Z tego filmu dowiesz się:

  • jakie organizmy są typowe dla łąk,
  • jakie rośliny uprawiane są na polach,
  • jakie jest znaczenie pól i łąk dla człowieka.

Podstawa programowa

Pobieranie materiałów

Licencja: cc-by-nc-sa.svg

Poniższe materiały są udostępnione na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowej (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.pl). Możesz je wykorzystywać wyłącznie jako całość, bez rozdzielania ich na indywidualne elementy składowe. Zabronione jest wycinanie, pobieranie, modyfikowanie, edytowanie i zmienianie elementów składowych (np. grafik, tekstów, dźwięków, logotypów). Licencja CC BY-NC-SA 4.0 nie obejmuje wykorzystywania elementów składowych w utworach pochodnych. Jeśli chcesz wykorzystać ten materiał w swoim niekomercyjnym projekcie, nie zapomnij wymienić jego autorów: Pi-stacja / Katalyst Education.

Transkrypcja

Kliknij na zdanie, aby przewinąć wideo do tego miejsca.

Ty może nie, ale twoi rodzice na pewno pamiętają z dzieciństwa ogrodzone trawniki i powbijane w ziemię tabliczki z napisem "Szanuj zieleń". Jednak mimo takich obostrzeń w naszym klimacie trawa nie wytrzymuje ani coraz częstszych latem susz ani wygniatania. W ostatnich latach coraz więcej osób i instytucji zamienia strzyżone trawniki które trzeba regularnie podlewać na kwietne łąki. Taka łąka nie tylko oczyszcza powietrze obniża temperaturę w swoim otoczeniu i gromadzi wody opadowe ale też staje się domem i stołówką dla owadów, gryzoni i ptaków. Jest przy tym o wiele tańsza w utrzymaniu niż standardowe trawniki. W tej wideolekcji dowiesz się więcej o łąkach i polach. Co sobie wyobrażasz gdy słyszysz słowo "łąka"? Skrawek zieleni w mieście, otoczony płotkiem? A może górską halę, na której pasą się owce? W każdym przypadku chodzi o teren na którym nie ma drzew ani krzewów. Królują niskie rośliny, głównie trawy. Ich splątane ze sobą korzenie tworzą pod ziemią zbitą warstwę zwaną darnią. Dzięki darni koszenie ani zjadanie przez zwierzęta nie niszczy łąki a tworzące ją rośliny łatwo odrastają. Koszenie i wypasanie zwierząt to za to sposób by na łąkach nie wyrastały drzewa ani krzewy. Rośliny z tych grup po przycięciu tuż przy ziemi nie odrosną. Co oprócz traw znajdziemy na łące? Tak zwane rośliny motylkowe: koniczynę, wykę, czy łubin. A co nam dają łąki? O kwestiach ekologicznych mówiliśmy trochę na początku filmu. Łąki to jednak przede wszystkim źródło pożywienia dla zwierząt. Dzikich, jak myszy, ryjówki czy zające, a także hodowlanych. Bydło, owce, kozy mogą zjadać łąkowe rośliny na miejscu, jako paszę zieloną, ale łąki kosi się też i zbiera skoszoną trawę, czyli pokos by przerabiać go na kiszonkę lub suszyć na siano. My nie jemy trawy, schrup więc orzeszka a po nim opowiem Ci o terenach na których rośnie to, co i my zjadamy. Pod uprawę roślin na pożywienie dla nas, ludzi przeznaczone są pola. Na pewno w trakcie niejednej podróży pociągiem czy autem, migały Ci za oknami połacie terenu, na których rosły rośliny tylko jednego rodzaju: pszenica, rzepak kukurydza, czy ziemniaki. To odróżnia pole od łąki. Na polu zwykle króluje jeden gatunek. Na łące jest ich kilkanaście a nawet kilkadziesiąt. Kolejna różnica: pola się orze przynajmniej raz w roku, a potem zasiewa. Trzeba je też nawozić, bo gdy człowiek zbierze wszystko, co tam wyrośnie w glebie zostaje za mało składników by wykarmić kolejny zasiew. Często uprawy wymagają też stosowania specjalnych środków chemicznych które niszczą szkodliwe owady i grzyby, a także niechciane przez rolników rośliny - chwasty. Wszystko po to, by uzyskać wyższy plon czyli zebrać więcej roślin z pola. Niestety, często w wyniku niewłaściwego stosowania oprysków giną też stworzenia niegroźne, a nawet pożyteczne, jak pszczoły. Co się uprawia na polskich polach? Pszenicę, żyto, kukurydzę, owies i inne zboża z których robimy mąkę i kasze. Oprócz tego rośliny oleiste, jak rzepak słoneczniki, czy len. Z nich wyrabia się smaczne oleje włókna na tkaniny a nawet dodatki do paliwa. Takie rośliny, jak ziemniak mają całe mnóstwo zastosowań. Można je gotować, piec, czy smażyć ale też przerabiać na mąkę, paszę, albo alkohol. Spory obszar zajmują uprawy buraków cukrowych, a także warzyw, jak marchew kapusta, cebula, pomidory, papryka. Coraz więcej miejsca przeznacza się na uprawę ziół i przypraw, jak mięta, cząber, czy lawenda. I łąka, i pole to nie tylko miejsce z którego pozyskujemy coś dla nas. To także dom dla wielu zwierząt. Głównie owadów i pająków ale też dżdżownic i innych robaków. Spotkać tu można żaby i ropuchy, węże jaszczurki, myszy, krety i zające. Jeśli pole lub łąka graniczą z lasem zaglądają tu dziki, sarny, jelenie, a nawet żubry i łosie. Z ptaków zalatują bociany, skowronki gęsi, wrony, a przepiórki nawet zakładają gniazda wśród traw lub zbóż. Pola stanowią też idealną stołówkę dla stworzeń wyspecjalizowanych w zjadaniu określonego gatunku roślin. Do takich, uznawanych za szkodniki, owadów należy na przykład stonka ziemniaczana czy słodyszek rzepakowy. Teraz zadanie dla Ciebie. Powiedz, gdzie jest większa różnorodność roślin: na łące czy na polu uprawnym? Jeśli twierdzisz, że na łące, to masz rację. Na polach zazwyczaj jest uprawiany jeden gatunek roślin. Łąka to zbiorowisko roślin, w którym dominują trawy i wieloletnie rośliny zielne. Pole to teren utworzony przez człowieka na którym uprawia się pojedyncze gatunki roślin: zboża, warzywa, zioła, na pożywienie dla ludzi lub dla zwierząt hodowlanych na tkaniny, na paliwa. Przykładami roślin uprawnych są: marchew burak, cebula, pomidor, pszenica, żyto kukurydza, soja, rzepak, słonecznik len, bawełna, mięta, czy bazylia. Teraz przed Tobą pole... do popisu. Opowiedz koleżankom i kolegom o pistacji. Niech ich wiedza też rośnie jak trawa po deszczu. Czekamy na pistacja.tv

Lista wszystkich autorów

Scenariusz: Małgorzata Załoga, Angelika Apanowicz

Lektor: Małgorzata Załoga

Konsultacja: Angelika Apanowicz

Grafika podsumowania: Magdalena Adamska

Materiały: Magdalena Adamska

Kontrola jakości: Małgorzata Załoga

Montaż: Magdalena Adamska

Animacja: Magdalena Adamska

Opracowanie dźwięku: Aleksander Margasiński

Produkcja:

Katalyst Education

Lista materiałów wykorzystanych w filmie:

blackboxguild (Licencja Freepik)
macrovector (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
Pixabay (Licencja Pexels)
KIMDAEJEUNG (Licencja Pixabay)
NickyPe (Licencja Pixabay)
RoyBuri (Licencja Pixabay)
Pavel Danilyuk (Licencja Pexels)
Google Fonts (CC BY 4.0)
Kelly (Licencja Pexels)
Kelly (Licencja Pexels)
Ella Gronewold (Licencja Pexels)
Ron Lach (Licencja Pexels)
Mike Bird (Licencja Pexels)
Anthony (Licencja Pexels)
NickyPe (Licencja Pixabay)
olenailinska (Licencja Pixabay)
U.S. Department of Agriculture (domena publiczna)
drovnin (Licencja Freepik)
Pixabay (Licencja Pexels)
George Morina (Licencja Pexels)
1195798 (Licencja Pixabay)
Ludwik Polak (CC BY-SA 4.0)
satynek (Licencja Pixabay)
Duplex (Licencja Pixabay)
NickyPe (Licencja Pixabay)
danydory (Licencja Pixabay)
Арбузова Марина Владимировна (CC BY-SA 3.0)
WFranz (Licencja Pixabay)
stokpic (Licencja Pixabay)
fsHH (Licencja Pixabay)
Freepik (Licencja Freepik)
Neugiernase (Licencja Pixabay)
Level_Up_Filming (Licencja Pixabay)
amboo7809 (Licencja Pixabay)
ulleo (Licencja Pixabay)
GDJ (Licencja Pixabay)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
blackboxguild (Licencja Freepik)
ulleo (Licencja Pixabay)
alexman89 (Licencja Pixabay)
blackboxguild (Licencja Freepik)
NickyPe (Licencja Pixabay)
Mamunur Rashid (Licencja Pexels)
blackboxguild (Licencja Freepik)
riverbraid (Licencja Pixabay)
StockSeller (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
chayka1270 (Licencja Pixabay)
Krzysztof Ziarnek, Kenraiz (CC BY-SA 4.0)
blackboxguild (Licencja Freepik)
blackboxguild (Licencja Freepik)
Hans (Licencja Pixabay)
Dontworry (CC BY-SA 3.0)
aitoff (Licencja Pixabay)
Hans (Licencja Pixabay)
Klaus Nielsen (Licencja Pexels)
TinaKirk (Licencja Pixabay)
congerdesign (Licencja Pixabay)
HansLinde (Licencja Pixabay)
manfredrichter (Licencja Pixabay)
Pezibear (Licencja Pixabay)
rsooll (Licencja Freepik)
160578 (Licencja Pixabay)
ilixe48 (Licencja Freepik)
WikimediaImages (Licencja Pixabay)
yanadjana (Licencja Freepik)
jcesar2015 (Licencja Pixabay)
frankenstein (Licencja Pixabay)
Filmbetrachter (Licencja Pixabay)
irinnnka27 (Licencja Freepik)
matthiasboeckel (Licencja Pixabay)
Agnieszka Kwiecień, Nova (CC BY-SA 4.0)
Marcus Augustine (CC BY 2.0)
Pixabay (Licencja Pexels)
JoshuaWoroniecki (Licencja Pixabay)
Fentriss (CC0)
Holger Krisp (CC BY 3.0)
xulescu_g (CC BY-SA 2.0)
siebeckdotcom (Licencja Pixabay)
Tibor Takács (CC0)
Jakub Hałun (CC BY-SA 4.0)
dianaparkhouse (Licencja Pixabay)
artellliii72 (Licencja Pixabay)
pxhere.com (CC0)
MabelAmber (Licencja Pixabay)
Daniel Pettersson (CC BY-SA 2.5 SE)
Ken Billington (CC BY-SA 3.0)
autor nieznany (CC BY-SA 3.0)
Scott Bauer, USDA ARS (domena publiczna)
NobbiP (CC BY-SA 3.0)
blackboxguild (Licencja Freepik)
katja (Licencja Pixabay)
adege (Licencja Pixabay)
Jacek Proszyk (CC BY-SA 4.0)
Bergadder (Licencja Pixabay)
kangbch (Licencja Pixabay)
Google Fonts (CC BY 4.0)
Pezibear (Licencja Pixabay)
Elsemargriet (CC0)
LevaNevsky (Licencja Pixabay)
Screeny 42 (Licencja Pexels)
Pixel perfect (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Smashicons (Licencja Freepik)