Z tego filmu dowiesz się:

  • o krótkotrwałych lecz gwałtownych zjawiskach pogodowych, jak burza, ulewa, wichura, tornado, grad, zawieja śnieżna, ale także tęcza czy rosa;
  • jakie mogą być następstwa takich zjawisk;
  • jak należy się zachować podczas występowania niebezpiecznych zjawisk pogodowych.

Podstawa programowa

Pobieranie materiałów

Licencja: cc-by-nc-sa.svg

Poniższe materiały są udostępnione na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowej (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.pl). Możesz je wykorzystywać wyłącznie jako całość, bez rozdzielania ich na indywidualne elementy składowe. Zabronione jest wycinanie, pobieranie, modyfikowanie, edytowanie i zmienianie elementów składowych (np. grafik, tekstów, dźwięków, logotypów). Licencja CC BY-NC-SA 4.0 nie obejmuje wykorzystywania elementów składowych w utworach pochodnych. Jeśli chcesz wykorzystać ten materiał w swoim niekomercyjnym projekcie, nie zapomnij wymienić jego autorów: Pi-stacja / Katalyst Education.

Transkrypcja

Kliknij na zdanie, aby przewinąć wideo do tego miejsca.

Czy wiesz, że każdego dnia Ziemię nawiedza około 45 000 burz? Do końca XXI wieku przewidywana siła wiatrów i burz w Europie Środkowej zwiększyć się może nawet o czterdzieści cztery procent. Zmiany klimatu powinny niepokoić zwłaszcza mieszkańców miast, bo to tam uderza więcej piorunów i częściej dochodzi do oberwania chmury, czyli nagłych silnych opadów deszczu. W tym filmie opowiemy Ci więcej o burzach i innych zjawiskach pogodowych. Dziś opowiemy sobie o składowych pogody które zdarzają się raz na jakiś czas i nie trwają długo, ale ich skutki mogą być bardzo poważne. Zastanów się chwilę i wymień kilka krótkotrwałych, lecz intensywnych zjawisk pogodowych. Przyszła ci na myśl burza, śnieżna zamieć albo tornado? Co je łączy? Pojawiają się nagle i równie szybko znikają ale miewają niszczycielską siłę. Co kojarzy ci się z burzą? Pioruny. Pioruny zwykle pojawiają się między chmurami ale czasem uderzają w ziemię bywając przyczyną pożarów. Wyładowania atmosferyczne uszkadzają też instalacje elektryczne i rozmaite metalowe urządzenia. W miejscu uderzenia pioruna temperatura jest tak wysoka, że na przykład topi piasek na szkło. Jeśli w pobliżu takiego uderzenia znajdzie się człowiek lub zwierzę ma niewielkie szanse przeżycia. Dlatego gdy zapowiadają burzę najlepiej nie wychodź z domu. Tam jest najbezpieczniej. Jeśli grzmoty i błyskawice zastaną Cię na otwartej przestrzeni, szukaj schronienia pod mostem, wiaduktem albo w obniżeniu terenu, ale unikaj wody. Trzymaj się z dala od wysokich drzew, latarni czy masztów telefonicznych. W górach jak najszybciej zejdź ze szczytu czy grani. Gdy czujesz, że włosy stają ci dęba a po ubraniu zaczynają przeskakiwać iskierki jak najszybciej kucnij ze złączonymi nogami i nigdy nie trzymaj w ręku parasola, ani innego podobnego, metalowego przedmiotu: kijka do trekkingu, wędki... Przyciągają pioruny. Burzy towarzyszy zwykle silny, porywisty wiatr który może przenosić całkiem spore obiekty jak parasole, plastikowe krzesła i stoły a nawet fragmenty dachów. W czasie wichury najlepiej schronić się w budynku. Im niżej, tym bezpieczniej. Trzymać się z dala od okien, bo niesione wiatrem przedmioty mogą wybijać szyby. Ekstremalnym przykładem wichury jest tornado, w którym powietrze wiruje zasysając do wnętrza wszystko, co napotka na swojej drodze i wyrzucając to, często wieleset metrów dalej, z ogromną prędkością. Gdy widzisz zbliżające się tornado najlepiej zejdź do piwnicy i szczelnie pozamykaj wszystkie wejścia, bo wir powietrza działa niczym gigantyczny odkurzacz. W naszym klimacie burzom na ogół towarzyszy intensywny opad. W ciepłych porach roku deszcz lub grad, zimą śnieg. Grad niebezpieczny jest już gdy pada. Małe grudki lodu mogą nabić guza albo zrobić siniaka. Większe, spadając z dużą prędkością - - uszkodzić nawet kości, dlatego przed gradem najlepiej chronić się pod dachem. Jeśli w pobliżu nie ma budynków wejść pod wiatę, wiadukt, most. Deszcz jest groźny przede wszystkim dlatego że wywołuje podtopienia, zalania a nawet powodzie. W czasie ulewy lepiej być z dala od strumyków rowów, czy innych cieków wodnych. Gdy widzisz, że woda wokół wzbiera poszukaj wyżej położonego miejsca. Jeśli zimą zawieja śnieżna zastanie Cię z dala od zabudowań, postaraj się znaleźć miejsce osłonięte od wiatru, przykucnij za pniem drzewa w kotlince, schowaj się za załomem skalnym. Żeby tracić jak najmniej ciepła, zwiń się w kulkę. Oczywiście jak najszybciej wezwij pomoc. Przed orzeszkiem było trochę strasznie ale nie wszystkie zjawiska pogodowe są groźne. Podasz kilka, które miło Ci się kojarzą? Pojawiająca się po burzy tęcza poranna rosa skrząca się na trawie albo egzotyczna zorza polarna. O zorzy i tęczy dowiesz się więcej na lekcjach fizyki. Tu powiem Ci tylko, że tęcza to też kropelki wody, tyle że zawieszone bardzo wysoko nad ziemią. Promienie słońca załamując się w nich sprawiają że bezbarwne kropelki zyskują w naszych oczach kolory. I to aż siedem. Umiesz wymienić siedem barw tęczy? Jeśli masz z tym kłopot pomoże Ci prosta rymowanka: Czemu Patrzysz Żabko Zielona Na Głupiego Fanfarona Pierwsze litery słów podpowiadają kolejne kolory Od widzianego najwyżej: czerwony pomarańczowy, żółty, zielony niebieski i fioletowy. Na koniec pytanie do Ciebie. Powiedz, jak należy się zachować na otwartej przestrzeni w czasie burzy, gdy widzimy dużo błyskawic i słyszymy grzmoty? Jeśli mówisz, że trzeba unikać wody trzymać się z dala od wysokich drzew, latarni czy masztów telefonicznych i nie trzymać w ręku metalowych przedmiotów - Brawo! Żadna burza Ci niestraszna. Zjawiska pogodowe to między innymi burza tęcza, deszcze nawalne huragan, zawieja śnieżna. Zasady bezpiecznego zachowania się w przypadku burzy, huraganu, czy zamieci śnieżnej, pokazujemy na planszy. Z nami nie ma co się bać żadnych zjawisk. Także tych pogodowych. Wystarczy zaglądać na pistacja.tv. To solidny schron wypchany wiedzą.

Lista wszystkich autorów

Scenariusz: Małgorzata Załoga, Angelika Apanowicz

Lektor: Weronika Brzezińska

Konsultacja: Angelika Apanowicz

Grafika podsumowania: Magdalena Adamska

Materiały: Weronika Brzezińska, Magdalena Adamska

Kontrola jakości: Małgorzata Załoga

Zdjęcia: Weronika Brzezińska

Asysta zdjęć: Sumi Dynowska, Małgorzata Załoga

Montaż: Weronika Brzezińska, Magdalena Adamska

Animacja: Magdalena Adamska

Opracowanie dźwięku: Aleksander Margasiński

Produkcja:

Katalyst Education

Lista materiałów wykorzystanych w filmie:

James Cheney (Licencja Pexels)
KoolShooters (Licencja Pexels)
Mark Edwin Hedia (Licencja Pexels)
Pixelmeetup (Licencja Pexels)
Freepik (Licencja Flaticon)
Good Ware (Licencja Flaticon)
Ricky Esquivel (Licencja Pexels)
Pixabay (Licencja Pexels)
Berkalp Turper (Licencja Pexels)
Dariusz Wierzbicki (Licencja CC BY-SA 3.0)
Nathan Boor of Aimed Research (Licencja CC BY-SA 3.0)
Bidgee (Licencja GNU FDL 1.2)
Uniconlabs (Licencja Flaticon)
Erhan Dayı (Licencja Pexels)
Karamvir Jakhar (Licencja Pexels)
Free Videos (Licencja Pexels)
Ronald Hayward (Licencja Pexels)
Anish Ps (Licencja Pexels)
LG (Licencja CC BY 4.0)
Mircea Madau (Domena publiczna)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Distill (Licencja Pexels)
Serkan Bayraktar (Licencja Pexels)
Super Lunar (Licencja Pexels)
Cup of Couple (Licencja Pexels)
Andre Furtado (Licencja Pexels)
Eric Victorraj (Licencja Pexels)
Philippe Donn (Licencja Pexels)
Amol Mande (Licencja Pexels)
Alexandre Bringer (Licencja Pexels)
Gennaro Cappelluti (Licencja CC BY-SA 3.0)
NASA/GHRC/NSSTC Lightning Team Public (Domena publiczna)
Punit Kumar (Licencja Pexels)
evening_tao (Licencja Freepik)
Damian Barczak (Licencja Pexels)
Bidgee (Licencja CC BY-SA 3.0)
Rama (Licencja CC BY-SA 2.0 FR)
Zuzanna Musial (Licencja Pexels)
freepik (Licencja Freepik)
Joe_hackney (Licencja Pixabay)
maria45678 (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
nomadsoul1 (Licencja Freepik)
antonmaster (Licencja Freepik)
MisamAliRizvi (Licencja Pixabay)
StockSeller (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
Jaya Srikanth (Licencja Pexels)
Zuzanna Musial (Licencja Pexels)
brgfx (Licencja Freepik)
chekman (Licencja Freepik)
nsit0108 (Licencja Freepik)
nsit0108 (Licencja Freepik)
Ksabios (Licencja Pixabay)
blackboxguild (Licencja Freepik)
wirestock (Licencja Freepik)
eyesonjason (Licencja Pixabay)
Karol Szejner (CC BY-SA 4.0)
blackboxguild (Licencja Freepik)
Kelly (Licencja Pexels)
blackboxguild (Licencja Freepik)
Punit Kumar (Licencja Pexels)
Rubbish computer (CC0)
analogicus (Licencja Pixabay)
George-Sundancer (Licencja Pixabay)
danydory (Licencja Pixabay)
blackboxguild (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
Google Fonts (CC BY 4.0)
Tadeáš Bednarz (CC BY-SA 4.0)
blackboxguild (Licencja Freepik)
Pixabay (Licencja Pexels)
blackboxguild (Licencja Freepik)
Jakub Hałun (CC BY-SA 4.0)
Freepik (Licencja Flaticon)