Z tego filmu dowiesz się:

  • jakie narzędzia wykorzystuje się do prac praktycznych z papieru, drewna, tworzyw sztucznych, metalu,
  • do czego służą te narzędzia i co można nimi zrobić.

Podstawa programowa

Pobieranie materiałów

Licencja: cc-by-nc-sa.svg

Poniższe materiały są udostępnione na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowej (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.pl). Możesz je wykorzystywać wyłącznie jako całość, bez rozdzielania ich na indywidualne elementy składowe. Zabronione jest wycinanie, pobieranie, modyfikowanie, edytowanie i zmienianie elementów składowych (np. grafik, tekstów, dźwięków, logotypów). Licencja CC BY-NC-SA 4.0 nie obejmuje wykorzystywania elementów składowych w utworach pochodnych. Jeśli chcesz wykorzystać ten materiał w swoim niekomercyjnym projekcie, nie zapomnij wymienić jego autorów: Pi-stacja / Katalyst Education.

Transkrypcja

Kliknij na zdanie, aby przewinąć wideo do tego miejsca.

Najstarsze narzędzia jakie dotrwały do naszych czasów, wykonano z kamienia jakieś trzy miliony lat temu. Wykorzystywano je do ścinania gałęzi cięcia i miażdżenia mięsa, rąbania kości. Dziś mówimy na nie: otoczak, pięściak, czy odłupek. W tym filmie poznasz nazwy i zastosowanie narzędzi używanych w dzisiejszych czasach. Jeśli oglądasz nasze filmy, to na pewno znasz różne materiały i metody ich obróbki. Niezależnie od tego, czy na lekcjach techniki przyjdzie ci się mierzyć z drewnem, plastikiem tkaniną, czy metalem, raczej trudno Ci będzie wykonać z tych materiałów jakiś przedmiot samymi tylko rękami. Przydadzą się narzędzia. W tym filmie pokażemy Ci najpopularniejsze z nich. Zacznijmy od najprostszych. Miarka, cyrkiel i ołówek to narzędzia pomiarowe i kreślarskie, przydatne w wielu zastosowaniach. Dzięki nim precyzyjnie określisz wymiary wykonywanego elementu, przedmiotu albo... swoje, jeśli zechcesz na przykład uszyć z materiału pasującą na Ciebie koszulkę. Cyrkiel przydaje się nie tylko do kreślenia kół. Możesz nim na przykład odmierzać równe odległości, o tak. Ołówkiem zaznaczysz potrzebne Ci w pracy punkty i linie, praktycznie na każdym surowcu. No, może prócz metalu. W przypadku tego materiału przyda się marker olejowy. Do ozdabiania przedmiotów z drewna przyda się wypalarka, a do tych z papieru i tworzywa - flamastry i kredki. Do podstawowych przyborów należą także rozmaite nożyczki i nożyce. Można nimi nie tylko ciąć papier i tkaninę ale i metalowe blachy, o ile nożyce są wystarczająco mocne. Do cięcia drutu częściej wykorzystuje się szczypce. Możesz też użyć kombinerek. O, tak. Tnąc papier, zwłaszcza gruby, jak brystol czy tektura, często korzystamy z noża do tapet albo z gilotyny. A drewno? Tu do cięcia najczęściej służą różnego typu piły i brzeszczoty. Te ostatnie można umieszczać na przykład w wyrzynarce. To narzędzie wykorzystasz też do cięcia miękkich metali i tworzyw sztucznych. Do precyzyjnego wyznaczania linii cięcia służy przyrżnia, bardziej znana jako skrzynka uciosowa. Dzięki niej zawsze przytniesz listwy czy deski pod właściwym kątem. Skoro umiesz już ciąć, czas na dziury. W papierze czy tekturze to proste. W zależności od założonej średnicy otworu wystarczy jakieś ostre narzędzie na przykład igła, szpilka, albo dłuto. Równe i okrągłe dziurki zrobisz dziurkaczem. Możesz go wykorzystać także do zrobienia dziurek w tkaninach. Twarde materiały, jak drewno, metal czy duroplasty, wymagają innego podejścia. Dziurki możesz w nich wywiercić wiertłem albo otwornicą, czyli czymś w rodzaju wiertła z pustym środkiem. Te narzędzia wymagają wiertarki w której trzeba je odpowiednio zamocować. No właśnie. Mocowanie. Bardzo często chcemy połączyć w całość kilka odrębnych części niekiedy z różnych materiałów. Jeśli połączenie ma być tymczasowe do papieru przydadzą się spinacze a do tkanin szpilki. Jeśli chcesz coś złączyć trwale do papieru możesz użyć taśmy klejącej. Papierowe i drewniane elementy a także tkaniny, możesz też łączyć na klej o ile wybierzesz taki, który ma w opisie przydatność do klejenia takich a nie innych surowców. O szyciu tkanin mówimy w innym filmie. Tu przyda się igła z nitką. Chyba najwięcej sposobów łączenia dotyczy drewna. Drewniane elementy można łączyć wkrętami czyli śrubami. Do ich wkręcania służy wkrętak potocznie zwany śrubokrętem, albo wkrętarka. Można je zbijać gwoździami. Wtedy przyda się młotek. Nie martw się, jeśli wbijesz gwóźdź w złe miejsce. Z łatwością wyciągniesz go obcęgami, a jeśli chcesz na przykład przytwierdzić do drewna tkaninę, użyj takera. To taki zszywacz, trochę podobny do tego jakiego używasz do łączenia kartek papieru tylko o wiele mocniejszy. Łącząc metalowe elementy też możesz wykorzystać śruby i wkrętarkę. Możesz też użyć nitów, albo wywiercić otwory i zespolić części drutem skręcając go kombinerkami. Najtrwalsze są połączenia lutowane i spawane. Do wykonania pierwszych niezbędna jest lutownica. Lutować można na zimno, zwykle cyną albo na gorąco, wykorzystując tak zwane luty twarde i temperaturę powyżej 450 stopni Celsjusza. Do spawania potrzebna jest spawarka. To urządzenie wykorzystuje energię elektryczną do wytwarzania wysokiej temperatury, w której metal się topi. Jeśli oglądasz nasze filmy z pracami praktycznymi, to wiesz, że po cięciu warto wygładzić krawędzie. Nie tylko po to, żeby się nie skaleczyć ale i po to, żeby na przykład elementy lepiej do siebie przylegały. Do wyrównywania krawędzi usuwania nadmiaru surowca albo nadawania ostatecznego kształtu służą tarniki, pilniki o różnej gradacji i papier ścierny, często wykorzystywany w formie nakładki na szlifierkę. W przypadku drewna, drzazgi i zadziory możesz usunąć strugiem zwanym inaczej heblem. Co jeszcze może przydać się w podręcznym zestawie narzędzi i przyborów technicznych? Na przykład opalarka do opalania drewna. To zwiększa jego wytrzymałość i odporność na czynniki środowiska. I kątowniki, pozwalające na precyzyjne dopasowanie do siebie elementów z drewna tworzywa lub metalu. Spójrz, stworzyliśmy całkiem przyzwoity warsztat, w którym można wykonywać najróżniejsze prace z zakresu techniki. Potrafisz przyporządkować pokazane narzędzia do najbardziej kojarzonych z nimi czynności? Przy pracach praktycznych nie sposób obejść się bez narzędzi. W przypadku papieru wystarczą te które nosisz w piórniku. Do obróbki drewna, metalu czy tworzyw sztucznych potrzeba bardziej specjalistycznych. Najważniejsze z nich, wraz z ich zastosowaniami zapisaliśmy na planszy. Trudno coś zrobić bez narzędzi a pistacja to świetne narzędzie do zdobywania i utrwalania wiedzy dlatego zachęcamy: dodaj nas do swojego warsztatu pracy. Czekamy na pistacja.tv

Lista wszystkich autorów

Scenariusz: Małgorzata Załoga

Lektor: Beata Duda

Konsultacja: Beata Duda, Jolanta Szewczyk

Grafika podsumowania: Sumi Dynowska

Materiały: Sumi Dynowska

Kontrola jakości: Małgorzata Załoga

Zdjęcia: Sumi Dynowska

Asysta zdjęć: Sumi Dynowska

Montaż: Sumi Dynowska

Animacja: Sumi Dynowska

Opracowanie dźwięku: Aleksander Margasiński

Produkcja:

Katalyst Education

Lista materiałów wykorzystanych w filmie:

Zuzanna Musial (Licencja Pexels)
Jacques Descloitres, NASA/GSFC (Domena publiczna CC0)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Gary Todd (Publiczna Domena CC0 1.0)
Didier Descouens (Licencja CC BY-SA 4.0)
Didier Descouens (Licencja CC BY-SA 4.0)
Sobol2222 (Licencja CC BY-SA 3.0)
upklyak (Licencja Freepik)
nsit0108 (Licencja Freepik Premium)
freepik (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik Premium)
freepik (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
atlascompany (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Ron Lach (Licencja Pexels)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Gpointstudio Video (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
user1078166 (Licencja Freepik)
BillionPhotos (Licencja Freepik)
fabrikasimf (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
EyeEm (Licencja Freepik)
myserenitycrafts (Licencja CC BY 3.0)
Bomazi (Licencja CC BY-SA 2.0)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
domestudio (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
Shot Happens (Licencja Freepik)
StockSeller (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Wavebreak Media (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Shot Happens (Licencja Freepik)
SHVETS production (Licencja Pexels)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Frolopiaton Palm (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Addictive Stock (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Monkey Business Images (Licencja Freepik)
olgaleschenko (Licencja Freepik)
brgfx (Licencja Freepik)
satapornchayawan (Licencja Freepik)
WikimediaImages (Licencja Pixabay)
atlascompany (Licencja Freepik)
EyeEm (Licencja Freepik)
Dwight Burdette (Licencja CC BY-SA 3.0)
Rasbak (Licencja CC BY-SA 3.0)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
olhastock (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
Luke Milburn (Licencja CC BY 2.0)
mrding229 (Licencja Freepik)
schissbuchse (Licencja Pixabay)
freepik (Licencja Freepik)
Jakobudras (Licencja CC BY-SA 4.0)
freepik (Licencja Freepik)
Wavebreak Media (Licencja Freepik)
seanpay52 (Licencja Freepik)
Alom3d (Licencja Freepik)
pyzaist (Licencja CC 0)
Alom3d (Licencja Freepik)
pongsakornRed (Licencja Flaticon)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Wavebreak Media (Licencja Freepik)
GodeNehler (Licencja CC BY-SA 4.0)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Stockbusters (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Animated Emoji (Licencja CC BY-SA 4.0)
freepik (Licencja Freepik)
Dmitry G (Domena publiczna)
Emrys2 (Licencja CC BY-SA 3.0)
fabrikasimf (Licencja Freepik)
pakete(Licencja Freepik)
Tomasz Sienicki (Licencja CC BY-SA 4.0)
retouchman2516 (Licencja Freepik)
splitov27 (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
BillionPhotos (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
plutmaverick (Licencja Freepik)
Andreas Berner (Domena publiczna)
Propshaft (Domena publiczna)
fabrikasimf (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild(Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
cagrigurbuz (Licencja CC BY 3.0)
metalManiak (Licencja CC BY 3.0)
OLO76 (Licencja CC BY 3.0CC BY 3.0)
Plasti-Block (Licencja CC BY 3.0)
ADAPTOR (Licencja CC BY 3.0)