Z tego filmu dowiesz się:

  • jak nazywają się warstwy lasu, czyli jego piętra;
  • jakie są warunki abiotyczne w różnych warstwach lasu;
  • jakie podstawowe gatunki roślin i zwierząt żyją w lesie;
  • jakie są zasady właściwego zachowania się w lesie.

Podstawa programowa

Pobieranie materiałów

Licencja: cc-by-nc-sa.svg

Poniższe materiały są udostępnione na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowej (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.pl). Możesz je wykorzystywać wyłącznie jako całość, bez rozdzielania ich na indywidualne elementy składowe. Zabronione jest wycinanie, pobieranie, modyfikowanie, edytowanie i zmienianie elementów składowych (np. grafik, tekstów, dźwięków, logotypów). Licencja CC BY-NC-SA 4.0 nie obejmuje wykorzystywania elementów składowych w utworach pochodnych. Jeśli chcesz wykorzystać ten materiał w swoim niekomercyjnym projekcie, nie zapomnij wymienić jego autorów: Pi-stacja / Katalyst Education.

Transkrypcja

Kliknij na zdanie, aby przewinąć wideo do tego miejsca.

Czy wiesz, jakich drzew jest najwięcej w polskich lasach? Bez niespodzianek. Ponad połowę całego drzewostanu czyli ogółu drzew, stanowią sosny - 58,5%. Reszta pozostaje daleko w tyle. Dębu i brzozy mamy po 7,5%, a świerku ledwie 6,4%. W sumie te cztery gatunki stanowią aż 80% wszystkich drzew w naszych lasach. Na całą, przebogatą w gatunki resztę przypada ledwie 1/5. O tym, co jeszcze poza drzewami skrywają lasy dowiesz się z tego filmu. Przypomnij sobie wycieczkę do lasu może na jagody, albo na grzyby. Co ci się kojarzy z lasem? Drzewa, powiesz pewnie. No jasne, bez drzew nie byłoby lasu, ale... las to przeogromna, powiązana sieć najrozmaitszych organizmów: żywych i martwych, roślin, grzybów i zwierząt. Las możemy porównać do tortu. Tak, jak pyszny tort, też ma warstwy zwane też piętrami. Na każdym z tych pięter mieszkają inne gatunki. Omówimy je po kolei, od dołu. W końcu trochę tak, jak budynek nie może nie mieć parteru, tak i w lesie bez najniższej warstwy wszystkie pozostałe nie mogłyby istnieć. Przyjrzyj się temu, co masz pod stopami. Opadłe liście lub igły połamane gałęzie i patyki zmurszały pień powalony dawno temu przez jakąś burzę? To wszystko i jeszcze więcej martwych elementów, razem tworzy ściółkę. W jej skład wchodzą również nasiona, owoce szyszki, a także odchody żyjących w lesie zwierząt i... martwe zwierzęta. Żyje tu też całe mnóstwo stworzeń których głównym zajęciem jest przerabianie tego, co martwe, na to, co przydatne żywym. Znajdziesz tu bakterie i grzyby, dżdżownice ślimaki, wiele owadów i ich larw. Kolejna warstwa, to runo leśne. Co je tworzy? Rozmaite grzyby (tym poświęcamy inny film tej playlisty), ale także mchy, paprocie, wrzosy poziomki, krzewinki żurawiny błotnej czarnej jagody, czy borówki brusznicy. W polskich lasach runo leśne często tworzą też drobne kwiaty: zawilce, przylaszczki, konwalie. Na dnie lasu nie ma zbyt wiele światła więc jeśli coś chce tam rosnąć to musi mu wystarczyć niewielka jego ilość. Tolerancja na cień jest cechą także organizmów tworzących kolejne piętro lasu - podszyt. Tu królują krzewy różnych gatunków. Jeżyny, maliny, czarny bez, czy... leszczyna. Wśród nich wzrastają młode okazy drzew które niedawno wykiełkowały z nasion. Jeśli uda im się uniknąć zdeptania lub zgryzienia przez zamieszkujące las zwierzęta Staną się częścią kolejnego, najwyższego w naszym klimacie, leśnego piętra: koron drzew. Las jest jak wielkie różnorodne miasto ale i same lasy różnią się między sobą. W zborze sosnowym albo w jodłowej puszczy wokół Ciebie rosnąć będą... iglaki. Buczyny i dąbrowy, to lasy z przewagą odpowiednio buków i dębów. W lesie żyje też mnóstwo rozmaitych zwierząt. Potrafisz wymienić choć kilku jego mieszkańców? Pewnie przyszły ci na myśl sarny i jelenie dziki, wilki, czy lisy. Fakt, myślimy najpierw o dużych zwierzętach ale pamiętaj, las to przede wszystkim dom zwierzęcej drobnicy: owadów i pająków oraz rozmaitych podziemnych robaczków. W runie leśnym spotkasz żaby, jaszczurki i węże, a także małe ssaki, jak myszy, czy jeże. Wyższe piętra lasu zamieszkują ptaki. Kukułki, dzięcioły i drozdy, drapieżne sowy krogulce, a także bociany, tyle że te czarne. W koronach drzew chętnie przebywają też wiewiórki, łasice i kuny. Pewnie zgodzisz się że i my, ludzie, lubimy być w lesie. Zastanów się chwilę i powiedz, dlaczego? Co ci przyszło na myśl? Dobry klimat? Na pewno. W lesie latem jest chłodniej, a zimą cieplej niż na otwartej przestrzeni. Jest też sporo wilgoci i tlenu wydzielanego przez wszystko, co zielone więc łatwiej się oddycha. W lesie odpoczywają twoje uszy bo słyszysz głównie szum wiatru w koronach drzew i śpiew ptaków. Można tu też znaleźć smaczne owoce i grzyby a czasem i kapiącą miodem leśną barć czyli naturalny ul - dom pszczół. Lasy są źródłem niezbędnego do życia tlenu którym oddychamy, zatrzymują wodę opadową chroniąc nas przed suszami i powodziami chronią glebę przed zmywaniem do rzek i mórz dostarczają drewna na domy i meble. A czy wiesz, że są też apteką? Większość leków ma swoje źródło właśnie w leśnych roślinach. Wszyscy powinniśmy chronić lasy by jeszcze długo móc się cieszyć ich pięknem odpoczywać w nich i czerpać różnorakie korzyści z ich obecności. Dlatego będąc w lesie nie śmieć nie niszcz roślin ani grzybów nie krzycz i w inny sposób nie płosz zwierząt. Pamiętaj, las to ich dom. Zachowuj się tak, jak w gościnie. A teraz zadanie dla Ciebie. Przypisz podane na planszy gatunki zwierząt i ptaków do piętra lasu, w którym najłatwiej je spotkać. Masz tak, jak ja? To gratulacje. W naszym klimacie w lasach możemy wyróżnić kilka pięter roślinności. Licząc od dołu: ściółkę runo, podszyt i korony drzew. Mamy lasy liściaste, iglaste albo mieszane. Lasy pełnią ważne funkcje dla środowiska. Są źródłem tlenu, drewna i leków. Magazynują wodę i łagodzą klimat. Warto angażować się w ochronę lasów. Mam nadzieję, że nauka z tego filmu nie pójdzie w las, lecz zostanie w Twej głowie. Na wszelki wypadek zasubskrybuj nasz kanał aby zawsze móc wrócić tu na powtórkę.

Lista wszystkich autorów

Scenariusz: Małgorzata Załoga

Lektor: Małgorzata Załoga

Konsultacja: Angelika Apanowicz

Grafika podsumowania: Magdalena Adamska

Materiały: Magdalena Adamska

Kontrola jakości: Małgorzata Załoga, Angelika Apanowicz

Montaż: Magdalena Adamska

Animacja: Magdalena Adamska

Opracowanie dźwięku: Aleksander Margasiński

Produkcja:

Katalyst Education

Lista materiałów wykorzystanych w filmie:

grebeshkovmaxim (Licencja Freepik)
Ruvim Miksanskiy (Licencja Pexels)
Agnieszka Kwiecien, Nova (CC BY-SA 3.0)
Konevi (Licencja Pixabay)
Bialo-zielony (CC BY-SA 4.0)
autor nieznany (CC BY-SA 3.0)
Andrzej Otrębski (CC BY-SA 3.0)
MabelAmber (Licencja Pixabay)
Jarek Tuszyński (CC-BY-SA-3.0 & GDFL)
Zlatin Georgiev (Licencja Pexels)
Tolmachev_Alexander (Licencja Pixabay)
Yaroslav Shuraev (Licencja Pexels)
Ruvim Miksanskiy (Licencja Pexels)
blackboxguild (Licencja Freepik)
emirkhan bal (Licencja Pexels)
Anastasia Shuraeva (Licencja Pexels)
cottonbro studio (Licencja Pexels)
Ruslan Khmelevsky (Licencja Pexels)
cottonbro studio (Licencja Pexels)
Collab Media (Licencja Pexels)
blackboxguild (Licencja Freepik)
Dom Le Roy (Licencja Pexels)
Yaroslav Shuraev (Licencja Pexels)
cottonbro studio (Licencja Pexels)
Dmytro Glazunov (Licencja Pexels)
Elke Freese (domena publiczna)
katemangostar (Licencja Freepik)
onyxprj (Licencja Freepik)
happypictures (Licencja Freepik)
vectorpouch (Licencja Freepik)
padrinan (Licencja Pixabay)
ViniSouza128 (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
velkolphoto (Licencja Freepik)
user2318920 (Licencja Freepik)
nataliwowkstock (Licencja Freepik)
Egor Kamelev (Licencja Pexels)
Egor Kamelev (Licencja Pexels)
Mwabonje Ringa (Licencja Pexels)
Lauren Heaton (Licencja Pexels)
CanvasSlovenia (Licenja Pixabay)
Ruzovyslon (CC BY-SA 4.0)
Krzysztof Ziarnek, Kenraiz (CC BY-SA 4.0)
Bastet78 (CC BY-SA 4.0)
bergsten (domena publiczna)
Archenzo Moggio (CC BY-SA 3.0)
Ekaterina Polischuk (CC BY-SA 4.0)
Matthias Groeneveld (Licencja Pexels)
blackboxguild (Licencja Freepik)
Matthias Groeneveld (Licencja Pexels)
IgorCalzone1 (CC BY-SA 4.0)
Dezidor (CC BY 3.0)
Radomil (CC BY-SA 3.0)
Isidre blanc (CC BY-SA 4.0)
Vimeo-Free-Videos (Licenja Pixabay)
blackboxguild (Licencja Freepik)
RuslanSikunov (Licenja Pixabay)
cwiela (Licenja Pixabay)
analogicus (Licenja Pixabay)
MixailMixail (Licenja Pixabay)
Lay-Z Owl (Licencja Pexels)
Pixsas (Licenja Pixabay)
NickyPe (Licenja Pixabay)
NickyPe (Licenja Pixabay)
Zethian (Licenja Pixabay)
Deeana Arts (Licencja Pexels)
Gilmer Diaz Estela (Licencja Pexels)
Jesus Cambronero (Licencja Pexels)
RDNE Stock project (Licencja Pexels)
max laurell (Licencja Pexels)
Pixabay (Licencja Pexels)
Ron Knight from Seaford (CC BY 2.0)
Bengt Nyman (CC BY 2.0)
Jerzystrzelecki (CC BY 3.0)
Softeis (CC BY-SA 3.0)
Eddy Van 3000 (CC BY-SA 2.0)
Matěj Baťha (CC BY-SA 3.0)
Jakub Hałun (CC BY-SA 4.0)
Keven Law (CC BY-SA 2.0)
Dani Kropivnik (CC BY-SA 3.0)
freepik (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
Sommerland (Licencja Pixabay)
blackboxguild (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
Kmeel_Stock (Licencja Pixabay)
freepic.diller (Licencja Freepik)
Nicky Pe (Licencja Pexels)
elisabeta (Licencja Freepik)
marwan2023 (Licencja Pixabay)
Nickbar (Licencja Pixabay)
WhisperingJane_ASMR (Licencja Pixabay)
Sylvain Richoz (Licencja Pexels)
Freepik (Licencja Freepik)
rawpixel.com (Licencja Freepik)
Freepik (Licencja Freepik)
macrovector (Licencja Freepik)