Wiesz, gdzie w Polsce najwięcej ludzi ciśnie się na jednym kilometrze kwadratowym? Wcale nie w centrach wielkich miast jak można by przypuszczać. Palma pierwszeństwa należy się kilku podwarszawskim gminom. W Ząbkach, Piastowie, czy Legionowie gęstość zaludnienia sięga 4000 osób. Tymczasem w bieszczadzkich wioskach to ledwie cztery osoby na kilometr kwadratowy. W tym filmie opowiemy Ci, co wpływa na rozmieszczenie ludności w naszym kraju. Jeśli oglądasz nasze filmy, to pewnie wiesz czym jest gęstość zaludnienia i jak się ją oblicza To nic trudnego. Wystarczy znać liczbę ludności na jakimś obszarze i powierzchnię tego obszaru a potem podzielić jedno przez drugie. Gdy robimy ten film, gęstość zaludnienia Polski wynosi 120 osób na kilometr kwadratowy. Tyle, że to gęstość średnia a średnia to kiepski wskaźnik. Jeśli oglądasz nasze filmy, to pewnie już wiesz że nie w każdym miejscu ludzie chcą mieszkać. O tym, gdzie osiedlają się ludzie decydują dwie grupy czynników: przyrodnicze i pozaprzyrodnicze. Po orzeszku zajmiemy się nimi po kolei. Mało kto chce mieszkać na bagnach w niedostępnych górach, jak Karpaty czy Sudety i w ogóle tam, gdzie środowisko jest mało sprzyjające, a warunki życia trudne. A spójrz na mapę na Nizinę Wielkopolską, o tu. Nizinny, równinny i tylko lekko pofałdowany teren świetnie nadaje się pod uprawę roli i produkcję żywności, co przez wieki stanowiło podstawę życia ludności. Dobre plony pozwalały na rozrastanie się rolniczych osad, a później przekształcanie ich w miasta, budowę dróg i linii kolejowych. Podobne ukształtowanie terenu jest na Nizinie Mazowieckiej. To w takich regionach powstawały duże miasta takie jak Poznań czy Warszawa. Nie bez znaczenia jest i klimat. Polska leży w klimacie umiarkowanym ciepłym przejściowym. Pamiętasz? Ten klimat jest wyjątkowo zmienny bo przeplatają się w nim cechy klimatu morskiego i kontynentalnego. W różnych częściach kraju warunki klimatyczne różnią się. Najlepsze są w zachodniej i centralnej Polsce w tym na wspomnianej już Nizinie Wielkopolskiej. Tu zimy są krótsze, lata dłuższe i cieplejsze a liczba dni słonecznych w roku większa niż w innych częściach kraju. Dzięki temu można tu rozwijać i rolnictwo i przemysł, a także różnorodne usługi na przykład turystyczne. Poznań i jego okolice to jeden z najlepiej rozwiniętych obszarów w Polsce. Jeszcze lepsze warunki klimatyczne panują na Nizinie Śląskiej, której łagodny klimat wyjątkowo sprzyja rolnictwu. To w tym regionie leży Wrocław. Jedno z największych miast w Polsce. A teraz popatrz na północno-wschodnią część kraju, na Pojezierze Suwalskie. Tu zimy są dłuższe i mroźniejsze niż w innych regionach Polski a pokrywa śnieżna utrzymuje się dłużej. W takich warunkach trudniej rozwijać rolnictwo. W związku z tym tereny te są słabiej zaludnione osadnictwo bardziej rozproszone a miasta mniejsze. Może udało Ci się zauważyć jeszcze jedną rzecz: Ludzie zawsze osiedlają się w pobliżu wody. Rzeki takie, jak Wisła, Odra, czy Warta od wieków przyciągały osadników gdyż zapewniały wodę dla ludzi, zwierząt i roślin oraz ułatwiały transport. Spójrz na mapę. Trudno jest znaleźć w Polsce większe miasto które nie leżałoby nad jakąś rzeką. Poznań i Wrocław nie są wyjątkami. Wody nie może być jednak za dużo. Mnóstwo jezior i terenów bagiennych na obszarze Pojezierza Suwalskiego i Niziny Podlaskiej, nie sprzyja osadnictwu. Swoje dokłada też marna jakość gleb w tym rejonie. Piaski to nie najlepsze podłoże do uprawy roślin, więc tradycyjnie ludność osiedlała się w tych regionach rzadziej. Ostatnim przyrodniczym czynnikiem który ma wpływ na gęstość zaludnienia w Polsce, jest obecność złóż surowców mineralnych. Tu przykładem jest Wyżyna Śląska która stała się jednym z najgęściej zaludnionych regionów Polski dzięki bogatym złożom węgla kamiennego. Miasta województwa śląskiego, takie jak Katowice, Bytom, czy Gliwice, powstały w związku z rozwojem przemysłu wydobywczego i hutniczego na tych terenach. Czynniki przyrodnicze miały przemożny wpływ na gęstość zaludnienia w dawnych czasach. Współcześnie na znaczeniu zyskują czynniki pozaprzyrodnicze, które dodatkowo można podzielić na społeczno-ekonomiczne i historyczne. Pierwsze mają związek głównie z uprzemysłowieniem kraju po II wojnie światowej. Rozwój przemysłu napędzał rozwój miast przyczyniając się do powstawania gęsto zaludnionych aglomeracji w okolicach wielkich miast, jak Warszawa, Wrocław Kraków, Poznań, czy Katowice. Szerokie możliwości zatrudnienia wyższe płace, dostęp do edukacji i różnorodnych usług sprawiają, że na obszary na których powstały aglomeracje ciągnie coraz więcej ludzi w poszukiwaniu pracy i lepszego życia. Gęstość zaludnienia na tych obszarach wzrasta. Inaczej jest w regionach gdzie warunki przyrodnicze nie sprzyjają rozwojowi gospodarczemu. Wiejskie obszary takich województw jak podlaskie czy warmińsko-mazurskie borykają się z odpływem ludności. Tam gęstość zaludnienia maleje. Swoją cegiełkę do różnic w gęstości zaludnienia dołożyły także zaszłości historyczne. Na lekcjach historii dowiesz się że po II wojnie światowej granice naszego kraju zostały mocno zmienione. Polska straciła swoje tereny na wschodzie tak zwane Kresy, a w zamian otrzymała ziemie na zachodzie i północy tak zwane Ziemie Odzyskane. W konsekwencji Polacy z Kresów musieli opuścić swoje domy. Przenosili się oni głównie na Ziemie Odzyskane z których z kolei przesiedlono mieszkającą tam wcześniej ludność niemiecką. Tymczasem z południowo-wschodniej części kraju, szczególnie z obszaru Bieszczad i Beskidu Niskiego, wysiedlano żyjące tam niekiedy od pokoleń mniejszości etniczne o których opowiadamy w innym filmie tej playlisty. To spowodowało znaczny spadek gęstości zaludnienia. Do dziś na tych terenach mało kto się osiedla. Dokończ zdania: Ludność w Polsce jest rozmieszczona nierównomiernie / równomiernie Dziś największy wpływ na gęstość zaludnienia obszaru mają czynniki przyrodnicze / pozaprzyrodnicze Masz tak samo, jak ja? Brawo! Rozmieszczenie ludności w Polsce jest nierównomierne. Najgęściej zaludnione są obszary wokół wielkich miast oraz południowe i centralne regiony naszego kraju, a najsłabiej północno- -wschodnie i południowo-wschodnie. Na gęstość zaludnienia mają wpływ warunki przyrodnicze i pozaprzyrodnicze, w tym społeczno-ekonomiczne i historyczne. Ludzie migrują za pracą, za chlebem a Ty zmigruj na pi-stację. Za wiedzą.