przeprowadzania badań. Przeżyjesz niecodzienne spotkania. Zachwycisz się pięknem Natury. Docenisz jej rolę w Twoim codziennym życiu. Wystarczy wyjść za próg z otwartą głową i ciekawością. Zapraszamy! Zadanie dla Ciebie. Wymień cztery dziedziny nauk przyrodniczych. Jeśli są wśród nich: biologia, chemia geografia i fizyka, to doskonale. Przyrodnik w swojej pracy posługuje się wiedzą z zakresu biologii, chemii, geografii i fizyki. Wiedzę o przyrodzie możesz zdobywać dzięki obserwacjom, prowadzeniu doświadczeń i eksperymentowaniu, ale także korzystając z książek, czasopism, encyklopedii, atlasów programów multimedialnych i wyszukując informacje w sieci. Pamiętaj tylko, żeby je weryfikować. Korzystając z materiałów publikowanych na pistacja.tv masz pewność, że pochodzą z wiarygodnego źródła. Bez wahania możesz nas polecić koleżankom i kolegom.

Lista wszystkich autorów

Scenariusz: Angelika Apanowicz

Lektor: Angelika Apanowicz

Konsultacja: Angelika Apanowicz

Grafika podsumowania: Magdalena Adamska

Materiały: Weronika Brzezińska, Magdalena Adamska, Fundacja Nauka. To Lubię

Kontrola jakości: Małgorzata Załoga

Montaż: Weronika Brzezińska, Magdalena Adamska

Animacja: Magdalena Adamska

Opracowanie dźwięku: Aleksander Margasiński

Produkcja:

Katalyst Education

Lista materiałów wykorzystanych w filmie:

melokacool (Licencja CC)
Twicce Switzerland (Licencja Pexels)
Vitaliy Todo (Licencja Pexels)
Kelly (Licencja Pexels)
Kelly (Licencja Pexels)
Nicky Pe (Licencja Pexels)
Shah Jahan (Licencja Pexels)
cottonbro studio (Licencja Pexels)
Jesus Cambronero (Licencja Pexels)
James Cover (Licencja Pexels)
Ilya Klimenko (Licencja Pexels)
Gylfi Gylfason (Licencja Pexels)
SciFirst (Licencja Pexels)
Pressmaster (Licencja Pexels)
Jiří Malý (Licencja Pexels)
cottonbro studio (Licencja Pexels)
cottonbro studio (Licencja Pexels)
Chris Gonzalez (Licencja Pexels)
KoolShooters (Licencja Pexels)
cottonbro studio (Licencja Pexels)
cottonbro studio (Licencja Pexels)
cottonbro studio (Licencja Pexels)
cottonbro studio (Licencja Pexels)
Peggy Johnson Philip Waikoloa (Licencja Pexels)
Piero Bonelli, Gabriella Masu, Silvia Dei Giudici, Davide Pintus, Angela Peruzzu, Toni Piseddu, Cinzia Santucciu, Assunta Cossu, Nicola Demurtas and Giovanna Masala (Licencja CC BY 4.0)
Martina Tomšič (Licencja Pexels)
Taryn Elliott (Licencja Pexels)
Pressmaster (Licencja Pexels)
Max Fischer (Licencja Pexels)
Verazinha (Licencja Freepik)
After Frans Hals (domena publiczna)
District Museum in Toruń (domena publiczna)
storyset (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Flaticon)
Md Tanvirul Haque (Licencja Flaticon)
Paul van Somer I (domena publiczna)
NASA (Domena publiczna)
freepik (Licencja Freepik)
Free Videos (Licencja Pexels)
Anastasia Shuraeva (Licencja Pexels)
Edward Jenner (Licencja Pexels)
freepik (Licencja Freepik)
nmarnaya (Licencja Freepik)
Michelangelo Buonarroti (Licencja Pexels)
Pressmaster (Licencja Pexels)
freepik (Licencja Freepik)
actiongp (Licencja Freepik)
Mikhail Nilov (Licencja Pexels)
Pressmaster (Licencja Pexels)
StockSeller (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
Smashicons (Licencja Flaticon)
freepik (Licencja Flaticon)
freepik (Licencja Flaticon)
Google Fonts (CC BY 4.0)
Pixabay (Licencja Pexels)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)