Z tego filmu dowiesz się:

  • jak wykonać i opisać szkic okolicy szkoły;
  • jak odczytywać informacje z planu i mapy posługując się legendą;
  • jak korzystać z planu i mapy wielkoskalowej podczas planowania wycieczki.

Podstawa programowa

Pobieranie materiałów

Licencja: cc-by-nc-sa.svg

Poniższe materiały są udostępnione na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowej (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.pl). Możesz je wykorzystywać wyłącznie jako całość, bez rozdzielania ich na indywidualne elementy składowe. Zabronione jest wycinanie, pobieranie, modyfikowanie, edytowanie i zmienianie elementów składowych (np. grafik, tekstów, dźwięków, logotypów). Licencja CC BY-NC-SA 4.0 nie obejmuje wykorzystywania elementów składowych w utworach pochodnych. Jeśli chcesz wykorzystać ten materiał w swoim niekomercyjnym projekcie, nie zapomnij wymienić jego autorów: Pi-stacja / Katalyst Education.

Transkrypcja

Kliknij na zdanie, aby przewinąć wideo do tego miejsca.

W dzisiejszych mapach na górze jest...? Północ ale nie zawsze tak je rysowano. W Średniowieczu większość map powstających w Europie, miała na górze... wschód a że po łacinie wschód to Oriens właściwe trzymanie mapy oznaczało jej z-orientowanie, żeby dobrze określić kierunki. Stąd wzięło się też słowo "orientacja". W dzisiejszej lekcji opowiemy Ci jak mapa pomaga zorientować się w terenie. O tym, czym jest mapa i jak się różne mapy tworzy, mówimy w innej wideolekcji ale pewnie masz jakąś w telefonie więc wiesz, do czego mapy służą. Przygotuj więc sobie mapę. Najlepiej papierową. Taką, którą można rozłożyć na ławce czy stole. Z jej pomocą zaplanujesz naprawdę fajną wycieczkę. Pomożemy Ci! Choć nie wiemy, jaką mapę Ty masz pod ręką zobaczysz, że pewne zasady korzystania z takiej wycieczkowej pomocy są niezmienne. My wzięliśmy sobie mapę Łańcuta i okolic. Co na niej widzisz? Dużo przecinających się linii, jakieś kwadraciki plamy w zielonym kolorze jednym słowem - galimatias. Do tego mapy bywają w różnej skali i pokazują różne rzeczy. Mapa topograficzna ukształtowanie terenu mapa turystyczna - szlaki piesze i rowerowe oraz atrakcyjne obiekty, a mapa samochodowa sieć dróg wraz z ich oznaczeniami. Żeby zrozumieć, co pokazuje nam mapa i jak coś na niej znaleźć, najlepiej zacząć od legendy. Legenda to taka ramka, obecna na każdej mapie, pełna malutkich rysuneczków. Te zwykle różnobarwne oznaczenia opowiadają o zmapowanym terenie. Pozwalają go zobaczyć niczym z perspektywy drona lecącego wysoko nad ziemią. Jeśli masz przed sobą mapę Twojej okolicy spróbuj zlokalizować na niej to co widzisz przez okno albo z perspektywy szkolnego boiska. I jak? Udało Ci się dopasować to co za oknem do tego, co na planie? Mam nadzieję, że tak. Na pewno pomogła w tym legenda bo mapa to pewne uproszczenie. Na przykład, choć każdy kościół wygląda trochę inaczej, na mapie wszystkie będą oznaczone jednakowym znaczkiem. Przed wyruszeniem w drogę dobrze jest dokładnie zapoznać się z mapą i jej legendą. Dzięki temu będziesz wiedzieć, jak daleko i w których miejscach na trasie napotkasz stare zamki, schroniska, czy punkty widokowe. Więcej pro-tipów takiego planowania po orzeszku. Zwiedzając okolicę piechotą masz ograniczony zasięg. Zwykle nie przejdziesz w jeden dzień więcej niż trzydzieści kilometrów, za to możesz dotrzeć do miejsc, do których nie docierają pociągi i nie mogą tam jeździć samochody dlatego na wycieczkach pieszych warto korzystać z mapy wielkoskalowej. Taka mapa jest sporządzana na podstawie zdjęć i pomiarów w terenie a jej skala to 1 : 100 do 1 : 10 000. Jak się zapewne domyślasz, im większa skala tym więcej informacji o terenie ale tym mniejszy obszar mapa o określonych rozmiarach pokrywa. Pamiętasz, jak czytać skalę mapy? To powiedz, co znaczy że mapa jest w skali 1:1000? To znaczy, że każdy centymetr na takiej mapie odpowiada tysiącowi centymetrów czyli 10 metrom w terenie. Wiedząc to, możesz lepiej zaplanować wyprawę bo potrafisz przeliczyć, jak daleko jest do miejsca, które chcesz zwiedzić albo zaplanować postój o określonej porze w jakimś widokowym miejscu na szlaku. Szlak to kolejne ważne pojęcie związane i z wycieczką, i z mapą. W terenie szlak to nic innego jak oznaczenie turystycznej trasy. Zwykle ma postać kolorowych znaków malowanych na drzewach kamieniach, albo ustawianych na specjalnych drogowskazach. Z kolei na mapie szlak turystyczny ma postać kolorowej, na ogół przerywanej linii. Jej kolor odpowiada kolorowi znaków malowanych w terenie, dlatego łatwo się zorientujesz, czy idziesz właściwym szlakiem. Często na szlakach, zarówno w terenie jak i na mapie, podaje się szacowany czas pokonania danego odcinka drogi, albo dojścia do jakiegoś konkretnego miejsca: schroniska punktu widokowego, czy... końca szlaku. Dzięki temu możesz zawczasu ocenić kiedy dojdziesz do celu. Teraz zabawa. Przyjrzyj się uważnie naszej mapie i wiedząc jaka jest jej skala oblicz, ile czasu może zająć dojście pieszo od pałacu Julin do kempingu w Brzózie Królewskiej szlakiem niebieskim wiedząc, że człowiek przeciętnie pokonuje w godzinę 4 km. Mnie wyszło około godziny. Tobie też? Brawo! Mapa przydaje się przy planowaniu wycieczki. Korzystając z niej, trzeba poznać legendę czyli kolorowy, graficzny opis tego co się na mapie znajduje. Na piesze wycieczki najlepsza jest mapa wielkoskalowa, bo pokazuje więcej szczegółów. Na wycieczkę warto zabrać mapę, a na naukę? ...najlepsza jest pistacja. Pomóż szerzyć naszą legendę udostępniając koleżankom i kolegom link na pistacja.tv

Lista wszystkich autorów

Scenariusz: Angelika Apanowicz

Lektor: Weronika Brzezińska

Konsultacja: Angelika Apanowicz

Grafika podsumowania: Sumi Dynowska

Materiały: Magdalena Adamska, Weronika Brzezińska, Sumi Dynowska

Kontrola jakości: Małgorzata Załoga

Zdjęcia: Weronika Brzezińska

Montaż: Magdalena Adamska, Weronika Brzezińska, Sumi Dynowska

Animacja: Magdalena Adamska, Weronika Brzezińska, Sumi Dynowska

Opracowanie dźwięku: Aleksander Margasiński

Produkcja:

Katalyst Education

Lista materiałów wykorzystanych w filmie:

Freepik (Licencja Flaticon)
MD Molla (Licencja Pexels)
Gifing.com (Licencja Pexels)
Amir Mghari (Licencja Pexels)
Archiwum Główne Akt Dawnych (Domena publiczna)
Michael Glanznig (Licencja CC BY-SA 2.0 AT)
The Director General of the Ordnance Survey, Southampton, UK (Domena publiczna)
Director General of the Ordnance Survey, UK (Domena publiczna)
Marcin Konsek (Licencja CC BY-SA 4.0)
Vlada Karpovich (Licencja Pexels)
RDNE Stock project (Licencja Pexels)
Pavel Danilyuk (Licencja Pexels)
kues1 (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
Google Fonts (Licencja CC BY 4.0)
J.Van Braam,C. Onder De Linden (Domena publiczna)
Autor nieznany (Domena publiczna)
N.Hoxha (Licencja CC BY-SA 4.0)
30031983q (Licencja Freepik)
brgfx (Licencja Freepik)
kjpargeter (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
Hons084 (Licencja CC BY-SA 3.0)
Cybularny (Domena publiczna CC0)
Pa3Widzi (Licencja CC BY-SA 3.0)
Tomasz Kuran aka Meteor2017 (Licencja CC BY-SA 3.0)
Kerguelen PL (Licencja CC BY-SA 4.0)
Przemek88r (Licencja CC BY 3.0)
freepik (Licencja Freepik)
PxHere (Domena publiczna CC0)
Honza Groh (Licencja CC BY 3.0)
Jacek Halicki (Licencja CC BY-SA 4.0)
Joymaster (Domena publiczna)
John Gelling (Licencja CC BY 4.0)
Tima Miroshnichenko (Licencja Pexels)
Tima Miroshnichenko (Licencja Pexels)
cottonbro studio (Licencja Pexels)
freepik (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
vectorjuice (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
Tom Fisk (Licencja Pexels)
Jonatas Nascimento (Licencja Pexels)
Tom Fisk (Licencja Pexels)
Dominika Gregušová (Licencja Pexels)
RDNE Stock project (Licencja Pexels)
MART PRODUCTION (Licencja Pexels)
Autorzy OpenStreetMap (Licencja CC BY 2.0)