Z tego filmu dowiesz się:

  • jak możemy podzielić składniki przyrody;
  • jak rozpoznać elementy ożywionej i nieożywionej przyrody.

Podstawa programowa

Pobieranie materiałów

Licencja: cc-by-nc-sa.svg

Poniższe materiały są udostępnione na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowej (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.pl). Możesz je wykorzystywać wyłącznie jako całość, bez rozdzielania ich na indywidualne elementy składowe. Zabronione jest wycinanie, pobieranie, modyfikowanie, edytowanie i zmienianie elementów składowych (np. grafik, tekstów, dźwięków, logotypów). Licencja CC BY-NC-SA 4.0 nie obejmuje wykorzystywania elementów składowych w utworach pochodnych. Jeśli chcesz wykorzystać ten materiał w swoim niekomercyjnym projekcie, nie zapomnij wymienić jego autorów: Pi-stacja / Katalyst Education.

Transkrypcja

Kliknij na zdanie, aby przewinąć wideo do tego miejsca.

Powinniśmy przyjąć do wiadomości że Ziemia nie jest naszą własnością. Jesteśmy tylko współlokatorami na Ziemi i możemy ograniczyć nasze apetyty i pozwolić innym istotom żyć mówiła Simona Kossak, jedna z najbardziej bezkompromisowych obrończyń przyrody w naszym kraju. Ale żeby coś skutecznie chronić najpierw trzeba to dobrze poznać. W tej lekcji wspólnie przyjrzymy się najbliższej okolicy i poznamy elementy otaczającej nas przyrody. Gotowi? To zaczynamy. Krajobraz. Kraj-obraz, czyli obraz kraju albo raczej jakiegoś jego kawałka. Ale co dokładnie składa się na ten obraz? Wyjrzyj przez okno. Co widzisz? Inne domy? Trawnik? Ulicę? Może masz widok na las albo ogród? Widzisz drzewa, krzewy, jakieś ptaki mnóstwo owadów. A może z twojego okna widać górskie szczyty nadmorskie wydmy albo jezioro? Widzisz, pojęcie krajobrazu jest bardzo pojemne. Obejmuje zarówno skały piasek, wodę, powietrze, jak i całe bogactwo zamieszkujących je organizmów żywych. I górskie stoki, i wartkie potoki zamieszkują najróżniejsze gatunki roślin, ptaków i zwierząt o małych żyjątkach nawet nie wspominając. W twojej okolicy też na pewno możesz napotkać rozmaite elementy tworzące krajobraz. Możesz kilka wymienić? Rosnące przy ulicy drzewo siedzący na nim ptak, owady bzyczące nad kwietnym klombem, a może piesek sikający na duży kamień leżący na trawniku? Zauważasz już pewnie prawidłowość. Wszystkie elementy przyrody możemy z grubsza podzielić na dwie kategorie: ożywione i nieożywione. Pomyśl, co można by wrzucić do kategorii "nieożywione"? Brawo! Gleba, piasek, kamienie, duże skały powietrze i woda, to wszystko bardzo dobre przykłady nieożywionych elementów przyrody. Do ożywionych zaliczysz z pewnością zwierzęta i ptaki, ale także owady, kwiaty drzewa i mnóstwo drobnych organizmów których nawet nie widać gołym okiem. Pamiętaj jednak, że w przyrodzie elementy żywe i nieożywione praktycznie zawsze występują razem bo przecież woda w jeziorze jest miejscem do życia dla licznych glonów, wodorostów planktonu, małży, ryb i innych braci mniejszych. W glebie też aż roi się od grzybów, bakterii protistów, owadów, a także większych zwierząt jak krety, czy nornice. Przed orzeszkiem pytaliśmy Cię o widok z okna domu albo szkoły. Oczywiście nie wiemy, jak to wygląda u Ciebie ale popatrz chwilę i zastanów się, czy to co widzisz, jest mocno, czy tylko nieznacznie zmienione przez działalność człowieka? Jeśli mieszkasz w mieście, albo na terenach przemysłowych, zapewne twoje otoczenie jest bardzo mocno zmienione przez człowieka. Mamy tu budynki, ulice, mosty, fabryki. Te elementy krajobrazu możemy określić jako kulturowe. Ale i na wsi można znaleźć krajobrazy mocno zmienione przez działalność człowieka. Tak wyglądają na przykład ciągnące się po horyzont pola przeznaczone pod uprawę tylko jednej rośliny, na przykład kukurydzy albo rzepaku, czy też hektary upraw pod szkłem, albo ogromne przemysłowe kurniki czy chlewnie. Krajobrazy wiejskie, leśne, czy górskie uznajemy na ogół za bardziej naturalne mniej zmienione przez człowieka. Na ogół więcej naturalnej przyrody znajdziesz na wsi niż w okolicy kopalni węgla brunatnego. Teraz zadanie dla Ciebie. Podziel podane elementy przyrody na dwie grupy: ożywione i nieożywione. Masz tak samo, jak ja? Brawo dla Ciebie! Przyrodę tworzą ożywione i nieożywione elementy krajobrazu. Wśród nieożywionych możemy wyróżnić glebę, wodę, powietrze skały. Do ożywionych zaliczamy wszystkie organizmy żywe. Krajobraz może być naturalny na przykład górski, leśny, nadmorski,... oraz kulturowy, na przykład wiejski, miejski czy przemysłowy. Na dzisiaj to już wszystko. Obejrzyj pozostałe filmy z tej playlisty, a po więcej materiałów zajrzyj na naszą stronę: pistacja.tv

Lista wszystkich autorów

Scenariusz: Angelika Apanowicz

Lektor: Weronika Brzezińska

Konsultacja: Angelika Apanowicz

Grafika podsumowania: Patrycja Ostrowska

Materiały: Patrycja Ostrowska

Kontrola jakości: Małgorzata Załoga

Montaż: Patrycja Ostrowska

Opracowanie dźwięku: Aleksander Margasiński

Produkcja:

Katalyst Education