Z tego filmu dowiesz się:

  • jakie są składniki pogody;
  • co to jest ciśnienie atmosferyczne;
  • jak można określić kierunek wiatru i jego siłę;
  • jak się nazywają przyrządy służące do pomiaru temperatury powietrza, siły i kierunku wiatru, ciśnienia, opadów atmosferycznych;
  • jak prowadzić obserwacje składników pogody, zapisywać i analizować ich wyniki.

Podstawa programowa

Pobieranie materiałów

Licencja: cc-by-nc-sa.svg

Poniższe materiały są udostępnione na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowej (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.pl). Możesz je wykorzystywać wyłącznie jako całość, bez rozdzielania ich na indywidualne elementy składowe. Zabronione jest wycinanie, pobieranie, modyfikowanie, edytowanie i zmienianie elementów składowych (np. grafik, tekstów, dźwięków, logotypów). Licencja CC BY-NC-SA 4.0 nie obejmuje wykorzystywania elementów składowych w utworach pochodnych. Jeśli chcesz wykorzystać ten materiał w swoim niekomercyjnym projekcie, nie zapomnij wymienić jego autorów: Pi-stacja / Katalyst Education.

Transkrypcja

Kliknij na zdanie, aby przewinąć wideo do tego miejsca.

Gdy zła pogoda i psa wygnać szkoda mówi staropolskie przysłowie. Zła to na przykład taka, gdy ziąb przenika do kości. Wtedy lepiej porządnie się ubrać a nie wychodzić na dwór w kurtce wiatrem podszytej, bo będziemy dzwonić zębami aż nas w piwnicy usłyszą. Zjawiska pogodowe występują w licznych powiedzeniach i związkach frazeologicznych. Mówi się, że biednemu zawsze wiatr w oczy i ktoś nas może do niego wystawić ale z drugiej strony można też złapać wiatr w żagle i zostać obsypanym deszczem nagród. Lepiej nie stąpać po kruchym lodzie, żeby ktoś nas na nim nie zostawił, gdy okaże się że obchodzimy go tyle, co zeszłoroczny śnieg. Wtedy na nic się zda piorunujące spojrzenie ani ciskanie gromów. W tej lekcji nie będziemy rzucać słów na wiatr. Rozłożymy Ci pogodę na czynniki pierwsze. Na pewno sprawdzasz prognozę pogody albo zerkasz na termometr za oknem. Choćby po to, żeby wiedzieć jak ubrać się do szkoły. Temperaturę mierzymy w stopniach Celsjusza a do jej pomiaru służą termometry. Mówimy o nich w innym naszym filmie. Wiesz, że często wskazania termometru bywają zwodnicze, bo jednego dnia pokazuje +10 stopni Celsjusza, a zimno Ci w kurtce i szaliku, i żałujesz, że nie masz czapki a drugiego, przy tej samej temperaturze chodzisz tylko w bluzie i nie czujesz chłodu. To dlatego że temperatura jest tylko jednym ze składników pogody, a na nasze odczucia zimna czy ciepła wpływają też inne jej elementy. Jakie? Pomyśl. Pewnie przyszło Ci do głowy że zimniej jest, gdy wieje. To nie do końca prawda, bo wiatr nie zmienia temperatury powietrza, ale sprawia że szybciej przepływa ono wokół naszego ciała. Gdy jest chłodny i mocno wieje, łatwiej odbiera nam ciepło, niż stojące powietrze więc wydaje nam się, że jest zimniej. To tak zwana temperatura odczuwalna. Więcej możesz się o tym dowiedzieć z naszych filmów z fizyki. A jak sprawdzić, skąd wiatr wieje? Najprostszym urządzeniem jest wiatrowskaz. Może mieć różny kształt, ale zawsze ma obrotową strzałkę, która wskazuje kierunek wiatru, i nieruchomą podstawę zorientowaną względem stron świata. O wyznaczaniu kierunków mówimy w innym filmie. Do mierzenia prędkości wiatru służy anemometr, a mierzymy ją w metrach na sekundę. Jest jeszcze inny, łatwiej przemawiający do wyobraźni sposób pomiaru prędkości czyli siły wiatru. To skala Beauforta którą pokazujemy na obrazku. Co jeszcze wpływa na pogodę? Słońce. Gdy świeci, od razu robi się cieplej nie tylko na sercu. A jeśli w dzień słońca nie widać? To znaczy, że niebo jest zachmurzone. Zachmurzenie to kolejny ważny składnik pogody. Może być częściowe gdy między chmurami widzimy fragmenty błękitu, albo całkowite gdy niebo jest nimi całkiem zasnute. Mamy wiele rodzajów chmur, ale o tym dowiesz się więcej na lekcjach geografii. Tu powiem Ci tylko, że chmury są złożone z malutkich kropelek wody lub kryształków lodu. Gdy te kropelki lub kryształki za bardzo urosną spadają z chmur w postaci opadów. Najczęściej pada deszcz. Do pomiaru ilości deszczu używa się deszczomierza, czyli pluwiometru. Wielkość opadów podaje się w milimetrach słupa wody lub w litrach na metr kwadratowy powierzchni. Wierz mi, te jednostki są sobie równe, tyle że łatwiej sobie wyobrazić, ile to jest 10 litrów czyli wiadro, wylane na metr kwadratowy. Gdy jest zimno, pada śnieg czyli drobniutkie kryształki lodu. Mierzymy grubość jego pokrywy w milimetrach lub centymetrach, a do pomiaru możemy wykorzystać zwykłą miarkę. Chmury tworzące się tuż przy gruncie noszą nazwę mgły. Gdy jest mgła, to znaczy że w powietrzu jest dużo wilgoci. Wilgotność powietrza mierzymy higrometrem i podajemy ją w procentach. Im niższy procent, tym suchsze powietrze. Jest jeszcze jeden składnik pogody, którego nie da się zobaczyć, podobnie jak temperatury. To ciśnienie powietrza. Dokładniej omawiamy je w naszych filmach z fizyki, ale warto wiedzieć, że ciśnienie najczęściej powiązane jest z typem pogody. W skrócie: gdy ciśnienie jest wysokie pogoda zazwyczaj jest ładna, gdy niskie niebo jest zachmurzone i pada deszcz. Ciśnienie mierzymy w hektopaskalach albo milimetrach słupa rtęci a do jego pomiaru służy barometr. Czym jest pogoda? To aktualny stan atmosfery w danym miejscu i czasie. Elementami pogody są: ciśnienie temperatura powietrza i jego wilgotność zachmurzenie, opady atmosferyczne prędkość i kierunek wiatru. Mam nadzieję, że film Cię zaciekawił. W tej playliście znajdziesz więcej informacji o składnikach pogody. Nie wahaj się więc i zasubskrybuj nasz kanał. Pistacja.tv czeka na Ciebie. W każdą pogodę.

Lista wszystkich autorów

Scenariusz: Małgorzata Załoga, Angelika Apanowicz

Lektor: Weronika Brzezińska, Maria Sarnacka

Konsultacja: Angelika Apanowicz

Grafika podsumowania: Magdalena Adamska

Materiały: Magdalena Adamska, Sumi Dynowska

Kontrola jakości: Małgorzata Załoga

Zdjęcia: Weronika Brzezińska

Montaż: Magdalena Adamska

Animacja: Magdalena Adamska, Sumi Dynowska

Opracowanie dźwięku: Aleksander Margasiński

Produkcja:

Katalyst Education

Lista materiałów wykorzystanych w filmie:

blackboxguild (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
tigatelu (Licencja Freepik)
allachernishova (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
Google Fonts (CC BY 4.0)
Jan Matejko (Domena publiczna)
freepik (Licencja Freepik)
eva058929 (Licencja Freepik)
user6309018 (Licencja Freepik)
StockSeller (Licencja Freepik)
Evgeny Rekling (Licencja Pexels)
Amina Filkins (Licencja Pexels)
Artem Podrez (Licencja Pexels)
blackboxguild (Licencja Freepik)
schantalao (Licencja Freepik)
Marek Argent (CC BY-SA 4.0)
Ldecola (CC BY-SA 4.0)
James Cheney (Licencja Pexels)
freepik (Licencja Freepik)
Ilya Klimenko (Licencja Pexels)
Free Videos (Licencja Pexels)
Pixabay (Licencja Pexels)
alliesinteractive (Licencja Freepik)
natastudio (Licencja Freepik)
Sapann-Design (Licencja Freepik)
Pressmaster (Licencja Pexels)
Marek Argent (CC BY-SA 4.0)
Kolling (CC BY-SA 3.0)
Taryn Elliott (Licencja Pexels)
Pixabay (Licencja Pexels)
blackboxguild (Licencja Freepik)
Kelly (Licencja Pexels)
Daniel FR (Domena publiczna)
CambridgeBayWeather (Domena publiczna)
freepik (Licencja Freepik)
autor nieznany (CC BY-SA 3.0)
Krzysztof Rakowski (CC BY-SA 3.0)
RDNE Stock project (Licencja Pexels)
blackboxguild (Licencja Freepik)
Ron Lach (Licencja Pexels)
Miguel Á. Padriñán (Licencja Pexels)
Levin Holtkamp (CC BY-SA 4.0)
blackboxguild (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
Good Ware (Licencja Flaticon)
Ilya Klimenko (Licencja Pexels)
Ricky Esquivel (Licencja Pexels)
Pixel perfect (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
kerismaker (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
MasterTux (Licencja Pixabay)
Freepik (Licencja Freepik)